ABD borsalarında 28 yılda üçüncü kez görülen dönem: Tarihsel eşik aşıldı

ABD borsalarında yapay zeka yatırımlarının desteğiyle yaşanan yükseliş, hisse senedi değerlemelerini tarihi açıdan nadir görülen seviyelere taşıdı.

The Motley Fool’da yayımlanan analize göre, S&P 500’ün Shiller F/K oranının 40 seviyesini aşması, 1999 ve 2022’nin ardından tarihte üçüncü kez gerçekleşti.

Geçmiş örneklerde bu seviyenin ardından sert piyasa düşüşleri yaşandı.

Yükselişte ne etkili oldu?

The Motley Fool yazarı Sean Williams’ın 1 Kasım 2026 tarihli analizinde, 2022’deki ayı piyasasının sona ermesinden bu yana Dow Jones Sanayi Endeksi’nin yüzde 82, S&P 500’ün yüzde 115 ve Nasdaq Bileşik Endeksi’nin yüzde 154 yükseldiği belirtildi.

Yükselişte yapay zeka teknolojisindeki gelişmeler ve bu alandaki altyapı yatırımları etkili olurken, rekor seviyelere ulaşan halka arzlar ve S&P 500 şirketlerinin hisse geri alımları da piyasayı destekleyen unsurlar arasında gösterildi.

Analizde, hisse senedi değerlemelerindeki hızlı yükselişin yapay zekA odaklı boğa piyasası açısından önemli risklerden biri olduğuna dikkat çekildi.

Shiller F/K oranı 40 seviyesinin üzerine çıktı

Analizde, yatırımcıların şirketleri ve piyasaları değerlerken kullandığı geleneksel fiyat/kazanç (F/K) oranına alternatif olarak Shiller F/K oranının (CAPE) daha kapsamlı bir gösterge sunduğu ifade edildi.

Habere göre geleneksel F/K oranı son 12 aylık şirket kârlarını esas alırken Shiller F/K oranı, son 10 yılın enflasyona göre düzeltilmiş ortalama kârlarını dikkate alıyor.

Bu yöntem, özellikle resesyon dönemlerinde şirket kârlarının geçici olarak negatife dönmesinden kaynaklanabilecek dalgalanmaları sınırlıyor.

Ekonomistler tarafından 1988'de geliştirilen ve 1870'li yıllara kadar geriye dönük hesaplanan Shiller F/K oranının uzun dönem ortalaması 17,44 seviyesinde bulunuyor. Söz konusu oran, 26 Ekim'de 40,66'ya ulaşarak uzun dönem ortalamasının yüzde 133 üzerine çıktı.

Analize göre, Shiller F/K oranının 40 seviyesini aşması tarihte yalnızca üç dönemde görüldü:

- Ocak 1999-Eylül 2000: İlk kez 1999'da 40 seviyesini aşan oran, internet şirketlerine yönelik yoğun yatırımcı ilgisiyle aynı yılın aralık ayında 44,19'a kadar yükseldi. Dot-com balonunun patlamasının ardından 2002'nin son çeyreğine kadar S&P 500 yüzde 49, Nasdaq Bileşik Endeksi ise yüzde 78 değer kaybetti.

- Ocak 2022: COVID-19 salgını dönemindeki mali teşviklerin etkisiyle Shiller F/K oranı 2022'nin ilk haftasında kısa süreliğine 40 seviyesinin üzerinde seyretti. Ardından gelen yaklaşık 9 aylık ayı piyasasında Dow Jones yüzde 20, S&P 500 yüzde 25 ve Nasdaq yüzde 33 geriledi.

- Mayıs 2026-günümüz: Shiller F/K oranı, 2026'nın mayıs ayından bu yana düzenli olarak 40 seviyesinin üzerinde bulunuyor.

Analizde, geçmiş örneklerin yüksek değerlemelerin ardından sert düşüşler yaşanabildiğini gösterdiği, ancak olası bir düzeltmenin zamanlamasını veya hangi gelişmelerin bunu tetikleyeceğini öngörmenin mümkün olmadığı vurgulandı.

Uzun vadeli veriler iyimserliği destekliyor

Analizde, tarihsel verilerin yalnızca düşüş riskine işaret etmediği, uzun vadeli yatırımcılar açısından olumlu sonuçlar da ortaya koyduğu belirtildi.

Bespoke Investment Group'un Mayıs 2026'da yayımladığı çalışmaya göre, 1929'dan bu yana S&P 500'deki boğa piyasaları ortalama 1.023 takvim günü, ayı piyasaları ise 286 gün sürdü. Buna göre boğa piyasalarının ortalama süresi, ayı piyasalarının yaklaşık 3,6 katına ulaştı.

Crestmont Research tarafından güncellenen ve 1900'den 2025'e kadar uzanan verileri kapsayan başka bir çalışmada da S&P 500'ün temettüler dahil 20 yıllık dönemsel toplam getirileri incelendi. Çalışmada, 1900-1919 döneminden 2006-2025 dönemine kadar hesaplanan 107 farklı 20 yıllık dönemin tamamında ortalama yıllık toplam getirinin pozitif olduğu tespit edildi.

The Motley Fool analizinde, bu bulguların kısa vadeli piyasa düşüşlerine rağmen uzun vadeli yatırım perspektifinin önemini ortaya koyduğu ifade edildi. Bununla birlikte, tarihsel getirilerin gelecekteki performansın garantisi olmadığına dikkat çekildi.