ABD-İran gerilimi petrolü vurdu: Brent 90 doları aştı
- ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki saldırısı ve İran'ın misillemesiyle altıncı ayına giren çatışmalar petrol piyasalarını sarstı. Arz kesintisi endişeleriyle Brent petrol 90 doları aşarak 90,69 dolara yükselirken, uzmanlar piyasaların krizin seyrine odaklandığını belirtiyor.
ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki bir İran adasına askeri saldırı düzenlemesi ve Tahran yönetiminin buna karşılık misilleme yaptığını açıklamasının ardından küresel petrol piyasalarında hareketlilik yaşandı. İki ülke arasındaki çatışmalar altıncı ayına girerken, arz kesintisi endişeleri fiyatları yukarı çekti.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleGüncel türetilmiş verilere göre Brent petrol vadeli işlemleri 90,69 dolar seviyesine yükselirken, ABD Batı Teksas Orta Ham Petrolü (WTI) ise 86,31 dolar civarında işlem görüyor. Pazartesi günü yaşanan bu sert yükselişte, İngiltere'deki resmi tatil nedeniyle piyasalardaki düşük işlem hacimlerinin de etkili olduğu belirtiliyor.
Pazar günü gerçekleşen olayda ABD kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'ndaki İran'a ait Larak Adası'nda bulunan iki füze rampasını hedef aldı. Bu hamle, Temmuz sonundan bu yana ülkeye yönelik bilinen ilk doğrudan Amerikan saldırısı olarak kayıtlara geçti. İran medyası, İran Devrim Muhafızları'na dayandırdığı haberinde, bu saldırıya karşılık olarak Ürdün'deki iki ABD hava üssünün hedef alındığını duyurdu.
Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilim piyasalarda tedirginlik yaratırken, UBS analisti Giovanni Staunovo, bölgedeki askeri saldırıların ve arzda yaşanabilecek aksama endişelerinin fiyatları yukarı yönlü tetiklediğini, piyasaların durumun yatışıp yatışmayacağına odaklandığını ifade etti.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump pazar günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran'ın enerji merkezi Harg Adası'nın yerle bir edildiğini öne sürdü, ancak bu iddiayı doğrulayacak herhangi bir kanıt sunmadı. Yapay zeka tarafından oluşturulduğu belirtilen bir videonun da yer aldığı paylaşım dikkat çekerken, Tahran yönetimi adaya yönelik herhangi bir saldırıyı reddederek petrol operasyonlarının kesintisiz devam ettiğini açıkladı.
Şubat ayı sonunda başlayan çatışmalar öncesinde küresel petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı yeniden güvenli hale getirme çabaları tıkanmış durumda. Gemi taşımacılığı verileri, hafta sonu boğazdan geçen ticari gemi sayısının günde beş adede kadar gerilediğini gösteriyor. Bu durum, saldırı endişeleriyle hareket eden denizcilik operatörlerinin temkinli yaklaşımını gözler önüne seriyor. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı da cumartesi günü boğaza girmekte olan bir tankere kimliği belirsiz bir cismin isabet ettiğini bildirdi.
Diplomatik ve ekonomik cephede de hareketlilik sürerken, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent pazar günü yaptığı açıklamada, Washington'ın İran'a her hafta yeni ikincil yaptırımlar uygulama olasılığının yüksek olduğunu kaydetti. Ayrıca Başkan Trump, Venezuela ile varılan anlaşma çerçevesinde elde edilecek petrolün, 44 yılın en düşük seviyelerine yakın seyreden ABD Stratejik Petrol Rezervi'ni yenilemek için kullanılacağını duyurdu.
Pazartesi günü kaydedilen artışa rağmen, Brent ve WTI petrol fiyatları geçen hafta yüzde 4'ten fazla düşüş yaşamıştı. Analistler, bu haftaki yükselişe karşın fiyatların üç haftanın ardından ilk haftalık düşüşü kaydettiğini ve Ağustos ayını mütevazı kayıplarla kapatmaya hazırlandığını belirtiyor.