ABD neden Japon yeni için devreye girdi? İşte tarihi müdahalenin perde arkası
- Washington ve Tokyo, piyasaları sarsan tarihi bir kararla 27 yıl sonra ilk kez el sıkıştı. ABD’nin yen için aniden devreye girmesinin arkasında ise küresel dengeleri değiştirebilecek devasa bir risk yatıyor. İşte dev müdahalenin arkasındaki motivasyon...
Japon yeninin dolar karşısında son kırk yılın en düşük seviyelerine gerileyerek 163,73 seviyesini görmesi üzerine Tokyo ve Washington yönetimi sürpriz bir kararla ortak döviz müdahalesinde bulundu. 1998'den bu yana iki ülke arasındaki ilk ortak yen alım operasyonu olan bu hamle, yen paritesini hızla 157 seviyelerine çekerken, küresel finans piyasalarında Washington'ın motivasyonuna dair tartışmaları alevlendirdi.
ABD müdahaleye neden katıldı?
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleAnalistler, Washington'ın müdahaleye aktif destek vermesinin temelinde ABD Tahvil Piyasası'nı koruma amacının yattığına dikkat çekiyor. ABD devlet borcunun en büyük yabancı alıcısı konumundaki Japonya'nın, yendeki düşüşü durdurmak için elindeki ABD tahvillerini toplu halde satmak zorunda kalması ihtimali Washington’da alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
Oxford Economics Asya Ekonomi Başkanı Louise Loo, sürecin arkasında belirgin bir "kendini koruma" güdüsü bulunduğunu ifade etti. Loo, Japon piyasalarındaki çalkantıların ABD Hazine piyasalarına sıçrayarak doları istikrarsızlaştırabileceği riskine işaret etti.
Tahvil satışını önlemek için FIMA kozu
Japonya Maliye Bakanlığı, gelecekteki olası müdahalelerde ABD Merkez Bankası'nın (Fed) sunduğu FIMA repo imkanından yararlanacağını duyurdu. Bu mekanizma, yabancı merkez bankalarının ellerindeki ABD tahvillerini satmadan doğrudan dolar likiditesine erişmelerine olanak tanıyor.
State Street Kıdemli Makro Stratejisti Masahiko Loo, FIMA repo tesisinin vurgulanmasının müdahalenin kendisinden bile daha kritik bir sinyal olduğunu vurguladı. Bu adım sayesinde Tokyo'nun ABD piyasası üzerinde baskı oluşturmadan müdahale kapasitesini artırdığı belirtiliyor.
ABD-Japonya ilişkilerinde yeni dönem ve jeopolitik mesajlar
ABD Başkanı Donald Trump, müdahaleyi Japonya'ya verilen bir destek ve küresel ekonomik istikrarın korunması adına atılmış bir adım olarak nitelendirdi. Uzmanlar ise olayın arkasında ABD'nin yen'i aşırı değersiz bulması ve Japon ihracatçılara haksız avantaj sağladığı yönündeki ekonomik kaygılarının da etkili olduğunu belirtiyor.
Monex Uzman Direktörü Jesper Koll, Washington ve Tokyo arasındaki iş birliğinin ABD Başkanı Donald Trump ile Japonya Başbakanı Sanae Takaichi yönetiminde "yeni bir aşamaya" geçtiğini ifade etti. Koll, verilen bu güçlü ortak fotoğrafın aynı zamanda Pekin yönetimine de jeopolitik bir mesaj taşıdığını savundu.
Müdahalenin yöntemi tartışma yarattı
Ortak operasyonun yankıları sürerken, ABD'nin yen alımını dolar yerine euro satarak finanse ettiğine dair haberler piyasalarda kafa karışıklığına yol açtı.
Brookings Enstitüsü Kıdemli Uzmanı Robin Brooks, ABD'nin dolar yerine euro kullanmasının kafa karıştırıcı olduğunu ve hamlenin etkinliğini zayıflatabileceğini belirtti. Brooks, Japonya Merkez Bankası (BOJ) devlet tahvili alımlarını sürdürdüğü ve tahvil getirilerini baskıladığı sürece müdahalelerin kalıcı bir çözüm sunamayacağını ifade etti.
Analistler, döviz müdahalelerinin ancak kısa vadede zaman kazandırabileceğini, yen'in uzun vadeli kaderini ise Japonya Merkez Bankası'nın faiz artırım süreçleri ve parasal sıkılaşma adımlarının belirleyeceğini vurguluyor.