Eski Fed Başkanı Alan Greenspan hayatını kaybetti
- ABD Merkez Bankası'nın eski başkanlarından Alan Greenspan'ın 100 yaşında hayatını kaybettiği bildirildi. Uzun yıllar ABD para politikasına yön veren ve "Maestro" olarak anılan Greenspan, küresel finans piyasalarının en etkili merkez bankacılarından biri olarak kabul ediliyordu.
ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eski başkanı Alan Greenspan'ın 100 yaşında hayatını kaybettiği bildirildi. NBC News haberinde Greenspan'ın ölüm nedenine ilişkin ayrıntılar henüz paylaşılmadı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleYaklaşık 19 yıl boyunca Fed Başkanlığı görevini yürüten Greenspan, küresel finans piyasaları üzerinde önemli etkiler yaratan kararları ve para politikalarıyla tanınıyordu.
Uzun yıllar Fed'e başkanlık etti
Alan Greenspan, 1987 yılında dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından Fed Başkanlığı görevine getirildi. Daha sonra farklı ABD başkanları döneminde de görevine devam eden Greenspan, 2006 yılına kadar kurumun başında kaldı.
Görev süresi boyunca 1987 borsa çöküşü, Asya finans krizi, Rusya krizi, dot-com balonu ve 11 Eylül saldırılarının ardından yaşanan ekonomik gelişmeler gibi birçok önemli dönemde para politikasını yönetti.
Piyasalarda "Maestro" olarak anıldı
Piyasalardaki etkisi nedeniyle uzun yıllar "Maestro" olarak anılan Greenspan, enflasyonla mücadele ve ekonomik büyümenin desteklenmesine yönelik politikalarıyla öne çıktı. Bununla birlikte, düşük faiz politikaları ve finansal piyasalardaki düzenlemelere yönelik yaklaşımı nedeniyle 2008 küresel finans krizinin hazırlayıcı unsurlarından biri olduğu yönünde eleştiriler de aldı.
"Kara Pazartesi" sınavıyla göreve başladı
Alan Greenspan'ın Fed'deki ilk görev dönemi, 1987 yılındaki finansal krizden kısa süre önce başladı. Senato tarafından onaylanmasının ardından göreve başlayan Greenspan, yalnızca 69 gün sonra 19 Ekim 1987'de yaşanan ve "Kara Pazartesi" olarak anılan tarihi borsa çöküşüyle karşı karşıya kaldı.
Dow Jones endeksi söz konusu günde yüzde 22,6 değer kaybederek tarihinin en büyük günlük düşüşlerinden birini yaşadı. Greenspan, Fed'in finansal sisteme likidite sağlamaya hazır olduğunu açıklarken, kısa vadeli faiz oranlarının düşürülmesi ve bankaların kredi vermeye devam etmesi yönündeki adımlar piyasalardaki paniğin azalmasına yardımcı oldu.
Bu müdahale sonrasında piyasalarda güvenin yeniden tesis edilmesi, Greenspan'a destekçileri tarafından "Maestro" lakabının verilmesine neden oldu.
Krizler döneminin merkez bankacısı oldu
Greenspan, görev süresi boyunca iki resesyon, 1997 Asya finans krizi, 1998 Rusya temerrüdü, Long-Term Capital Management fonunun kurtarılması, 11 Eylül saldırıları ve teknoloji balonunun yükselişi ile çöküşü gibi çok sayıda önemli ekonomik gelişme sırasında Fed'e liderlik etti.
Destekçileri, Greenspan döneminde ABD ekonomisinin tarihinin en uzun büyüme dönemlerinden birini yaşadığını belirtirken, eleştirmenler ise uzun süre düşük tutulan faiz oranlarının konut balonuna ve daha sonra yaşanan küresel finans krizine zemin hazırladığını savundu.
2008 krizine yönelik eleştirilerle karşılaştı
Greenspan, görevden ayrıldıktan sonra özellikle düşük faiz politikaları ve finansal piyasalardaki düzenlemelere ilişkin yaklaşımı nedeniyle eleştirilerin hedefi oldu.
Kendisine yöneltilen eleştiriler hakkında 2007 yılında yaptığı değerlendirmede, bazı konularda eleştirilmeyi hak ettiğini ancak küresel finans krizine ilişkin suçlamaları kabul etmediğini ifade etti.
Riskli konut kredileri konusunda yeterince erken harekete geçilemediğini kabul eden Greenspan, bu uygulamaların ulaştığı boyutu ancak 2005 ve 2006 yıllarında tam olarak fark ettiğini söylemişti.
Fed'in bağımsızlığını savundu
Greenspan, görevden ayrıldıktan sonra kurduğu danışmanlık şirketi aracılığıyla ekonomi ve finans alanındaki çalışmalarını sürdürdü.
ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk döneminde Fed'e yönelik eleştirilerine karşı çıkan Greenspan, merkez bankasının bağımsızlığının korunması gerektiğini vurguladı. 2026 yılında ise Fed Başkanı Jerome Powell hakkında başlatılan soruşturmaya karşı yayımlanan ortak bildiriye imza atan isimler arasında yer aldı.
Greenspan, merkez bankalarının ekonomi üzerindeki etkisinin sınırlı olduğuna da dikkat çekerek, finansal krizlerin temelinde çoğu zaman korku ve piyasa psikolojisinin bulunduğunu ifade etti.
Alan Greenspan kimdir?
Alan Greenspan, 6 Mart 1926 tarihinde New York'ta doğdu. Ekonomi alanındaki kariyerine danışmanlık ve akademik çalışmalarla başlayan Greenspan, 1974-1977 yılları arasında ABD Başkanlık Ekonomik Danışmanlar Konseyi başkanlığı görevini yürüttü.
1987 yılında Fed Başkanlığı görevine getirilen Greenspan, 2006 yılına kadar görevde kalarak kurum tarihinin en uzun süre görev yapan başkanları arasında yer aldı. Görevini 2006 yılında devralan isim ise Ben Bernanke oldu.
Greenspan, merkez bankacılığına yönelik yaklaşımı, ekonomik analizleri ve küresel piyasalardaki etkisi nedeniyle modern dönemin en önemli merkez bankacılarından biri olarak değerlendiriliyordu.
