Fitch'ten kritik uyarı! Küresel piyasalar iki büyük risk taşıyor
Fitch Ratings, küresel kredi piyasalarını tehdit eden iki ana riski açıkladı: Yapay zekâ sektöründeki aşırı değerlemeler ve ABD-İran gerilimi. Dev şirketlerin tırmanan harcamalarının Dotcom benzeri bir balona yol açabileceğini belirten kuruluş, küresel büyümede yavaşlama uyarısında bulundu.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, yayımladığı üçüncü çeyrek Küresel Risk Görünümü raporunda, yapay zeka sektöründeki aşırı değerlemeler ve tırmanan jeopolitik gerilimlerin küresel kredi piyasaları için en büyük tehditler hâline geldiğini duyurdu. Kuruluş, kontrolden çıkan devasa yapay zeka yatırımlarının gelecekteki belirsiz getirilerin önüne geçtiği konusunda kritik uyarılarda bulundu.
Değerlemeler dotcom balonuna yaklaşıyor
Fitch, yapay zekâ patlamasının özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde ekonomik büyüme ve sermaye piyasalarıyla giderek daha fazla iç içe geçtiğini vurguladı. Raporda, ABD S&P 500 endeksinin döngüsel olarak düzeltilmiş fiyat-kazanç oranının, 1990’ların sonundaki "dotcom" balonu döneminde görülen seviyelere tehlikeli biçimde yaklaştığına dikkat çekildi.
Yapay zeka yatırımlarının ölçeğinin genel ekonomiyi olası bir satış dalgasına açık hale getirdiğini belirten derecelendirme kuruluşu, Asya piyasalarındaki teknoloji hisselerinin Çin'den gelen artan rekabet ve finansman kaygılarıyla sert düştüğünü hatırlattı. Gelecekteki yapay zeka gelirleri, düzenlemeler ve işgücü piyasasındaki aksaklıkların derin ve uzun süreli bir piyasa düzeltmesini tetikleyebileceği ifade edildi.
Dev şirketlerin harcama yarışı
Teknoloji devlerinin yapay zeka altyapısına yönelik fon arayışı, kurumsal tahvil piyasalarını da hareketlendirdi. ABD kurumsal tahvil ihracı, büyük ölçüde yapay zeka odaklı fon toplama hamleleri sayesinde 2026'nın ilk yarısında yüzde 26 artış gösterdi.
Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft'un sermaye harcamalarının bu yıl yüzde 75'ten fazla artarak 700 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Ayrıca Amazon, Alphabet, Nvidia, Meta, Oracle ve SpaceX'in toplamda 182 milyar dolarlık yatırım dereceli tahvil ihraç ettiği kaydedildi. Hızla artan BT yatırımları ABD'nin ilk çeyrek büyümesine 1,4 puanlık doğrudan katkı sağlasa da, sermaye piyasalarının sektöre aşırı bağımlılığı ciddi bir kırılganlık yaratıyor.
ABD-İran gerilimi ve El Nino tehdidi
Kredi ortamını etkileyen diğer ana risk unsurları ise jeopolitik çatışmalar ve iklim krizleri oldu. Fitch, ABD ile İran arasında yeniden başlayan çatışmaların ve Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının enerji fiyatlarını tırmandırarak küresel ekonomiyi baskıladığına işaret etti.
Kuruluş, küresel ekonomik büyümenin 2026 yılında yüzde 2,4'e yavaşlayacağını, ABD enflasyonunun ise yıl sonunda yüzde 3,7'ye ulaşacağını öngörüyor. Şiddetli fırtına, kuraklık ve selleri beraberinde getiren güçlü bir El Nino hava olayının da gıda ve tarım maliyetlerini artırabileceği belirtiliyor. Yüksek gıda fiyatlarının sübvansiyon maliyetlerini artırarak, özellikle yüksek borçlu ve "çöp" kredi notuna sahip ülkelerin kamu maliyesini daha da zorlayacağı vurgulanıyor.