Gözler 3 büyük merkezin kararında: Yeni bir faiz artırım döngüsü kapıda mı?

ABD-İran savaşıyla yükselen petrol ve doğalgaz, ABD, Avrupa ve İngiltere'de enflasyon baskılarını artırırken merkez bankalarının faiz kararlarını zorlaştırıyor. Fed'in gelecek haftaki toplantısı öncesinde piyasalarda artırım beklentisi güçlenirken BoE'nin faizi sabit tutması bekleniyor.

Petrol fiyatları enflasyon endişelerini artırıyor

ABD-İran savaşı ve küresel petrol ile doğalgaz fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon baskılarını artırıyor.

Dünyanın en yoğun petrol ve doğalgaz güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatlar savaş nedeniyle kısıtlandı. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 105 dolar seviyesinde bulunuyor.

Enerji fiyatlarındaki artış, hane halkları ve işletmelerin doğrudan enerji maliyetlerini yükseltirken mal taşımacılığının maliyetini de artırabiliyor. Bu maliyetler gıda ve diğer temel ihtiyaç ürünlerinin fiyatlarına yansıyabiliyor.

Merkez bankaları yüksek faiz oranlarıyla fiyat artışlarını sınırlamaya çalışıyor. Yüksek faizler konut kredileri ve kredi kartları gibi borçlanma araçlarının maliyetini artırarak tüketici harcamalarını ve enflasyonu yavaşlatmayı hedefliyor.

Bununla birlikte yüksek faiz oranları işletmelerin yatırım ve işe alım kararlarını da etkileyebiliyor.

Fed öncesi faiz artırımı beklentisi güçlendi

ABD Merkez Bankası (Fed), gelecek hafta faiz kararını açıklayacak. Banka, faiz oranlarını son beş toplantıda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tuttu. Fed son faiz indirimini Aralık ayında gerçekleştirdi.

ABD'de enflasyon ağustos ayında yıllık yüzde 3,4 ile beklentiler doğrultusunda gerçekleşti. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,4 artarak son üç ayın en yüksek yükselişini kaydetti.

Çekirdek TÜFE de aylık yüzde 0,3 yükseldi. Bu artış, nisan ayından bu yana görülen en yüksek aylık yükseliş olurken, yüzde 0,2 olan beklentinin üzerinde gerçekleşti. Çekirdek enflasyonun yıllık oranı ise yüzde 2,4'e gerileyerek Mart 2021'den bu yana en düşük seviyeye indi.

ABD'de üretici fiyatları da ağustos ayında hızlandı. İş gücü piyasasına ilişkin geçen haftaki veriler ise istihdamdaki direncin sürdüğünü gösterdi.

Piyasalarda Fed'in gelecek hafta 25 baz puanlık faiz artıracağı beklentisi güçlendi. CME FedWatch aracına göre, enflasyon verileri açıklanmadan önce yaklaşık yüzde 70 olan faiz artırımı olasılığı yaklaşık yüzde 86'ya yükseldi.

Warsh'ın açıklamaları takip ediliyor

Yeni atanan Fed Başkanı Kevin Warsh, faiz oranlarının gelecekteki seyrine ilişkin açıklama yapmadı. Warsh'ın fiyat artışlarının yavaşlatılmasına yönelik tekrarlanan açıklamaları ise faiz artırımı beklentilerinin güçlenmesine neden oldu.

Deutsche Bank ekonomistleri, Warsh ve Fed'in diğer üyelerinin açıklamalarına dayanarak faiz artırımının en olası politika sonucu olduğunu belirtti.

Oxford Economics ABD ekonomisti Grace Zwemmer ise Fed'in faiz oranlarını değiştirmemesini bekliyor. Bununla birlikte faiz indiriminin gündemde olmadığı görüşü öne çıkıyor.

ABD Başkanı Donald Trump ise faizlerin düşürülmesi yönündeki çağrılarını sürdürüyor. Trump, geçen hafta sosyal medya hesabından Fed Yönetim Kurulu'na faiz oranlarını düşürmesi çağrısında bulundu.

Avrupa Merkez Bankası faizi yüzde 2,5'e çıkardı

Avrupa Merkez Bankası (ECB), Ortadoğu'daki çatışmayı gerekçe göstererek bu hafta faiz oranlarını yüzde 2,5'e yükseltti.

ECB, enflasyonun bir süre daha yüzde 2'lik hedefin oldukça üzerinde kalacağı uyarısında bulundu.

Diğer merkez bankalarının faiz kararları da gelecek hafta açıklanacak. Fed'in ardından İngiltere Merkez Bankası'nın faiz kararı takip edilecek.

İngiltere'de faiz kararı öncesi enerji faturaları yükseliyor

İngiltere Merkez Bankası'nın gelecek haftaki toplantısında enerji fiyatlarındaki artış ve ekonominin genel görünümünün değerlendirilmesi bekleniyor.

İngiltere'de milyonlarca hanenin enerji faturalarının kış dönemine girerken son üç yılın en yüksek seviyesine ulaşması bekleniyor. Doğalgaz fiyatları da 2022'nin sonundan bu yana ilk kez term başına 200 peninin üzerine çıktı.

Ülkede enflasyon yüzde 2,9 seviyesinde bulunuyor ve önümüzdeki aylarda yükselmesi bekleniyor.

Buna rağmen İngiltere Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 3,75'te tutması yönünde geniş bir beklenti bulunuyor.

Oxford Economics'e göre bunun nedenlerinden biri, enerji fiyatlarındaki şokun ücret ve fiyatlama davranışlarına yansıdığına ilişkin bir işaret bulunmaması.