Piyasalarda yeni haftada takip edilecek 5 şey
Ortadoğu'daki savaş enerji fiyatlarını yukarı çekerken, 2022'deki enflasyon şokunun izlerini taşıyan merkez bankaları zor bir sınavla karşı karşıya. Haftaya ABD'den Brezilya'ya, Avrupa'dan Japonya'ya kadar birçok merkez bankası toplanacak. Bu toplantılarda verilecek mesajlar yakından takip edilecek.
1- İpler İran'ın elinde
Ortadoğu'daki savaşın kısa sürede sona ereceğine yönelik beklentiler giderek zayıflıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, kendisi "bitti" dediğinde savaşın biteceğini söylese de, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması, Basra Körfezi'ndeki petrol tankerlerine kamikaze botlarla saldırması ve Körfez ülkelerinin enerji tesislerine saldırması savaşın giderek yayıldığını gösteriyor.
Körfez'deki enerji üreticilerine saldırılar ve İran'ın yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney'in dün Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması çağrısında bulunması petrolün günlük varil fiyatının 100 doların üzerine çıkmasına yol açtı.
Yakın zamanda bir ateşkes sağlansa bile petrol, doğalgaz, gübre ve diğer petrokimya ticaretinin normale dönmesi epey zaman alabilir.
Savaşın enerji fiyatlarını yükseltmesi bu yılki enflasyon ve faiz beklentilerinin değişmesine sebep oldu.
2- Faiz indirimi beklentisi sürüyor mu?
ABD'de Şubat ayında açıklanan ve piyasa beklentilerinin altında kalan istihdam verisi, Başkan Donald Trump'ın uzun süredir talep ettiği faiz indirimini destekler nitelikte.
Haftaya Çarşamba iki günlük para politikası kurulu toplantısını tamamlayacak olan ABD Merkez Bankası (Fed), önümüzdeki döneme dair öngörüleri konusunda ciddi bir baskı altında kalacak.
Geçen yıl iş gücü piyasasını desteklemek amacıyla faiz indirim döngüsüne başlayan Fed'in bu toplantıda faizleri üst üste ikinci kez sabit tutması bekleniyor.
Fed fon vadeli işlemleri, yatırımcıların bu yılki faiz indirimi beklentilerini azalttığını gösteriyor. Hızla yükselen petrol fiyatları, hâlihazırda Fed'in hedefinin üzerinde olan enflasyona dair endişeleri daha da artırdı. Bu durum, önümüzdeki aylarda Fed ile Trump arasında yeni bir ihtilafa yol açabilir.
Çarşamba günü Kanada Merkez Bankası da toplanacak. İşlemciler merkez bankasının yıl sonuna kadar 25 baz puanlık bir faiz artışı yapacağını öngörüyor.
3- ECB, İsviçre ve BoE faiz kararları
Haftaya perşembe Avrupa, İsviçre ve İngiltere merkez bankalarının para politikası kurulu toplantıları yapılacak.
Enerji ithalatına bağımlı olan Avrupa, petrol fiyatlarının hızla yükselmesi sebebiyle zor bir sınavla karşı karşıya. 2022 yılında enflasyondaki ilk yükselişin geçici olduğu açıklamasının yarattığı kötü anılar hâlâ hafızalarda.
Piyasalar artık Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İsviçre Merkez Bankası'nın (SNB) bu yıl faizleri artırmasını beklerken, İngiltere Merkez Bankası'ndan (BoE) beklenen faiz indirimleri ise hızla gündemden düştü.
Aylardır ECB'nin "iyi bir noktada" olduğunu vurgulayan ECB Başkanı Christine Lagarde, mevcut durumu nasıl gördüğü konusunda muhtemelen zorlu sorularla karşı karşıya kalacak.
BoE'nin ise hareket alanı çok daha dar. Sadece birkaç hafta önce, mart ayında bir faiz indirimi yapılması beklenirken, yeni bir yükseliş baskısıyla karşı karşıya kalan enflasyondan dolayı bu faiz indirim tamamen rafa kalkmış durumda.
4- Aramıza hoş geldin
G10 ülkelerinde faizleri sadece Avustralya Merkez Bankası ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) yükseltti.
Ortadoğu'daki savaşın yarattığı enerji darboğazı özellikle petrolünün neredeyse tamamını Körfez ülkelerinden alan Güney Kore ve Japonya'da enerji krizine yol açtı.
Analistler, Avustralya Merkez Bankası'nın haftaya salı yapacağı toplantıda 25 baz puanlık faiz artırımına yüzde 70 ihtimal veriyor.
BoJ için ise durum çok daha karmaşık. Enerji fiyatlarında yaşanan artışın ithalata bağımlı Japon ekonomisine hem düşük büyüme hem de yüksek enflasyonla çifte darbe indirme ihtimali, bir sonraki faiz artışına dair beklentileri altüst etti.
5- Hangi yöne?
Gelişmekte olan ülkelerin merkez bankaları rotalarını faiz indiriminden faiz artırımına kırdı fakat bu durum herkes için geçerli değil.
Haftaya çarşamba faiz kararını açıklayacak Brezilya'da yetkililerin temmuzdan bu yana yüzde 15 ile son 20 yılın zirvesinde tuttukları faiz oranlarında bir gevşeme döngüsü başlatması uzun süredir bekleniyordu.
Fakat İran savaşı sebebiyle petrol fiyatlarının hızla artması, analistlerin tahminlerini değiştirmesine yol açtı. Bazı uzmanlar artık 50 baz puan yerine 25 baz puanlık faiz indirimi beklerken, bazılarıysa enflasyon baskısına bağlı olarak faiz indiriminin tamamen rafa kalkabileceğini düşünüyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) faiz indirimlerine ara verirken, Polonya'da ise merkez bankası yetkilileri bu ayki faiz indiriminin ardından bir sonraki indirim için bir süre beklemeyi değerlendiriyor olabilir.
Kaynak: Reuters