Deniz tabanında yeni savaş alanı: Savunma şirketleri su altına yöneliyor
- Deniz altı iletişim kabloları, enerji boru hatları ve elektrik bağlantılarının güvenliğine yönelik endişeler artarken, devletler ve savunma şirketlerinin su altı teknolojilerine yöneldiği aktarıldı.
- Otonom araçlar ve sensörlerin, deniz tabanındaki kritik altyapının izlenmesi ve korunmasında yeni dönemin araçları olarak öne çıktığı vurgulandı.
Geleceğin savaşlarının yalnızca gökyüzünde yaşanmayacağı, okyanus tabanının da yeni bir mücadele alanına dönüşeceği yönündeki değerlendirmeler giderek güçleniyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleDevletler ve şirketlerin, deniz tabanından geçen iletişim kabloları ve enerji boru hatları gibi kritik altyapıların güvenliğine yönelik endişelerin artmasıyla su altında kullanılabilecek yeni teknolojilere daha fazla kaynak ayırdığı belirtildi.
Chatham House kıdemli araştırmacısı Katja Bego, CNBC'ye yaptığı değerlendirmede, 'tehdit ortamının değişmesi bu konuyu gündemin ön sıralarına taşıdı' dedi.
Bego, yapay zeka, drone ve otonom teknolojilerdeki hızlı ilerlemelerin su altı gözetimi için yeni yöntemlerin geliştirilmesini mümkün kıldığını belirtti.
'Bütün ekonomi bunun üzerine kurulu'
Hükümetler ve askeri ittifaklar, otonom su altı araçlarından deniz altı kablolarına yerleştirilen sensörlere kadar, küresel ekonominin temelini oluşturan altyapının daha iyi izlenebilmesi için farklı yöntemler araştırıyor.
Bego, “Bütün ekonomimiz bunun üzerine kurulu.” ifadelerini kullandı.
'Bir sonraki mantıklı alan'
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam kapsamlı işgalini başlatmasından aylar sonra, Eylül 2022'de Baltık Denizi'nin altından geçen Nord Stream doğal gaz boru hatlarında patlamalar meydana geldi. Uluslararası haber kuruluşlarında Rusya'dan Almanya'ya doğal gaz taşımak amacıyla inşa edilen boru hatlarının kasıtlı olarak sabote edildiği sonucuna varıldı.
Bego'ya göre bu olayın yanı sıra Arktik bölgesinde ve Tayvan yakınlarında dünyanın farklı noktalarındaki deniz altı altyapısında meydana gelen hasarlar, Soğuk Savaş'ın ardından geçen onlarca yıl boyunca yeterince ilgi görmeyen güvenlik açıklarına hükümetlerin dikkatini çekti.
Bego, "Bu konu uzun süre ihmal edildi. Dolayısıyla şimdi telafi edilmesi gereken ciddi bir açık var" dedi.
Telekomünikasyon araştırma şirketi TeleGeography'ye göre 2026'nın başı itibarıyla dünya genelinde 1,5 milyon kilometreden fazla deniz altı iletişim kablosu hizmet veriyor.
Habere göre telekomünikasyon kabloları ile petrol ve doğal gaz boru hatlarının yanı sıra giderek genişleyen deniz altı elektrik kablosu ağı da elektrik piyasalarını birbirine bağlıyor ve deniz üstü rüzgar santrallerinden karaya elektrik taşıyor.
Bego, denizcilik ortamını “bir sonraki mantıklı alan” olarak nitelendirdi.
Analize göre savunma şirketlerinin de bu dönüşüme hazırlandığı ifade edildi.
İtalyan gemi üreticisi Fincantieri, temmuz ayında su altı ve yüzey dronları, deniz araştırmaları ve deniz altı iletişim alanındaki kapasitesini genişletmek amacıyla dört şirkette yaklaşık 600 milyon avro (689 milyon dolar) karşılığında çoğunluk hissesi satın almayı planladığını açıkladı.
Şirketin, bir asırdan uzun süredir sahip olduğu denizaltı uzmanlığını, Fincantieri Üst Yöneticisi (CEO) Pierroberto Folgiero'nun “geleneksel su altı” dünyasından “geleneksel olmayan” dünyaya geçiş olarak tanımladığı alana taşıdığı ifade edildi.
Folgiero, temmuz ayında CNBC'ye yaptığı açıklamada su altı telekomünikasyonunu “bu yeni ekosistemin gerçek etkinleştiricisi” olarak nitelendirdi.
Folgiero, gelecekte yüzey gemilerinin “ana gemiler” olarak görev yaparak deniz tabanının üzerinde ve su kolonunun farklı derinliklerinde faaliyet gösteren araç ağlarını koordine edeceğini düşünüyor.
Fincantieri bu alanda faaliyet gösteren tek şirket değil. Fransa merkezli Thales gibi büyük savunma grupları da sonar, denizaltı savunma harbi, mayın tespiti ve otonom su altı sistemlerini kapsayan faaliyetler yürütüyor.
Büyük ve küçük şirketler, okyanus yüzeyinin altında faaliyet göstermeye yönelik gelişen pazarda yer edinmeye çalışıyor.
Su altı dronları
Almanya merkezli savunma teknolojisi şirketi Euroatlas'ın da deniz tabanının korunmasına yönelik potansiyel olarak yüksek getirili pazara odaklanan şirketler arasında yer aldığı aktarıldı.
Şirket, GrayShark adlı otonom su altı aracını geliştirdi. Şirketin strateji ve ortaklıklardan sorumlu yöneticisi Verineia Codrean'a göre araç, belirlenen bir bölgeye giderek sürekli insan kontrolü olmadan görev gerçekleştirebiliyor.
Araç, engellerden kaçınacak ve beklenmedik bir durumla karşılaştığında önceden belirlenen talimatları uygulayacak şekilde tasarlandı.
Makineler makinelerle karşı karşıya
Habere göre otonom araçların yalnızca altyapıyı izlemek amacıyla geliştirilmediği aktarıldı.
Denizaltıların diğer mürettebatlı denizaltıları hedef aldığı denizaltı savunma harbinin yanında Codrean, başka ülkeler tarafından işletilen otonom ve insansız su altı araçlarının tespit edilmesi, takip edilmesi ve tanımlanmasına yönelik “otonom su altı aracına karşı” görevlerin de ortaya çıktığını belirtti.
Codrean, “Biz ne geliştiriyorsak, müttefik olmayan ülkeler veya düşmanlarımız da geliştiriyor.” dedi.
Codrean, ülkelerin otonom su altı araçları geliştirmesi nedeniyle hangi araçların NATO'ya dost ülkelerden veya müttefiklerden, hangilerinin dost olmayan ülkelerden geldiğinin sınıflandırılması gerektiğini söyledi.
Bu durum, deniz tabanının altında makinelerin makinelerle karşı karşıya geldiği yeni bir faaliyet alanının ortaya çıkabileceğine işaret ediyor.
Bununla birlikte Codrean'ın, otonom araçların geleneksel denizaltıların ve savaş gemilerinin yerini almasını beklemediği aktarıldı.
