Musk'ın 10,5 milyar dolarlık bağış sözü: Servetinin ne kadarını gerçekten bağışladı?

PAYLAŞ
  • Elon Musk, ABD'deki 72 milyon çocuğa birer SpaceX hissesi verme sözü verdi. Gerçekleşmesi halinde yaklaşık 10,5 milyar dolar değerindeki bağış, Musk'ın bugüne kadarki en büyük hayırseverlik adımı olacak. Ancak geçmiş bağış vaatleri ve vakıf harcamaları soru işaretleri yaratıyor.
Musk'ın 10,5 milyar dolarlık bağış sözü: Servetinin ne kadarını gerçekten bağışladı?

Dünyanın en zengin insanı Elon Musk, ABD'de 18 yaşın altındaki yaklaşık 72 milyon çocuğa birer SpaceX hissesi verme sözü verdi. Musk'ın X üzerinden duyurduğu planın gerçekleşmesi halinde bağışın toplam değerinin yaklaşık 10,5 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekle

Forbes'un hesaplamalarına göre söz konusu tutar, Musk'ın tahmini 923 milyar dolarlık servetinin yaklaşık yüzde 1'ine karşılık geliyor. Musk'ın bu vaadini yerine getirmesi, bugüne kadarki en büyük hayırseverlik bağışı olabilir.

Musk'ın bağış geçmişi tartışma konusu

Musk, 2012 yılında Giving Pledge girişimine katılarak servetinin en az yarısını yaşamı boyunca veya vasiyeti aracılığıyla bağışlama sözü vermişti. Ancak Forbes'un hesaplamasına göre Musk'ın bugüne kadar ihtiyaç sahiplerine fiilen ulaşan bağışlarının toplamı yaklaşık 500 milyon dolar seviyesinde kaldı.

Musk Foundation'ın 2021-2024 dönemindeki vergi beyannamelerine göre vakfın yaptığı bağışların önemli bir bölümü başka kuruluşlara ve fonlara aktarıldı. Forbes, nihai olarak ihtiyaç sahiplerine ulaştığı doğrulanamayan bu transferleri Musk'ın toplam bağış hesabına dahil etmiyor.

Musk'ın geçmişteki bazı vaatleri de tartışma yarattı. 2021'de Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı'na 6 milyar dolar bağışlayabileceğini açıklayan Musk, kuruluşun harcama planı sunmasına rağmen bu bağışı gerçekleştirmedi. 2018'de Flint kentindeki kirli su sorununa yönelik verdiği destek sözü kapsamında ise okullara su filtreleri sağlanması için 500 bin dolar bağışladı.

Bağışın nasıl dağıtılacağı henüz belli değil

Musk'ın 4,8 milyar SpaceX hissesinden birer tanesini çocuklara nasıl dağıtacağı henüz netleşmedi. Hisselerin Trump Accounts adı verilen hesaplara aktarılabileceği yönünde değerlendirmeler bulunuyor.

Forbes, Musk'ın açıklamasının yapay zekâ şirketi Anthropic'in hisselerinin yüzde 5'ini yeni kurulan bir kamu yararı fonuna aktarma planını duyurmasından kısa süre sonra geldiğine dikkat çekti.

Musk'ın Tesla'dan 158 milyar dolarlık ücret paketi

Musk'ın bağış vaadi, Tesla'dan aldığı hisse bazlı ücretin büyüklüğünü de yeniden gündeme taşıdı.

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) sunulan belgelere göre Musk'ın 2025 yılı için bildirilen toplam ücretinin yaklaşık 158,4 milyar dolar olduğu hesaplandı. Bunun 132,3 milyar doları CEO performans ödülünün azami değerinden, 26,1 milyar doları ise ara dönem ödülünden oluştu.

Tesla çalışanlarının 2025 yılı yıllık medyan ücreti ise 62 bin 786 dolar olarak açıklandı. Forbes'un hesaplamasına göre Musk'ın bildirilen ücret paketi, çalışanların medyan ücretinin 2,5 milyondan fazla katına karşılık geldi.

Fiilen ödenen ücret 10,37 milyar dolar

SEC'in zorunlu tuttuğu hesaplama yöntemine göre Musk'a 2025 yılında fiilen ödenen ücret 10,37 milyar dolar oldu. Tesla'nın kendi ücret hesaplama yönteminde ise Musk'a geleneksel maaş ödenmediği ve herhangi bir hisse kullanılmadığı gerekçesiyle ücret sıfır dolar olarak gösteriliyor.

Tesla'nın Musk'a yönelik ödül paketinde şirketin piyasa değerinin 2 trilyon dolardan 8,5 trilyon dolara yükselmesi de dahil olmak üzere 12 finansal ve operasyonel hedef bulunuyor. Şirket henüz bu hedeflerin hiçbirine ulaşmış değil.