Kenevirden otomotiv hamlesi: Araçların yakıt sistemleri üretilecek

KTÜ, Bursa Teknik Üniversitesi ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nden 10 akademisyen, "Biyokömür Kullanarak Araçlar İçin Çevre Dostu ve Sürdürülebilir Yakıt Sistemi Bileşenlerinin Geliştirilmesi ve Üretimi" adını verdikleri projede buluştu.

KTÜ Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayfer Dönmez Çavdar yürütücülüğünde 2021'den beri devam eden çalışmalarda ekip, gelecek yıl üretimleri tamamlayıp prototip üretimlerine geçmeyi hedefliyor.

Çavdar ve ekibi, çevreci, elektriksel iletkenliği ve ısıya dayanıklılığı yüksek parçaları üretmeye karar verdi.

Kenevir atıkları, bor ve zeolit madeni kullanarak oluşturdukları kompozitler, yakıt deposu, yakıt hatları ve yakıt pompası gibi yakıtın dolaştığı kısımlarda kullanılması için hazırlandı.

TÜBİTAK tarafından da Üniversite Sanayi İşbirliği Destek Programı kapsamında destek alan proje için Türk Patent ve Marka Kurumu'na başvuruldu.

Çavdar, Türkiye'deki tarımsal atıkların katma değere dönüştürülmesini düşünerek çalışmaya başladıklarını söyledi.

Sürdürülebilir, çevre dostu ve yüksek performanslı ürün elde etmeyi amaçladıklarını belirten Çavdar, "Bu amaçla ülkemizdeki tarımsal atıkların değerlendirilmesiyle ilgili bir süreç yönettik. Tarımsal atıklardan kenevir bitkisinin son yıllarda oldukça önemli bir stratejik ürün olmaya başladı. Orta ve Doğu Karadeniz'de önemli bir üretim potansiyeli olmasından dolayı biz biyokütle olarak kenevir atıklarını değerlendirmek istedik." dedi.

Yakıt sistem bileşenlerinin üretimi için gerekli olan elektriksel iletkenliği, termal direnci ve mekanik performansı artırmayı hedeflediklerinin altını çizen Çavdar, şunları kaydetti:

"Hedeflediğimiz, biyokütleden üretilen aktif biyo karbon polimeri, üretimde kullanarak hibrit bir kompozit ürünü araçların yakıt sistemi bileşenlerinde kullandık. Bunlar nedir? Yakıt deposu, yakıt hatları yakıt pompası gibi yakıtın dolaştığı tüm parçaların üretimi. En önemli problemin projemizdeki çözümü şu, biz araçların hafifletilmesini istiyoruz. Bu anlamda doğal liflerle plastik oranının artırılması araçların hafifletilmesi için oldukça önemli. Mevcut doğal lifler yüksek termoplastik polimerlerle yeterli performansı sağlayamıyor. Çünkü 200 santigrat derecede doğal lifler termal bozulmaya uğruyor. Ancak biyokarbon haline getirdiğimizde bu ürünler yüksek derecelerde eriyen termoplastik kompozitlerle rahat bir şekilde kullanılabiliyor."

Çavdar, çalışmanın araçlara uygulanmasıyla hem mevcut sisteme göre araçların biraz daha hafifletileceği ve karbon salınımının azaltılacağını da ifade etti.

Projede görev alan KTÜ Fen Fakültesi Kimya Bölümü Başkanı Prof. Dr. Sedat Keleş ise kenevir 4 ayda yetişebilen bir bitki olduğunu, bunun da oldukça yüksek miktarda kenevir atığının çıkmasına neden olduğunu belirtti.

Keleş, Orta ve Doğu Karadeniz'de kendilerine gerekli olan biyokütleyi bu aşamada tedarik edebilmenin kendileri için çok büyük bir kolaylık olduğunu vurguladı.

Fen Fakültesi Kimya Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Turgay Kar da aktif hedeflerinin hibrit kompozit üretebilmek olduğunu söyledi.

Kar, özellikle çevre dostu, kenevir atıklarıyla birlikte daha sürdürülebilir ve çevreye daha az zararlı yakıt bileşen malzemelerini üretmek istediklerine belirterek, "Mevcut yakıt bileşenlerinde kullanılan plastik malzemeler yalıtkan oldukları için elektrik iletkenlikleri o anlamda düşük. Bizim ürettiğimiz kompozitlerde karbon malzemenin elektrik iletkenliğini artırarak burada bir çeşit elektriksel boşalmayı elektriksel deşarj dediğimiz boşalmayı da azaltmak istiyoruz." şeklinde konuştu.

Projede ayrıca KTÜ'den Prof. Dr. Sevda Boran Torun, Prof. Dr. Tuğrul Çavdar, Doç. Dr. Mustafa Aslan ile Dr. Öğretim Üyesi Ercüment Öztürk, Bursa Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Murat Ertaş ve Doç. Dr. Çağatay Taşdemir ile Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nden Prof. Dr. Fatih Mengeloğlu da yer alıyor.