Buğdayın fiyatı neden değişiyor? Aynı ürün için ton başına 150 dolar fark
- Al Jazeera'nın haberine göre buğday, küresel piyasalarda tek bir fiyattan işlem gören homojen bir ürün olarak değerlendirilmiyor.
- Protein oranı ve kalite gibi özelliklerin yanı sıra hasat miktarı, talep, taşıma ve sigorta maliyetleri fiyatları etkilerken, farklı menşeli buğdaylar arasında ton başına 150 dolara varan fark oluşabiliyor.
Al Jazeera’nın haberine göre, aynı buğday tanesinden üretilen ekmek, makarna ve kek gibi ürünlerde kullanılan buğdayın özellikleri ve fiyatları birbirinden farklılık gösterdi. Haberde, buğdayın görünüş olarak benzer olmasına rağmen protein oranı, hamur özellikleri ve öğütme sonucunda elde edilen un miktarı gibi unsurların fiyat farklılıklarında etkili olduğu belirtildi.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleHabere göre, buğdayın kalitesinin yanı sıra hasadın miktarı, talep düzeyi ve taşıma maliyetleri de alıcının ödediği fiyatın belirlenmesinde etkili oldu.
Al Jazeera, bu farklılıkların Chicago'dan Paris'e kadar dünyanın önde gelen emtia borsalarında işlem gören buğday fiyatlarına da yansıdığını aktardı. Haberde, buğdayın tek bir fiyata sahip homojen bir emtia olarak değerlendirilmediği ve fiyat farkının zaman zaman ton başına 150 dolara kadar çıktığı ifade edildi.
Haberde, Kanada, ABD, Avustralya, Rusya, Ukrayna ve Fransa menşeli buğdayların küresel fiyat haritasında farklı noktalarda yer aldığı, alıcıların daha yüksek fiyat ödemesinde ürün özellikleri ile hasat ve ticaret koşullarının etkili olduğu kaydedildi.
Küresel borsalarda buğday fiyatlarını karşılaştırmanın zorlukları
Al Jazeera’nın haberine göre, belirli bir ülkenin ihraç ettiği tüm buğdayları temsil eden tek bir fiyat bulunmadı. Örneğin ABD'de Uluslararası Hububat Konseyi tarafından sert kırmızı kışlık, yumuşak kırmızı kışlık ve ilkbaharlık buğday için ayrı fiyatlar yayımlandığı belirtildi.
Haberde, buğday fiyatlarını karşılaştırırken fiyatın hangi maliyetleri kapsadığının bilinmesinin önem taşıdığı ifade edildi. Fiyatın yalnızca buğdayın kendisini kapsayabildiği, deniz taşımacılığı maliyetinin buna dahil edilebildiği ve sigorta giderlerinin de eklenebildiği aktarıldı.
Al Jazeera’ya göre sigorta maliyeti de teminatın kapsamına göre değişti. Bu nedenle ithalatçıların, yükün kendilerine ulaşması için ödeyecekleri tutarın yanı sıra karşılaşacakları ek maliyetleri de hesaba katmaları gerektiği belirtildi.
Haberde, ihracat limanının konumunun da toplam maliyeti etkileyen unsurlardan biri olduğu ve buğday aynı ülkeden geliyor olsa bile liman tercihinin fiyatı değiştirebildiği ifade edildi.
12 Eylül 2026'da Japonya'ya Panama tipi gemilerle tahıl taşımacılığı için yapılan hesaplamalara göre, ABD Körfez limanlarından ton başına yaklaşık 77 dolar navlun ödenirken, Pasifik Okyanusu kıyısındaki ABD'nin kuzeybatı limanlarından yapılan taşımacılıkta bu tutarın 38 dolar civarında kaldığı aktarıldı.
Küresel fiyat haritası: ABD buğdayı karşılaştırmada ilk sırada
Al Jazeera’nın ABD Tarım Bakanlığının Eylül 2026 tarihli bülteninden aktardığı verilere göre, karşılaştırmaya dahil edilen ürünler arasında en yüksek fiyat ABD sert kırmızı kışlık buğdayında görüldü.
ABD sert kırmızı kışlık buğdayı: Yüzde 11,5 protein oranına sahip ürünün fiyatı, ABD Körfez limanlarında ton başına 354 dolar olarak kaydedildi.
- Kanada Batı Kırmızı İlkbaharlık Buğdayı: Yüzde 13,5 protein oranına sahip ürünün fiyatı ton başına 323 dolar olarak açıklandı.
- Avustralya premium beyaz buğdayı: Kwinana, Newcastle ve Port Adelaide fiyatlarının ortalamasına göre 319 dolar seviyesinde yer aldı.
- Fransız 1. sınıf buğdayı: Ton başına 290 dolar olarak kaydedildi.
- Rusya değirmencilik buğdayı: Karadeniz menşeli ürünün fiyatı 210 dolar oldu.
- Ukrayna buğdayı: Hammersmith bülteninin 12 Eylül 2026 tarihli verilerine göre, yüzde 11,5 protein içeren ve 30 bin tonun üzerindeki sevkiyatlarda fiyat 220-225 dolar aralığında yer aldı. Aynı bültende, yüzde 12,5 protein oranına sahip Rus buğdayının fiyatı Ekim-Aralık dönemi sevkiyatları için 210-215 dolar olarak verildi.
Haberde, söz konusu karşılaştırmaların buğdayın ihracat limanında gemiye yüklenmiş fiyatına dayandığı ve deniz taşımacılığı ile sigorta maliyetlerinin henüz bu rakamlara dahil edilmediği belirtildi.
