Facebook ve Instagram'a 'bağımlılık' davası: Meta'ya 1,4 trilyon dolarlık ceza talebi
- ABD'de dört eyalet, sosyal medya devi Meta hakkında açılan davada şirket için toplam 1,4 trilyon dolarlık para cezası talep etti.
Meta'nın mahkemeye sunduğu dilekçeye göre, Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletleri, Facebook ve Instagram'ın genç kullanıcıları bağımlı hale getirecek şekilde tasarlandığını ve şirketin platformların güvenliği konusunda kamuoyunu yanılttığını öne sürüyor.
Ceza hesabı genç kullanıcı sayısına dayanıyor
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleDavanın Ağustos ayında Kaliforniya'nın Oakland kentinde görülmesi beklenirken, eyaletler talep ettikleri ceza miktarını, her bir ihlal için eyalet yasalarında öngörülen para cezalarının, Meta'nın uygulamalarından etkilendiği öne sürülen çocuk ve genç kullanıcı sayısıyla çarpılması yöntemiyle hesapladı.
Meta ise bu hesaplamaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, "Bu büyüklükte bir yaptırımın tüketiciyi koruma uygulamaları tarihinde benzeri yok. Davacıların akıl almaz hesaplamalarının ne hukuki ne de fiili bir temeli bulunuyor." açıklamasını yaptı.
Kaliforniya: Kârı çocuk güvenliğinin önüne koydu
Kaliforniya Başsavcısı Rob Bonta'nın sözcüsü ise davanın, Meta'nın çocukların güvenliği yerine kârı önceliklendirdiğini ve ABD'de bir nesli etkileyen ruh sağlığı krizini körüklediğini ortaya koymayı amaçladığını söyledi. Kaliforniya Adalet Bakanlığı'nın, Ağustos ayındaki duruşmada Meta'nın sorumlu tutulmasını hedeflediği ifade edildi.
29 eyaletten ortak dava
Meta yalnızca dört eyaletin değil, toplam 29 eyaletin açtığı kapsamlı davalarla da karşı karşıya bulunuyor. Eyaletler, şirketin çocuklardan gerekli ebeveyn izni olmadan veri toplayarak Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası'nı (COPPA) ihlal ettiğini ve platformlarının güvenliği konusunda tüketicileri yanılttığını iddia ediyor.
Meta ise suçlamaları reddederek, "sosyal medya bağımlılığı"nın yerleşik bir psikiyatrik tanı olmadığını, bu nedenle platformlarının bağımlılık yapıcı olmadığı yönündeki açıklamalarının yanıltıcı sayılamayacağını savunuyor.
Mahkeme davanın görülmesine karar verdi
ABD Bölge Yargıcı Yvonne Gonzalez Rogers, geçen ay Meta'nın davanın düşürülmesi talebini reddetti. Mahkeme, sosyal medya platformlarının bağımlılık yapıcı olup olmadığı, Meta'nın bunu bilerek gizleyip gizlemediği ve ürünlerini kısmen çocuklara yönelik tasarlayıp tasarlamadığı konularında çözülmesi gereken önemli hukuki ve fiili ihtilaflar bulunduğuna hükmetti.
Benzer davalar teknoloji devlerini de hedef alıyor
Meta'nın yanı sıra Snap, YouTube'un sahibi Alphabet ve TikTok'un sahibi ByteDance de çocuk ve gençlerin ruh sağlığını olumsuz etkileyen bağımlılık yaratan platformlar geliştirdikleri iddiasıyla ABD genelinde binlerce dava ile karşı karşıya bulunuyor.
Öte yandan New Mexico, Meta aleyhine sonuçlanan ilk davayı kazanan eyalet oldu. Mart ayında jüri, Meta'nın tüketicileri yanılttığına hükmederek şirkete 375 milyon dolar tazminat cezası verdi. Davanın ikinci aşamasında ise eyalet, ek tazminatın yanı sıra Facebook, Instagram ve WhatsApp'ta çeşitli değişiklikler yapılmasını öngören mahkeme kararı talep ediyor.