Gözle görülemiyor: Bakteriden bile küçük QR kodu üretildi
- Viyana Teknik Üniversitesi araştırmacıları, veri depolama şirketi Cerabyte ile birlikte yalnızca 1,98 mikrometrekarelik alana sahip bir QR kodu geliştirdi.
- Elektron mikroskobu olmadan görülemeyen kod, binlerce yıl dayanabilecek seramik tabanlı veri depolama teknolojisinin kapısını aralıyor.
Avusturya merkezli Viyana Teknik Üniversitesi (TU Wien) ile Cerabyte iş birliğinde geliştirilen QR kodu, bugüne kadar üretilen en küçük örnek olarak kayıtlara geçti. Sadece 1,98 mikrometrekarelik bir yüzey kaplayan kod, çoğu bakteriden daha küçük boyutta.
Kodun her bir pikseli 49 nanometre genişliğinde. Bu ölçü, görünür ışığın dalga boyunun yaklaşık onda birine karşılık geliyor. Bu nedenle kod, yalnızca elektron mikroskobu yardımıyla görüntülenebiliyor.
Araştırmada, yüksek performanslı kesici aletlerin kaplanmasında kullanılan ince seramik filmler tercih edildi. QR kodu, odaklanmış iyon demeti teknolojisi kullanılarak seramik katman üzerine kazındı.
Araştırma ekibine göre seramik malzemenin seçilmesinin temel nedeni, aşırı sıcaklık ve çevresel koşullarda dahi atom yapısının stabil kalması. Bu sayede veri bozulmadan korunabiliyor.
Veri ömrüne odaklanan teknoloji
Geleneksel manyetik ve elektronik depolama sistemleri birkaç yıl içinde bozulma riski taşıyor. Proje ise dijital çağın temel sorunlarından biri olan “veri ömrü”ne çözüm üretmeyi amaçlıyor.
Projede yer alan isimlerden Prof. Paul Mayrhofer, mikrometre ölçeğinde yapıların günümüzde mümkün olduğunu ancak bu boyutta hem stabil hem de okunabilir bir kod oluşturmanın asıl teknik başarı olduğunu belirtti.
A4 boyutunda 2 terabayt kapasite
Araştırmacılara göre bu yöntem teorik olarak son derece yüksek veri yoğunluğu sunuyor. Hesaplamalara göre tek bir A4 kağıdı büyüklüğündeki yüzeye 2 terabayttan fazla veri sığdırmak mümkün olabilir.
Bu kapasite, fiziksel alan başına veri yoğunluğunda mevcut depolama teknolojilerinin üzerine çıkılabileceğine işaret ediyor.
Araştırma ekibi, seramik tabanlı veri depolama yönteminin üç temel avantajına dikkat çekiyor:
Uzun ömür: Veriler yüzlerce hatta binlerce yıl bozulmadan saklanabiliyor.
Sıfır enerji ihtiyacı: Veri merkezlerinde olduğu gibi sürekli enerji veya soğutma gerekmiyor.
Sürdürülebilirlik: Enerji tüketiminin olmaması, karbon emisyonlarını azaltma potansiyeli taşıyor.
Bu özellikler, artan veri hacmi ve enerji maliyetleri karşısında alternatif depolama çözümleri arayan sektör için önemli görülüyor.
Hedef endüstriyel üretim
Araştırma ekibi, bir sonraki aşamada teknolojiyi laboratuvar ortamından çıkararak endüstriyel ölçeğe taşımayı planlıyor.
Öncelikli hedefler arasında yazım hızının artırılması ve basit QR kodlarının ötesinde daha karmaşık veri yapılarını seramik filmlere güvenli şekilde işleyebilmek yer alıyor.
Geliştirilen yöntem, uzun vadeli arşivleme ve kalıcı veri saklama alanında yeni bir standart oluşturma potansiyeli taşıyor.
