Kod yazan değil, işten çıkaran yapay zeka: Teknoloji dünyasında büyük tasfiye

ABD teknoloji sektöründe yapay zeka kaynaklı dönüşüm hız kazanırken, yılın ilk beş ayında 123 binden fazla kişi işini kaybetti. Kariyer danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas'ın verilerine göre yapay zeka, ilk kez işten çıkarmalarda en çok gösterilen gerekçe haline geldi.

Teknoloji sektöründe işten çıkarmalar hızlandı

Challenger, Gray & Christmas'ın yayımladığı rapora göre ABD'de teknoloji şirketleri yıl başından bu yana toplam 123 bin 653 çalışanla yollarını ayırdı.

Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 66 artışa işaret ederken, sektör son yılların en sert küçülme dönemlerinden birini yaşıyor.

Mayıs ayında ise teknoloji sektöründe 38 bin 242 kişi işten çıkarıldı. Bu sayı, Ağustos 2024'ten bu yana tek bir ayda kaydedilen en yüksek işten çıkarma rakamı oldu.

Yapay zeka ilk sıraya yükseldi

Rapora göre yapay zeka artık işten çıkarmalarda en sık gösterilen neden konumunda.

Mayıs ayında yaklaşık 38 bin 579 kişinin işten çıkarılmasında yapay zeka etkisi gerekçe gösterilirken, yıl başından bu yana bu sayı 87 bin 714'e ulaştı.

2026 genelinde ise yapay zekaya bağlanan iş kayıplarının sayısı 49 bin 135 olarak kaydedildi. Bu rakam, 2025'in tamamında görülen yaklaşık 55 bin kişilik seviyeye şimdiden yaklaşmış durumda.

Dev şirketlerden peş peşe kararlar

Yıl boyunca birçok teknoloji şirketi iş gücünü azaltırken gerekçe olarak yapay zeka dönüşümünü gösterdi.

Oracle, yapay zeka altyapı yatırımlarını finanse etmek amacıyla 20 bin ila 30 bin çalışanını işten çıkaracağını açıkladı.

Meta, yapay zeka yatırımlarını hızlandırmak için önce 700 kişiyi işten çıkardı, ardından iş gücünün yüzde 10'unu azaltacağını duyurdu.

Cisco Systems yaklaşık 4 bin kişilik işten çıkarma planını açıklarken, Snap bin çalışanla yollarını ayırdı.

Coinbase, Block, Atlassian, WiseTech Global, Pinterest ve Crypto.com da yapay zeka odaklı yeniden yapılanma kapsamında önemli personel azaltımlarına giden şirketler arasında yer aldı.

Bazı şirketler aynı anda işe alım yapıyor

İşten çıkarmalara rağmen teknoloji sektörü yapay zeka alanında yeni istihdam yaratmaya devam ediyor.

Challenger verilerine göre teknoloji şirketleri yalnızca mayıs ayında 11 bin 250 yeni pozisyon açacaklarını duyurdu.

Şirketler özellikle yapay zeka mühendisleri, veri bilimciler, makine öğrenmesi uzmanları ve ileri düzey yazılım geliştiricileri için işe alımları sürdürüyor.

CEO'lar orta kademe çalışanları uyarıyor

Teknoloji dünyasının önde gelen isimleri, yapay zekanın özellikle beyaz yakalı ve orta kademe pozisyonlar üzerindeki etkisine dikkat çekiyor.

Anthropic CEO'su Dario Amodei, yapay zekanın giriş seviyesindeki beyaz yakalı işlerin yarısını ortadan kaldırabileceğini savunurken, Block'un kurucusu Jack Dorsey ve yatırımcı Roelof Botha da orta kademe yöneticilerin en büyük risk altındaki gruplardan biri olduğunu belirtti.

Nvidia CEO'sundan farklı görüş

Ancak yapay zekanın işten çıkarmalardaki rolüne ilişkin farklı görüşler de bulunuyor.

Nvidia CEO'su Jensen Huang, şirketlerin işten çıkarmaları doğrudan yapay zekaya bağlamasını eleştirerek bu yaklaşımı "tembel bir açıklama" olarak değerlendirdi.

Huang, şirketlerin çalışanları tamamen yapay zekayla değiştirecek ölçüde dönüşüm yaşadığı görüşünün abartıldığını savunurken, teknolojinin insanlarla birlikte çalışarak verimliliği artıracağına inandığını söyledi.

Yeni dönem: Daha az çalışan, daha yüksek beceri

Araştırmalar, yapay zekanın yaygınlaşmasıyla birlikte giriş seviyesindeki pozisyonların azalabileceğini, buna karşılık kalan işlerin daha yüksek teknik beceriler gerektireceğini ortaya koyuyor.

Kurumsal liderlerin yarısından fazlası önümüzdeki yıllarda işe alımların yavaşlayacağını ve çalışanlardan daha ileri düzey yetkinlikler bekleneceğini öngörüyor.

Özellikle San Francisco, Seattle ve Boston gibi teknoloji merkezlerinde yapay zeka kullanımının ülke ortalamasının çok üzerinde olması, dönüşümün ilk etkilerinin bu bölgelerde daha belirgin hissedilmesine neden oluyor.