Meta için tarihi dava! Instagram ve Facebook sonsuza dek değişebilir
- ABD’de 30’dan fazla eyalet, gençlerin ruh sağlığına zarar verdiği gerekçesiyle Meta’ya 1,4 trilyon dolarlık tarihi bir dava açtı.
- Mahkemenin kararına göre Instagram ve Facebook’taki beğeni sayıları, sonsuz kaydırma ve filtreler tamamen kaldırılabilir.
Meta, genç kullanıcıların platformlarında yaşadığı zararlar nedeniyle son dönemde üst üste ağır yargı kararlarıyla sarsıldı. Ancak ABD’nin Oakland kentindeki federal mahkemede başlayan ve Mark Zuckerberg ile Instagram Başkanı Adam Mosseri’nin de ifade vermesini gerektirebilecek yeni jüri duruşması, teknoloji devinin bugüne kadar karşılaştığı en varoluşsal tehdidi sunuyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleABD genelinde 30’dan fazla eyaleti temsil eden başsavcılar, Meta’nın çocuk hakları ve gizlilik yasalarını ihlal ettiğini belirterek toplamda 1,4 trilyon dolara varan Rekor bir ceza ve köklü ürün değişiklikleri talep ediyor. Davacılara göre Meta, gençleri platformlarda bağımlı kılmak için psikolojik mekanizmaları "sömürdü" ve kamuoyunu bu ürünlerin güvenli olduğuna dair yanıltıcı açıklamalarla kandırdı.
Instagram ve Facebook sonsuza dek değişebilir
Eyaletlerin mahkemeden talep ettiği tasarım kısıtlamaları kabul edilirse, milyarlarca kullanıcının günlük etkileşimde bulunduğu sosyal medya deneyimi baştan aşağı yeniden şekillenecek. Başsavcıların kaldırılmasını veya değiştirilmesini talep ettiği temel özellikler şunlar:
- Sonsuz Kaydırma" (Infinite Scroll) ve Otomatik Oynatma: İçerik akışını kesintisiz hale getirerek ekranda kalma süresini artıran mekanizmaların kaldırılması.
- "Beğeni" (Like) Sayıları: Kullanıcılarda rekabet, sosyal karşılaştırma ve yetersizlik hissi oluşturan etkileşim sayaçlarının genç kullanıcılar için gizlenmesi veya kaldırılması.
- Dopamin Odaklı Öneri Algoritmaları: Kullanıcıyı uygulamaya bağımlı kılacak biçimde tasarlanmış tavsiye sistemlerinin devre dışı bırakılması.
- Görünüm Değiştiren Filtreler: Gençlerde beden algısı bozukluğu ve ruh sağlığı krizlerini tetikleyen yüz/vücut düzenleyici dijital filtrelerin yasaklanması.
- Geçici Gönderiler ve Çoklu Hesaplar: Instagram Hikayeleri benzeri silinen/geçici içeriklerin ve tek bir kişinin çoklu hesap açabilmesinin engellenmesi.
- Bildirim Kısıtlamaları ve Ebeveyn Onayı: Gece saatleri ile okul zamanlarında otomatik bildirimlerin durdurulması ve genç hesapları için katı ebeveyn doğrulama süreçlerinin uygulanması.
"Kamu düzenini bozan unsur" nitelemesi ve emsal kararlar
Daha önce New Mexico mahkemesinde görülen davada Yargıç Bryan Biedscheid, Meta’yı topluma zararlı atık yayan bir fabrikaya benzeterek "kamu düzenini bozan bir kuruluş" ilan etmiş ve şirketi 942 milyon dolar ödemeye mahkûm etmişti. Duruşmayı yürüten Baş Federal Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers'ın başkanlığındaki bu yeni dava ise ülke nüfusunun üçte ikisini kapsadığı için, olası bir yenilgi durumunda Meta'nın bu radikal platform değişikliklerini sadece birkaç bölgede değil, tüm ABD genelinde uygulaması kaçınılmaz hale gelecek.
Meta iddiaları kesin bir dille reddedip tazminat taleplerini aşırı ve dayanaksız bulsa da, mahkemeden çıkacak karar sosyal ağların gelecek mimarisini kökten sarsabilir.