Meta’ya 942 milyon dolar ceza: Mahkeme çocuklar için yeni kurallar getirdi
- ABD'de Meta'ya çocuk güvenliği davasında rekor ceza çıktı. New Mexico mahkemesi, platformların yarattığı zararlar nedeniyle şirkete 942 milyon dolarlık ceza verildi. Kararla birlikte Meta'ya 18 yaş altı kullanıcılar için katı kullanım sınırları ve kurallar getirildi.
ABD’nin New Mexico eyaletinde görülen davada sosyal medya devi Meta, platformlarının çocuklar üzerinde yarattığı tehlikeler konusunda kamuoyunu uyarmadığı gerekçesiyle 567 milyon dolar ek tazminat ödemeye mahkûm edildi. Davada daha önce verilen 375 milyon dolarlık para cezasıyla birlikte şirkete çıkarılan toplam fatura 942 milyon dolara ulaştı. Söz konusu karar, çocuk güvenliği ihlalleri kapsamında bir sosyal medya şirketine kesilen en büyük ceza olarak kayıtlara geçti.
Mahkemeden "Fabrika Kirliliği" benzetmesi
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleKararın gerekçesinde sert ifadeler kullanıldı. Meta platformlarını reklam ve içeriğin üretildiği bir "fabrikaya" benzetirken, çocukların yaşadığı psikolojik zararlar ile cinsel istismar riskini "ortadan kaldırılması gereken bir kirlilik" olarak nitelendirdi.
Meta’nın dijital ekosistemdeki etkisini "kamu rahatsızlığı" kapsamında değerlendiren yargıç, platformlardaki zararların yalnızca dijital dünyayla sınırlı kalmadığını vurguladı. Yargıç, bir fabrikanın saldığı kirliliğin temiz havaya zarar vermesi gibi, platformun yol açtığı olumsuzlukların da gerçek dünyaya, ailelere, okullara, hastanelere ve kolluk kuvvetlerine toplumsal bir yük olarak yansıdığını kaydetti.
Fon nereye kullanılacak?
Karara göre Meta’nın ödeyeceği 567 milyon dolar, zararları hafifletmeyi amaçlayan özel bir fona aktarılacak. Fonun 420 milyon dolarlık büyük kısmı, Meta platformlarının neden olduğu hasarların tedavisi amacıyla uzman klinik ve davranışsal sağlık programlarının finansmanında kullanılacak. Kalan tutar ise öğretmenler ile sağlık çalışanlarına yönelik farkındalık ve önleme eğitimlerine ayrılacak.
Algoritmalara ve kullanım sürelerine müdahale
Karar yalnızca finansal yaptırımlarla sınırlı kalmadı. Mahkeme, Meta’ya reşit olmayan kullanıcıları korumak adına bir dizi operasyonel zorunluluk getirdi:
Yaş Sınırlamaları ve Bildirimler: 18 yaş altındaki kullanıcılar için "beğeni" sayıları kaldırılacak. Hafta içi saat 22:00-07:00 arasında ve okul saatlerinde (08:00-15:00) anlık bildirim gönderilmesi yasaklanacak.
Kullanım Kotası: Instagram ve Facebook için aylık toplam 90 saatlik (günlük ortalama 3 saat) zorunlu kullanım sınırı uygulanacak.
İletişim Engelleri: 18 yaş altı hesaplar yetişkinlere önerilmeyecek, yetişkinlerin reşit olmayanlara mesaj atması engellenecek ve çıplaklık içeren görsel paylaşımı tamamen yasaklanacak.
Meta karara itiraz edecek
New Mexico Eyaleti tarafından 2023 yılında açılan dava, Meta’nın öneri algoritmalarının genç kullanıcıları zararlı içeriklere ve cinsel suçlulara yönlendirerek Haksız Uygulamalar Yasası'nı ihlal ettiği gerekçesine dayanıyordu.
Kararın ardından açıklama yapan bir Meta sözcüsü, mahkemenin tespitlerine katılmadıklarını ve karara itiraz edeceklerini belirtti. Şirket yetkilisi, platformlarda güvenliği sağlamak için yoğun çaba harcadıklarını, gençleri koruma konusundaki geçmişlerine güvendiklerini ve iddialara karşı kendilerini savunmaya devam edeceklerini ifade etti.
ABD genelinde benzer iddialarla binlerce davayla karşı karşıya olan Meta'yı önümüzdeki günlerde zorlu bir süreç daha bekliyor. Yaklaşık üç düzine eyalet başsavcısının katılımıyla Kaliforniya'da başlayacak bir diğer önemli davada şirket, çocuk gizliliği yasalarını ihlal etmekle suçlanıyor.