PwC’den CEO anketi: Yapay zekaya yatırım devam ediyor, büyüme güveni geriliyor
- 95 ülke ve bölgeden 4.454 üst düzey yöneticinin katıldığı PwC’nin 29. Küresel CEO Anketi, yapay zekâ yatırımlarının finansal getirisi konusunda temkinli bir tablo ortaya koydu.
- CEO’ların kısa vadeli gelir artışına güveni gerilerken, uzun vadeli dönüşüm ve sektörler arası genişleme stratejileri öne çıktı.
PwC’nin 'Yapay zeka çağında belirsizlik içinde liderlik' başlıklı 29. Küresel CEO Anketi yayımlandı. 95 ülke ve bölgeden 4.454 üst düzey yöneticinin katıldığı araştırma, artan küresel belirsizlik ortamında CEO’ların kısa vadeli büyüme beklentilerinde temkinli bir tabloya işaret etti. Ankete göre makroekonomik dalgalanmalar, jeopolitik riskler ve siber tehditler öne çıkarken, şirketler yapay zekâ ve iş modeli dönüşümüne yönelik uzun vadeli yatırımlarını sürdürdü.
Ankette öne çıkan temel tema, liderlerin “mikroskop” ve “teleskop” arasında denge kurma ihtiyacı oldu. CEO’lar bir yandan makroekonomik dalgalanma, siber riskler ve jeopolitik çatışmalar gibi kısa vadeli tehditlere odaklanırken, diğer yandan yapay zeka ve sektör dönüşümü gibi çok yıllı fırsatlara yatırım yapmayı sürdürüyor.
Önümüzdeki 12 aya ilişkin beklentiler ise temkinli bir tablo çiziyor. CEO’ların şirketlerinin kısa vadeli büyüme beklentilerine duyduğu güven geçen yıllara kıyasla geriledi.
AI yatırımlarında sınırlı finansal getiri
Ankete göre CEO’ların çoğu, şirketlerinin yapay zeka yatırımlarından henüz somut finansal getiri elde etmediğini belirtiyor.
Son 12 ayda yapay zeka sayesinde gelir artışı yaşandığını bildiren CEO’ların oranı yüzde 30 olurken, maliyetlerde düşüş olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 26’da kaldı. Buna karşılık, katılımcıların yüzde 56’sı ne gelir ne de maliyet tarafında kayda değer bir avantaj elde edemediklerini ifade etti.
Buna rağmen CEO’lar yapay zeka yatırımlarını sürdürme eğiliminde. Getirisi kısa vadede belirsiz olsa da, AI’nin iş modellerini yeniden şekillendirecek stratejik bir unsur olarak konumlandığı görülüyor.
Sektör dışı büyüme ve satın alma planları
CEO’lar yalnızca mevcut sektörleri içinde büyümeye odaklanmıyor. Ankete katılanların yüzde 40’tan fazlası, şirketlerinin son beş yıl içinde yeni sektörlerde rekabet etmeye başladığını belirtti.
Önümüzdeki üç yıl içinde büyük satın almalar planlayan CEO’lar arasında her 10 kişiden 4’ü, farklı sektörlerde veya endüstrilerde anlaşma yapmayı hedefliyor. Bu eğilim, küresel ekonomide sektör sınırlarının giderek bulanıklaştığına işaret ediyor.
Ankete göre, iş modelini ve sektör konumunu daha hızlı dönüştüren CEO’lar, rakiplerine kıyasla daha iyi performans sergiliyor.
Kısa vadeli gelir beklentisi geriledi
CEO’ların kısa vadeli gelir artışına yönelik güveni son yıllara kıyasla belirgin şekilde düştü.
Önümüzdeki 12 ayda gelir artışından “çok” veya “son derece” emin olduğunu söyleyen CEO’ların oranı yüzde 30’da kaldı. Bu oran geçen yıl yüzde 38, 2022’de ise yüzde 56 seviyesindeydi.
Veriler, küresel ekonomik belirsizliğin üst düzey yönetici beklentilerine doğrudan yansıdığını gösteriyor.
Gümrük vergileri ve kar marjı baskısı
CEO’ların yüzde 29’u, gümrük vergilerinin önümüzdeki 12 ay içinde şirketlerinin net kar marjını azaltacağını öngörüyor. Katılımcıların yüzde 60’ı ise bu konuda çok az değişiklik olacağını ya da hiçbir değişiklik yaşanmayacağını düşünüyor.
Marj daralması bekleyen CEO’ların büyük bölümü ise bunun sınırlı düzeyde bir düşüş olacağını tahmin ediyor.
Paydaş güveni ve performans farkı
Ankete göre CEO’ların yüzde 66’sı, son 12 ay içinde en az bir iş operasyonunda paydaş güvenine ilişkin endişeler yaşandığını belirtti.
Bu dönemde, en fazla güven sorunu yaşayan halka açık şirketlerle en az güven sorunu yaşayanlar arasında toplam hissedar getirisi açısından önemli bir fark oluştuğu kaydedildi. Bulgular, güven unsurunun finansal performansla doğrudan bağlantılı olabileceğine işaret ediyor.
Liderlikte zaman dengesi tartışmas
CEO’lar zamanlarının yüzde 47’sini bir yıldan kısa vadeli sorunlara ayırdıklarını ifade etti. Buna karşılık, beş yıldan uzun vadeli faaliyetlere ayrılan zaman oranı yüzde 16’da kaldı.
Karmaşık ve çok katmanlı risklerin öne çıktığı bir ortamda liderlik çevikliğinin kritik hale geldiği vurgulanırken, CEO’ların kısa ve uzun vadeli öncelikler arasında doğru dengeyi kurup kurmadıkları sorusu gündemdeki yerini koruyor.
PwC’nin 29. Küresel CEO Anketi, belirsizliklerin arttığı AI çağında şirketlerin yalnızca bugünü değil, geleceği de inşa etme baskısıyla karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.