Yapay zeka, gerçek işsizlik! Teknoloji sektöründe korkutan dönüşüm
- Meta, Microsoft ve Amazon’un ardından gelen işten çıkarma dalgası, yapay zeka yatırımlarının hızlanmasıyla birlikte teknoloji sektöründe kalıcı bir dönüşüm endişesini artırıyor.
- Şirketler, yapay zeka altyapısına yüz milyarlarca dolarlık yatırım yaparken aynı zamanda bu teknolojiyi maliyetleri düşürmek için kullanıyor.
Teknoloji sektöründe yapay zeka yatırımları hız kesmeden sürerken, büyük şirketlerin eş zamanlı olarak iş gücünü azaltması dikkat çekiyor. Meta ve Microsoft’un açıkladığı 20 bini aşkın potansiyel işten çıkarma, Amazon’un daha önce duyurduğu geniş çaplı kesintilerin ardından yeni bir dalganın habercisi olarak görülüyor.
2026 yılı başından bu yana 92 binden fazla teknoloji çalışanı işini kaybederken, 2020’den bu yana toplam işten çıkarmalar 900 bine yaklaştı. Uzmanlar, bu sürecin geçici bir daralma değil, yapısal bir dönüşüm olduğuna dikkat çekiyor.
Yapay zeka verimlilik sağlıyor, istihdamı azaltıyor
Şirketler, yapay zeka altyapısına yüz milyarlarca dolarlık yatırım yaparken aynı zamanda bu teknolojiyi maliyetleri düşürmek için kullanıyor. Pandemi döneminde artan istihdamın da yeniden dengelenmesi hedefleniyor.
OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT’nin 2022 sonunda piyasaya sürülmesiyle birlikte iş güvencesine yönelik endişeler artarken, Anthropic’in geliştirdiği Claude araçlarının iş süreçlerini otomatikleştirme kapasitesi bu kaygıları derinleştirdi.
Şirketlerden somut adımlar
Meta, çalışanlarının yüzde 10’una denk gelen yaklaşık 8 bin kişiyi işten çıkarmayı planlarken, 6 bin açık pozisyonu da iptal ediyor. Microsoft ise ABD’deki çalışanlarının yaklaşık yüzde 7’sini kapsayabilecek gönüllü ayrılık programı başlatıyor.
Teknoloji dışı şirketlerde de benzer eğilimler görülüyor. Nike yaklaşık 1400 çalışanını işten çıkaracağını açıklarken, kesintilerin önemli bölümü teknoloji birimlerinde gerçekleşiyor.
Sektör genelinde yayılıyor
Snap çalışanlarının yüzde 16’sını işten çıkaracağını duyururken, Salesforce müşteri destek biriminde 4 bin kişiyi işten çıkardı. Oracle da yapay zeka yatırımlarını artırırken binlerce çalışanla yollarını ayırıyor.
Buna karşılık, aynı şirketler yapay zeka altyapısı için dev bütçeler ayırmayı sürdürüyor. Alphabet, Microsoft, Meta ve Amazon’un bu yıl toplamda yaklaşık 700 milyar dolarlık yatırım yapması bekleniyor.
İşe alımda dönüşüm: Az çalışan, yüksek gelir
Yapay zeka çağında şirketlerin daha az çalışanla daha hızlı büyüdüğü görülüyor. Girişim sermayesi yatırımcılarına göre, artık 50 çalışanla 50 milyon dolar gelir elde edebilen şirketler ortaya çıkıyor. Bu durum, geçmişte çok daha büyük ekipler gerektiren iş modellerinin değiştiğine işaret ediyor.
Çalışan güveni geriliyor
İş arama platformu Glassdoor’un verilerine göre teknoloji sektöründe çalışan güveni son bir yılda belirgin şekilde geriledi. Daha az kişinin iş değiştirmesi, şirketlerin işten çıkarmalarda daha agresif davranmasına yol açıyor.