İSO İmalat PMI ağustosta yükseldi: Daralma sürdü, talep zayıf kaldı
- İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, ağustosta 47,7’den 48,1’e yükselerek son üç ayın en yüksek seviyesine çıktı. Ancak endeks 50 eşik değerinin altında kalırken, Ortadoğu’daki savaşın etkisiyle yeni siparişler ve üretimdeki zayıf seyir sürdü.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI, ağustos ayında 47,7 seviyesinden 48,1’e yükseldi. Endeks böylece son üç ayın en yüksek seviyesine çıkmasına rağmen 50,0 eşik değerinin altında kalarak imalat sektöründe faaliyet koşullarının daralmaya devam ettiğine işaret etti.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleİSO Türkiye İmalat PMI verileri, Ortadoğu’daki savaşın yarattığı belirsizliğin imalat sektöründe talep koşullarını baskılamayı sürdürdüğünü gösterdi. Toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri ağustosta gerilerken, her iki göstergedeki düşüş temmuz ayına kıyasla daha sınırlı gerçekleşti.
Üretim üçüncü ayda da geriledi
Talep koşullarındaki zayıflık, firmaların üretim seviyelerini üst üste üçüncü ay azaltmasına neden oldu. Ağustosta üretimdeki yavaşlama temmuz ayına yakın ve ılımlı düzeyde gerçekleşti.
Zayıf iş yükü nedeniyle imalatçıların istihdam ve satın alma faaliyetlerinde de düşüş görüldü. Her iki göstergede de temmuz ayına kıyasla daha belirgin gerileme kaydedildi. Firmalar, siparişleri mümkün olduğunca mevcut stoklardan karşılamayı tercih ederken hem girdi stokları hem de nihai ürün stokları azalmaya devam etti.
Maliyet baskısı arttı
Yükselen yakıt ve petrol maliyetleri ile ham madde fiyatlarındaki artışlar, girdi maliyetleri enflasyonunu son üç ayın en yüksek seviyesine taşıdı.
Girdi maliyetlerindeki yükselişin etkisiyle nihai ürün fiyatlarında da artış görüldü. Nihai ürün fiyatlarındaki enflasyon ivme kazanmasına rağmen Ocak-Haziran ortalamasına kıyasla daha düşük hızda gerçekleşti.
Ortadoğu’daki savaşın neden olduğu aksamalar nedeniyle tedarikçilerin teslimat sürelerinde de uzama görüldü.
İki sektörde istihdam arttı
İSO Türkiye Sektörel PMI verilerine göre imalat sektörünün genelinde talep yönlü sorunlar ağustosta da devam etti. İzlenen sektörlerin çoğunda üretim azalırken, metalik olmayan mineral ürünler sektörü güçlü üretim artışı kaydetti. Bu sektörde üretim artışı Mayıs 2022’den bu yana en yüksek hızına ulaştı.
İstihdam artışı kaydeden sektör sayısı temmuzdaki beşten ağustosta ikiye geriledi. Kara ve deniz taşıtı üreticileri istihdamını üst üste dördüncü ay artırırken, ana metal sanayisindeki sınırlı istihdam artışı sekiz aylık daralma eğilimini sona erdirdi.
Toplam yeni siparişlerdeki en sert düşüş kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe yaşandı. En ılımlı gerileme ise giyim ve deri ürünlerinde görüldü. Ağustosta son beş ayda ilk kez izlenen tüm sektörlerde yeni siparişler geriledi.
Yeni siparişlerdeki düşüşe karşın takip edilen 10 sektörün yarısında yeni ihracat siparişleri arttı.
Elektrikli ve elektronik ürünlerde maliyet baskısı öne çıktı
Satın alma faaliyetlerinin tüm sektörlerde yavaşlaması tedarik zincirleri üzerindeki baskının azalmasını sağladı. İzlenen 10 sektörün yarısında teslimat süreleri kısaldı.
Buna karşılık elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe tedarikçilerin teslimat süreleri belirgin şekilde uzamaya devam etti. Ağustos ayındaki en yüksek girdi maliyeti enflasyonu da bu sektörde kaydedildi.
Girdi maliyetlerindeki artış izlenen sektörlerin büyük bölümünde hızlanırken, ağaç ve kağıt ürünleri sektörü istisna oluşturdu. Bu sektörde girdi maliyetlerindeki artış geçen kasım ayından bu yana en ılımlı seviyede gerçekleşti.
Girdi maliyetlerindeki yükselişe bağlı olarak satış fiyatları tüm sektörlerde arttı. Giyim ve deri ürünlerinde ise satış fiyatlarındaki artış oldukça sınırlı kaldı.
“Savaşın gölgesi imalat sektörünün üzerine düşmeye devam etti”
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, İSO Türkiye İmalat PMI verilerine ilişkin değerlendirmesinde Ortadoğu’daki savaşın Türk imalat sektörünü etkilemeyi sürdürdüğünü belirtti.
Harker, savaşın yalnızca talebi zayıflatmadığını, iş kararları üzerinde de ek belirsizlik oluşturduğunu ifade etti. Yeni siparişlerdeki düşüşün ağustosta hız keserek son üç ayın en ılımlı seviyesine gerilemesinin ise firmaların savaşın etkisini sınırlayabildiğine işaret ettiğini kaydetti.
Harker, bu tablonun sektörün önümüzdeki aylarda ivme kazanabileceğine dair bir miktar umut verdiğini ancak görünümün büyük ölçüde Ortadoğu’daki gelişmelere bağlı olduğunu belirtti.
