TZOB açıkladı: Üretici ve market arasındaki fiyat farkında zirve limonda
- Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin eylül raporuna göre üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla limonda görüldü. Üreticide 7 lira olan limon markette 51 lira 34 kuruşa satılırken, fiyat farkı yüzde 633,4'e ulaştı.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), eylül ayında üretici ve market fiyatlarındaki değişimler ile girdi maliyetlerine ilişkin raporunu yayımladı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleBuna göre eylül ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla limonda görüldü. Limonda fiyat farkı yüzde 633,4 olurken, limonu yüzde 339,1 ile kuru incir, yüzde 337,8 ile havuç, yüzde 237,9 ile elma ve yüzde 228,3 ile maydanoz takip etti.
Limon üreticide 7 liradan markette 51 lira 34 kuruşa, kuru incir 130 liradan 570 lira 77 kuruşa, havuç 11 liradan 48 lira 16 kuruşa, elma 21 lira 66 kuruştan 73 lira 20 kuruşa, maydanoz ise 7 lira 66 kuruştan 25 lira 14 kuruşa satıldı.
Buna göre limon markette üretici fiyatının 7,3 katı, kuru incir ve havuç 4,4 katı, elma 3,4 katı, maydanoz ise 3,3 katı fiyatla yer aldı.
Eylülde markette fiyatı en fazla artan ürün patlıcan olurken, üreticide en yüksek fiyat artışı kuru fasulyede gerçekleşti. Fiyatı en fazla düşen ürün ise markette limon, üreticide kuru incir oldu.
Markette 25 üründe fiyat arttı
TZOB verilerine göre eylül ayında markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise fiyat düşüşü görüldü.
Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 26 ile patlıcan oldu. Patlıcandaki artışı yüzde 21,1 ile kırmızı mercimek, yüzde 18,5 ile sivri biber, yüzde 16,4 ile yeşil mercimek ve Antep fıstığı izledi.
Markette fiyatı en fazla azalan ürün yüzde 39,5 ile limon oldu. Limondaki düşüşü yüzde 33,4 ile yeşil soğan, yüzde 21 ile kuru soğan, yüzde 18,3 ile elma ve yüzde 14,3 ile mısırözü yağı takip etti.
Üreticide en yüksek artış kuru fasulyede
Eylül ayında üreticide 28 ürünün 16'sında fiyat artışı, 11'inde fiyat düşüşü görüldü. Bir üründe ise fiyat değişimi olmadı.
Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 48 ile kuru incirde gerçekleşti. Kuru inciri yüzde 30 ile limon, yüzde 20,7 ile patates, yüzde 14,1 ile kuru soğan ve yüzde 13,6 ile kuru üzüm izledi.
Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,5 ile kuru fasulye oldu. Kuru fasulyeyi yüzde 23,3 ile patlıcan, yüzde 15,5 ile elma, yüzde 13,1 ile kabak ve yüzde 12,1 ile yeşil mercimek takip etti.
Üretici fiyatlarındaki değişimin nedenleri
TZOB, kuru incirde TARİŞ'in alım fiyatını henüz açıklamamış olmasının piyasa fiyatlarının geçen sezonun altında oluşmasına neden olduğunu belirtti. Üretici fiyatlarının 130 lira seviyelerine kadar gerilediği ifade edilirken, üreticilerin fiyat düşüşünün önlenmesi ve istikrarın sağlanması amacıyla TMO'nun alım fiyatını açıklayarak piyasaya müdahil olmasını beklediği kaydedildi.
Limonda hasat döneminin devam etmesi ve depolarda geçen yıldan kalan ürünlerin de piyasaya arz edilmesiyle arzın arttığı ve buna bağlı olarak fiyatların gerilediği belirtildi.
Patates ve kuru soğanda hasadın devam etmesiyle piyasaya ürün arzının artmasının fiyat düşüşüne neden olduğu ifade edildi.
Patlıcan ve kabakta ise olumsuz hava koşulları ve tarladan seraya geçiş döneminde olunması nedeniyle arzın azaldığı ve fiyatların yükseldiği bildirildi.
Kuru fasulye ve elmada hasadın yeni başlamasıyla birlikte üretici fiyatlarında artış yaşandığı kaydedildi.
Girdi maliyetlerinde artış
TZOB'un Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından aldığı fiyat verilerine göre, eylülde ağustosa kıyasla DAP gübresi yüzde 9,9, ÜRE gübresi yüzde 6,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 6,6, amonyum nitrat gübresi yüzde 6,3 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 1,4 arttı.
Geçen yılın eylül ayına göre amonyum nitrat gübresi yüzde 69,2, amonyum sülfat gübresi yüzde 55,6, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 38,6, DAP gübresi yüzde 35,9 ve ÜRE gübresi yüzde 13,7 yükseldi.
Eylülde ağustosa göre süt yemi yüzde 4,4, besi yemi yüzde 4,2 arttı. Son bir yılda ise besi yemi ve süt yeminin fiyatı yüzde 31,8 yükseldi.
Elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 arttı.
Mazot fiyatı ise eylülde aylık yüzde 12,8, yıllık yüzde 70,7 artış gösterdi.
