ABD borsası 156 yıl sonra bir ilke hazırlanıyor! Büyük düşüş kapıda mı?
- ABD borsalarında Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq rekor seviyelere ulaşırken, S&P 500'ün Shiller F/K oranı 41,67'ye yükseldi. Gösterge, 1999'da görülen 44,19'luk zirveye yaklaşırken tarihsel verilerin uzun vadeli yatırım dönemlerinde pozitif getirinin önemine işaret ettiği aktarıldı.
ABD borsalarında Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri rekor seviyelere ulaşırken, hisse senedi değerlemelerinin tarihsel zirvelere yaklaşmasının olası bir piyasa düzeltmesine ilişkin endişeleri artırdığı aktarıldı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleShiller Fiyat/Kazanç (CAPE) oranının 1999'da görülen rekoru aşmaya yaklaşması, geçmişteki sert düşüşleri yeniden gündeme getirdi. Ancak uzun vadeli verilerin, piyasaların zaman içinde kayıplarını telafi edebildiğini gösterdiği belirtildi.
Rekor seviyedeki hisse geri alımları ve halka arzlar yükselişi
The Motley Fool'da yayımlanan Sean Williams imzalı analize göre, ABD borsalarında yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlar, beklentilerin üzerinde gelen şirket bilançoları, rekor seviyedeki hisse geri alımları ve halka arzlar yükselişi destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Dow Jones Sanayi Endeksi, S&P 500 ve Nasdaq Bileşik Endeksi, haziran başından itibaren yeni rekor seviyelere ulaştı. Ancak analizde, yüksek değerlemeler, artan kredili işlemler ve enflasyonun yanı sıra uzun vadeli tahvil getirilerindeki yükselişin piyasa açısından risk oluşturduğu belirtildi.
Shiller F/K oranı tarihsel rekoruna yaklaşıyor
Borsaların değerlemesini uzun vadeli perspektiften ölçmek için kullanılan göstergelerden biri olan Shiller Fiyat/Kazanç (CAPE) oranı, S&P 500'ün enflasyondan arındırılmış son 10 yıllık ortalama kârlarını esas alıyor. Bu yöntem, ekonomik durgunluk dönemlerinde şirket kârlarının geçici olarak düşmesinden kaynaklanabilecek yanıltıcı sonuçları azaltmayı amaçlıyor.
Analizde yer verilen verilere göre, 5 Ekim 2026 kapanışında S&P 500'ün Shiller F/K oranı 41,67 seviyesinde gerçekleşti. Ocak 1871'e kadar geriye dönük hesaplanan verilerde uzun vadeli ortalama 17,42 olarak kaydedilirken, tarihsel zirve Aralık 1999'da görülen 44,19 seviyesi oldu.
Böylece gösterge, internet şirketlerine yönelik yoğun ilginin yaşandığı dot-com balonu dönemindeki rekoruna yeniden yaklaştı.
Analizde, Shiller F/K oranının geçmişte yüksek seviyelere çıkmasının ardından yaşanan sert düşüşler hatırlatıldı. Ancak bu ilişkinin, tek başına yeni bir borsa çöküşünün zamanını veya gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini göstermediğine de dikkat çekildi.
Geçmişte yüksek değerlemelerin ardından ne oldu?
Shiller F/K oranının 30 seviyesini ilk kez aştığı Ağustos-Eylül 1929 döneminin ardından Büyük Buhran yaşandı. Dow Jones Sanayi Endeksi, bu süreçte zirvesinden dip seviyesine kadar yaklaşık yüzde 89 değer kaybetti.
Gösterge daha sonraki dönemlerde de 30 seviyesinin üzerine çıktı. Analize göre, S&P 500 2018'in son çeyreğinde yaklaşık yüzde 20 geriledi. Şubat-Mart 2020'deki COVID-19 kaynaklı çöküşte ise endeks yalnızca 33 takvim günü içinde yüzde 34 değer kaybetti.
Shiller F/K oranının 40 seviyesini ilk kez aştığı dot-com balonunun patlamasının ardından, Ekim 2002'ye kadar S&P 500 yaklaşık yüzde 49, Nasdaq Bileşik Endeksi ise yüzde 78 geriledi.
Bu örnekler, yüksek değerlemelerin piyasa açısından önemli bir risk göstergesi olabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte, geçmişteki gelişmeler gelecekte aynı sonuçların kesin olarak tekrarlanacağı anlamına gelmiyor.
Ayı piyasaları, boğa piyasalarından daha kısa sürüyor
Analizde, geçmiş verilerin uzun vadeli yatırımcılar açısından daha olumlu bir tablo ortaya koyduğu da belirtildi.
Bespoke Investment Group'un Eylül 1929'dan itibaren yaşanan 27 ayrı boğa ve ayı piyasasını inceleyen verilerine göre, ortalama ayı piyasası yaklaşık 286 takvim gününde dip seviyesine ulaştı. Son 97 yılda hiçbir ayı piyasasının 630 takvim gününden uzun sürmediği kaydedildi.
Buna karşılık, ortalama boğa piyasasının yaklaşık 1.023 takvim günü devam ettiği belirtildi. Bu süre, ortalama ayı piyasasının yaklaşık 3,6 katına karşılık geliyor.
Bespoke'un Mayıs 2026'da yayımladığı değerlendirmede, 12 Ekim 2022'de başlayan mevcut boğa piyasasının, S&P 500 tarihindeki en uzun boğa piyasaları arasında dokuzuncu sıraya yükseldiği ifade edildi.
20 yıllık yatırım dönemlerinin tamamı pozitif getiri sağladı
Analizde aktarılan Crestmont Research verileri de uzun vadeli yatırımın önemine işaret etti. Araştırmacılar, 1900-2025 dönemindeki 107 farklı 20 yıllık yatırım aralığının temettüler dahil yıllık ortalama toplam getirilerini inceledi.
Buna göre, incelenen 107 dönemin tamamında pozitif ortalama yıllık toplam getiri elde edildi. S&P 500 endeksinin 1923'te oluşturulmuş olması nedeniyle, 1900-1923 arasındaki hesaplamalarda endekste yer alacak şirketlerin diğer büyük endekslerdeki performanslarından yararlanıldı.
Bu sonuç, yatırımcıların Büyük Buhran veya dot-com balonu gibi büyük piyasa çöküşlerinden önce yatırım yapmış olsalar bile yatırımlarını 20 yıl boyunca koruduklarında pozitif toplam getiri elde etmiş olabileceklerini gösteriyor. Ancak bu bulgu, gelecekteki getiriler için bir garanti niteliği taşımıyor.
Analiz, ABD borsalarında yüksek değerlemelerin kısa vadeli dalgalanma ve sert düşüş riskini artırabileceğine dikkat çekerken, uzun vadeli tarihsel verilerin yatırım süresinin önemini ortaya koyduğunu vurguluyor.
