Avrupa Birliği'nden Grönland çıkarması: Ada yeniden gündemde
- Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Arktik adası Grönland’a mali ve diplomatik desteği güçlendirmek amacıyla Grönland’ın başkentine gidiyor.
- Bu ziyaret, Trump’ın özerk Danimarka toprakları üzerindeki ABD kontrolünü artırma yönündeki çabalarını yenilediği bir döneme denk geliyor.
- Brüksel, Grönland’ın güvenliği, altyapısı ve kritik mineralleri konusunda daha büyük bir rol üstlenmeyi hedefliyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bugün Grönland’ın başkentine gidiyor. Ziyaretin gündeminde ABD Başkanı Donald Trump’ın tekrarlayan tehditleri karşısında Arktik adasına desteği güçlendirmek var.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleLeyen’in, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ile birlikte Nuuk’a yapacağı ikinci ziyarette, özerk Danimarka bölgesi için yeni bir fonlama açıklaması yapması bekleniyor.
Bu gelişme, İzlandalıların AB üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılmasını reddetmesinden kısa bir süre sonra ve Trump’ın ulusal güvenlik gerekçesiyle Grönland’ı ele geçirme girişimini yenilediği bir dönemde yaşandı.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Von der Leyen’in ziyareti öncesinde Trump’ın adayı satın alma girişimine üstü kapalı bir gönderme yaptı.
Nielsen, CNBC ile paylaşılan bir açıklamada, “AB, jeopolitik durumda bize olan desteğini açıkça ortaya koyarken, daha da büyük bir ortaklık arzumuza da yanıt verdi. Önümüzdeki günleri ve Grönland için Ortak Bildirinin önemi hakkında daha fazla bilgi paylaşmayı dört gözle bekliyorum” dedi.
Analistler, Von der Leyen’in Grönland ziyaretinin üç temel nedenini Arktik güvenliği, ekonomik ve altyapı yatırımları ve Kuzey Atlantik ile daha geniş Arktik bölgesinde daha kapsamlı işbirliği şeklinde sıraladı.
Arktik güvenliği
Londra Ekonomi Okulu Uluslararası Tarih Bölümü’nde profesör olan Kristina Spohr’a göre, AB Genel Sekreteri’nin Nuuk ziyareti, jeopolitik gerilimlerin arttığı bir dönemde hem Grönland’a hem de Danimarka’ya yönelik bir dayanışma gösterisi niteliğinde.
Spohr, CNBC’ye yaptığı açıklamada, “Rusya ve Çin ile ilgili gelişmeleri asla gözden kaçırmamalıyız. Bununla sadece gördüğümüz sabotaj faaliyetlerini ve hibrit savaşı kastetmiyorum; odak noktası şu anda Almanya’da , ancak Svalbard çevresindeki Rus balıkçı tekneleriyle ilgili yine soru işaretleri var″ dedi.
Trump'ın Grönland ajandası
Trump uzun zamandır geniş, seyrek nüfuslu ve büyük ölçüde donmuş bir ada olan Grönland’ın kontrolünü savunuyordu, ancak ABD başkanının bu bölgeye olan takıntısı yılın başında büyük bir transatlantik mesele haline geldi.
Grönland’ı ilhak etmek için askeri güç kullanma olasılığını dışlamayı reddeden Trump, Ocak ayı sonlarında aniden NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bölgeyle ilgili “gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesini” oluşturduklarını duyurdu.
O zamandan beri ABD, Danimarka ve Grönland’dan temsilcilerden oluşan bir çalışma grubu, izlenecek yol hakkında görüşmeler yapmak üzere bir araya geliyor.
Yerel yatırımlar odakta olacak
Financial Times’ın haberine göre , AB’nin Grönland için 2026 ve 2027 yıllarına yönelik, yaklaşık 200 milyon euro (232,4 milyon dolar) tutarındaki finansman paketi, diğer önceliklerin yanı sıra kritik mineraller, yenilenebilir enerji ve denizaltı kabloları gibi alanları hedefleyebilir.
Von der Leyen daha önce Mart 2024′te Nuuk’ta Avrupa Komisyonu ofisini açarak ülkede kalıcı bir Avrupa varlığı oluşturmuştu. AB başkanı o dönemde yaklaşık 94 milyon euro değerinde iş birliği anlaşmaları da imzalamıştı.
Arktik Enstitüsü düşünce kuruluşunda kıdemli araştırmacı olan Andreas Raspotnik, CNBC’ye yaptığı açıklamada, “Birkaç katman var ama asla unutmamamız gereken katman Grönland-Danimarka ilişkisidir. Şu anki yaklaşım çok açık: Gerçekten ne yapabiliriz? Yatırım yapabiliriz, altyapı, eğitim yatırımları ve oradaki varlığımızı artırmak gibi önceden kararlaştırılmış konularda destek sunabiliriz” dedi.