Avrupa ekonomisine çifte darbe! Enerji krizi büyüyor
- Rekor sıcaklar ve kuraklık Avrupa'da sanayi ve tarımı kilitlerken, Orta Doğu'daki krizin derinleştirdiği enerji darboğazı kış öncesi alarm veriyor. Nehirlerin kuruması ve tırmanan gaz fiyatları kıta ekonomisine 180 milyar euroluk dev bir fatura çıkarıyor.
Arka arkaya yaşanan sıcak hava dalgaları, ABD gümrük vergileri, Çin ile rekabet ve Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği yüksek enerji fiyatlarıyla mücadele eden Avrupa ekonomisinde ciddi aksamalara yol açıyor. Rekor kıran sıcaklıklar ve kuraklık nedeniyle nükleer santrallerin üretimi durdurulurken, tarımsal faaliyetler gece saatlerine kaydırılıyor ve turistik mekanlar kapılarını erken kapatmak zorunda kalıyor.
Nükleer santrallerde üretim kesintisi ve kuruyan nehirler
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleAşırı sıcaklar, soğutma suyu sağlayan nehirlerdeki debinin tarihi seviyelere gerilemesine neden oldu. Romanya’nın devlete ait nükleer enerji üreticisi Nuclearelectrica, Tuna Nehrindeki su seviyesinin rekor düzeyde düşmesi üzerine tek faal rektörünü elektrik şebekesinden ayırmak zorunda kaldı. Ülkede ağustos ayı boyunca "enerji acil durumu" ilan edilirken, hanehalkı ve işletmelerden elektrik tüketimini azaltmaları istendi. Бенzer şekilde Fransa ve Macaristan da nehir sularının ısınması ve seviyelerin düşmesi nedeniyle nükleer güç santrallerinde kapasite düşürdü.
Almanya'da ise sanayi taşımacılığının ana damarı olan Ren Nehrindeki sığlaşma, kimya devi BASF gibi sanayi devlerinin hammadde tedarikini zorlaştırdı. Nehir yoluyla sevkiyat yapamayan şirketler karayolu ve demiryoluna yönelirken, bazı Alman eyaletleri tedarik zinciri krizini hafifletmek amacıyla pazar günleri uygulanan kamyon sürüş yasaklarını geçici olarak kaldırdı.
Tarımda gece mesaisi ve günlük yaşamda kısıtlamalar
Kuraklık ve aşırı sıcaklar bir yandan orman yangınlarını tetiklerken diğer yandan rekolte düşüşüne yol açarak gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor. Değişen iklim koşulları üretim alışkanlıklarını da etkiliyor; İngiltere’deki bazı tarım işletmeleri ürünlerin nem oranını koruyabilmek amacıyla hasat işlemlerini gece saat 03.00’te gerçekleştiriyor.
Sıcak dalgası günlük yaşamı ve turizmi de olumsuz etkiliyor. Fransa'nın başkenti Paris’te aşırı sıcaklar nedeniyle Eyfel Kulesi ve Louvre Müzesi belirli günlerde ziyaretçilere erken kapatıldı.
Kış öncesi gaz depolarında kritik seviyeler
Sıcak havaların klima kullanımını artırması elektrik talebini tırmandırırken, yaklaşan kış sezonu öncesinde doğal gaz depolarının doldurulmasını da zorlaştırıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat aksamaları nedeniyle küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının beşte biri piyasaya ulaşmakta güçlük çekiyor. ABD menşeli kargoların ise yüksek talep nedeniyle Asya pazarına yöneldiği belirtiliyor.
Gas Infrastructure Europe verilerine göre, AB genelindeki gaz depolama tesislerinin doluluk oranı %59 seviyesinde kaldı. Bu oran, Rusya’nın ihracatı kısıtlamaya başladığı 2021 yazından bu yana görülen en düşük seviye olarak kayıtlara geçti. Gösterge doğal gaz vadeli işlem fiyatları megavatsaat başına 61 avro seviyesine yükselerek geçen yılın aynı dönemine göre iki katına çıktı.
Ekonomik fatura: 180 milyar euroluk kayıp riski
Hollanda merkezli Triodos Bank tarafından hazırlanan raporda, kavurucu sıcakların Avrupa ekonomisine bu yılki faturasının 180 milyar euroyu (208 milyar dolar) bulabileceği tahmin ediliyor. Bu miktar, Avrupa Birliği’nin yıl boyunca beklediği toplam ekonomik büyümeye (GSYH'nin %1'ine) denk geliyor. Raporda, en büyük ekonomik kaybın iş gücü verimliliğindeki düşüşten kaynaklanacağı, bunu tarım, enerji ve ulaşım sektörlerindeki aksamaların takip edeceği vurgulanıyor.
Avrupa Komisyonu, üye ülkelerin iklim uyum politikaları kapsamında 2050 yılına kadar her yıl yaklaşık 70 milyar avro yatırım yapması gerektiğini bildiriyor.