ABD'de benzin fiyatları rekor seviyeye yaklaştı! Dizel fiyatı yüzde 72,5 arttı
- ABD'de normal benzinin galon fiyatı perşembe günü ortalama 4,44 dolara yükselerek 2022'deki enerji krizi sırasında görülen rekor seviyeye yaklaştı.
- Dizel fiyatı da verilerin tutulmaya başlandığı dönemden bu yana en yüksek seviyeye çıkarken, İran savaşı ve küresel petrol arzındaki aksaklıkların akaryakıt fiyatları üzerindeki etkisi sürdü.
Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD'de yaklaşık 3,8 litreye denk gelen bir galon benzinin ortalama fiyatı 4,4386 dolara yükseldi. Fiyat çarşamba günü 4,3672 dolar, bir hafta önce ise 4,277 dolar seviyesinde bulunuyordu.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleBenzin fiyatı, geçen yılki 3,20 dolarlık seviyeye kıyasla yüzde 38,7 arttı. Fiyat 26 Şubat'ta, İran savaşının başlamasından önceki 2,98 dolarlık seviyeye göre ise yaklaşık yüzde 49 yükseldi.
Mevcut fiyat, 14 Haziran 2022'de kaydedilen 5,0165 dolarlık rekor seviyenin yaklaşık yüzde 11,5 altında bulunuyor. Söz konusu dönemde Rusya-Ukrayna savaşının etkileri petrol ve akaryakıt fiyatlarında sert yükselişe yol açmıştı.
AAA, şubat ayında yayımladığı bir raporda Washington ile Tahran arasındaki gerilimin petrol ve benzin fiyatlarını yukarı yönlü etkileyebilecek faktörlerden biri olduğunu bildirmişti.
Dizel fiyatında rekor
Dizelin ortalama galon fiyatı da 6,3956 dolara yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Dizel fiyatı önceki gün 6,3103 dolar, bir hafta önce ise 5,9773 dolar seviyesindeydi.
Böylece dizel fiyatı geçen yılki 3,7075 dolarlık seviyeye göre yüzde 72,5 arttı. Fiyatın son bir ayda yükselişi ise yüzde 17,5 olarak hesaplandı.
ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) yayımladığı son haftalık veriler de fiyatlardaki yükseliş eğilimini ortaya koydu. 14 Eylül'de sona eren haftada benzinin ortalama galon fiyatı 4,319 dolar, karayolu taşımacılığında kullanılan dizelin fiyatı ise 6,285 dolar oldu.
Eyaletler arasında da önemli fiyat farkları görüldü. Benzinin galon fiyatı Kaliforniya'da 5,827 dolar, Teksas'ta 3,806 dolar olurken, dizel fiyatı Kaliforniya'da 8,039 dolara ulaştı. Ulusal haftalık dizel ortalaması ise 6,285 dolar olarak kaydedildi.
Dizel fiyatındaki artış, ekonomideki yaygın kullanımı nedeniyle önem taşıyor. EIA'ya göre ABD'deki ürünlerin büyük bölümü dizelle çalışan kamyon ve trenlerle taşınırken, tarım, inşaat ve deniz taşımacılığında kullanılan ekipmanların önemli bir bölümü de dizele dayanıyor.
ABD'nin ulaştırma sektöründe dizeli de kapsayan damıtılmış petrol ürünleri tüketimi 2025'te günlük yaklaşık 2,94 milyon varil olarak gerçekleşti. Bu miktarın günlük yaklaşık 123 milyon galona karşılık geldiği belirtildi.
Dizel fiyatlarındaki yükselişin sürmesi halinde nakliye, tarım ve inşaat maliyetlerinin artabileceği, bunun da taşıma ve dağıtım maliyetleri üzerinden gıda ve tüketim ürünlerinin fiyatlarına kademeli olarak yansıyabileceği aktarıldı.
Küresel arzda aksama
Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin karşı karşıya olduğu kısıtlamaların yanı sıra Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin küresel enerji akışlarını olumsuz etkilediği bir dönemde yaşandı.
ABD Denizcilik İdaresi, ticari gemileri Körfez, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi'nde füze, uçak ve insansız deniz araçlarıyla gerçekleştirilebilecek saldırı risklerinin sürdüğü konusunda uyardı. Seyir sistemlerine yönelik elektronik karıştırma riskinin de bulunduğu belirtildi.
Bu uyarılar, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığının tamamen durmadığını ancak kısıtlı ve yüksek riskli şekilde sürdüğünü ortaya koydu. Bu durumun navlun ve sigorta maliyetlerini artırdığı, bazı arzların piyasalara ulaşmasını geciktirdiği ifade edildi.
EIA, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışındaki aksamanın ikinci çeyrekte petrol piyasasında sert dalgalanmalara yol açtığını bildirdi. Küresel petrol stoklarının bu dönemde günlük ortalama 5,1 milyon varil azaldığı aktarıldı.
ABD'nin damıtılmış petrol ürünleri ihracatı da ikinci çeyrekte günlük 1,56 milyon varile yükseldi. Bu rakamın 5 yıllık ortalamanın yüzde 30 üzerinde olduğu ve küresel arz kesintileri karşısında dizel ve diğer petrol ürünlerine yönelik dış talebin güçlü kaldığı belirtildi.
Enflasyon baskısı
Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, ABD'de enflasyonist baskıların devam ettiği bir döneme denk geldi. Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine göre tüketici fiyatları ağustosta aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3,4 arttı.
Benzin endeksi ağustosta yüzde 3,9 yükseldi ve aylık enflasyondaki artışın üçte birinden fazlasına katkı sağladı. Benzin fiyatları yıllık bazda yüzde 27,4, enerji fiyatları ise yüzde 16,3 arttı.
Eylül ayında akaryakıt fiyatlarında yaşanan yükselişin hanehalkı bütçeleri ve şirketlerin maliyetleri üzerindeki baskıyı artırabileceği belirtildi. Bu durumun, enflasyonu yüzde 2'lik hedefine döndürmeye çalışan ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası açısından da zorluk yaratabileceği ifade edildi.
Fed, son toplantısında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına yükseltmişti.
