Polonya 400 milyon dolar ödedi, petrolü alamadı: Paranın akıbeti araştırılıyor
- Polonya'nın devlet kontrolündeki petrol şirketi Orlen'in Venezuela'dan ham petrol almak için Dubai merkezli aracılara yaklaşık 330 milyon dolar ödeme yaptığı ancak petrolün teslim edilmediği belirtildi.
Polonya'nın devlet kontrolündeki petrol rafinerisi Orlen, Venezuela'dan ham petrol almak için Dubai merkezli bir aracı şirkete yaklaşık 230 milyon dolar gönderdi ancak petrol teslim edilmedi.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleDaha sonra ikinci bir aracı şirkete yaklaşık 100 milyon dolar daha aktarıldı ancak bu işlem kapsamında da petrol teslimatı gerçekleşmedi. Soruşturmacılara göre söz konusu paralar kripto paralara dönüştürülmüş ve fiilen kaybolmuş olabilir.
Toplam zararın yaklaşık 400 milyon dolar olduğu, bunun 1,6 milyar Polonya zlotisine denk geldiği belirtildi. Olay kapsamında üç eski Orlen yöneticisinin hakkında dava açılırken, gelişmenin yaptırım altındaki petrol ticareti, kripto para ödemeleri ve jeopolitik değişimlerin kesiştiği önemli bir finansal skandala dönüştüğü ifade edildi.
400 milyon dolar Dubai üzerinden nasıl kayboldu?
Ödemeler, Orlen'in bir iştiraki olan Orlen Trading Switzerland üzerinden Dubai'de kayıtlı iki şirkete yapıldı. Hannon International Middle East DMCC yaklaşık 230 milyon dolar, Horizon Global ise yaklaşık 100 milyon dolar aldı.
Cryptobriefing'in haberine göre söz konusu şirketlerin, ABD'nin Venezuela'nın petrol sektörüne yönelik yaptırımları geçici olarak hafiflettiği 2023 sonu ile 2024 başındaki kısa dönemde Venezuela ham petrolünün teslimatını kolaylaştırması bekleniyordu.
Teslimat yapılmadı, para geri dönmedi
Ancak yaptırım muafiyeti sona erdi. Petrol teslim edilmediği gibi gönderilen para da Orlen'e geri dönmedi.
Polonyalı savcılar toplam zararı yaklaşık 1,6 milyar zlotisi, yani yaklaşık 400 milyon dolar olarak hesapladı. Bu tutara yalnızca ön ödemelerin değil, Orlen'in kiraladığı ve yükleme yapmadan bekleyen tankerler nedeniyle oluşan demuraj maliyetlerinin de dahil olduğu belirtildi.
Üç eski Orlen yöneticisi, Ağustos 2026'da ihmalkar denetim yaptıkları gerekçesiyle suçlandı. Eski yöneticilerin 25 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya olduğu aktarıldı.
Kripto para bağlantısı
Soruşturmacılar, Dubai'deki aracılara aktarılan paraların kripto paralara dönüştürülmüş olabileceğini tespit etti. Polonya medyasında bu durum, paranın "kripto paralar içinde erimesi" şeklinde tanımlandı.
Venezuela'nın, özellikle Tether'ın USDT gibi sabit kripto paralarını, ABD yaptırımlarını uygulayan geleneksel bankacılık kanallarının dışında petrol ticareti gerçekleştirmek amacıyla giderek daha fazla kullandığı belirtildi.
Venezuela devlet petrol şirketi PDVSA'nın 2023 ve 2024 yıllarından itibaren spot ham petrol satışlarında USDT üzerinden ödeme yapılmasını tercih etmeye başladığı aktarıldı.
Venezuela'nın genel kripto para faaliyetlerinin de bu eğilimi ortaya koyduğu ifade edildi. Ülkenin 2025'te yaklaşık 44,6 milyar dolarlık kripto para işlem hacmine ulaştığı, bu büyüklükte enerji sektörünün dijital varlıkları yaptırımları aşmak amacıyla kullanmasının önemli rol oynadığı belirtildi.
Yaptırımların zamanlaması tuzağa dönüştü
Orlen'in söz konusu petrol anlaşmalarının başlangıçta yasa dışı olmadığı belirtildi. ABD yönetimi, Ekim 2023'te Venezuela'ya yönelik yaptırımları geçici olarak hafifleterek belirli petrol işlemlerine izin vermişti.
Ancak Washington, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun demokratik standartlara ilişkin beklentileri karşılamadığı gerekçesiyle Nisan 2024'te yaptırımları yeniden sıkılaştırdı. Böylece devam eden bazı anlaşmaların tamamlanmasının hukuken mümkün olmadığı bir durum ortaya çıktı.
Orlen, yasal olarak artık sevk edilemeyen petrol için yaptığı ön ödemelerin belgeleriyle baş başa kaldı. Yüz milyonlarca doları yaptırımlara yakın bir ortamda tutan aracıların ise bu durumdan kendi çıkarları doğrultusunda yararlanmış olabileceği değerlendirildi.
