Savaşın akaryakıt maliyeti: 43 milyar liralık yükü devlet sırtladı
- Ortadoğu’daki jeopolitik gerilim petrol fiyatlarını yukarı çekerken, mart ayında akaryakıtta sert zam dalgası kapıya dayandı. Toplamda mart ayında eşelmobil sistemiyle yaklaşık 43 milyar liralık yükün kamu tarafından üstlenildiği belirtiliyor.
Ortadoğu’daki jeopolitik gerilim petrol fiyatlarını yukarı çekerken, mart ayında akaryakıtta sert zam dalgası kapıya dayandı. Ancak 4 Mart’ta yeniden devreye alınan eşelmobil sistemi, bu artışların büyük bölümünü perdeleyerek pompaya sınırlı yansımasını sağladı.
Artan maliyet baskısı karşısında devreye giren eşelmobil mekanizması, fiyat artışlarını Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden dengeledi. Böylece özellikle mart ayında gündeme gelen yüksek oranlı zamların önemli bir kısmı tüketiciye yansımadı.
Litrede çift haneli fark
Hesaplamalara göre mart boyunca motorinde litre başına yaklaşık 17 lira, benzinde ise 12 liraya yakın maliyet artışı pompaya ulaşmadı. Özellikle ay ortasında motorinde 5 ila 6,5 lirayı bulan zam baskısı dikkat çekerken, benzer bir tablo benzinde de yaşandı.
Depoda yüzlerce liralık avantaj
Eşelmobil etkisi tüketiciye doğrudan yansıdı. 50 litrelik bir depo baz alındığında, motorin kullanıcıları yaklaşık 830 liralık, benzin kullanıcıları ise 500 liraya yakın ek maliyetten korunmuş oldu.
Günlük milyarlar, aylık dev fatura
Türkiye’de günlük yaklaşık 80 milyon litre motorin tüketimi dikkate alındığında, yalnızca motorinde günde 1,3 milyar liralık maliyetin pompaya yansımadığı hesaplanıyor. Benzinde ise bu tutar günlük 187 milyon lira seviyesinde.
Toplamda ise mart ayında eşelmobil sistemiyle yaklaşık 43 milyar liralık yükün kamu tarafından üstlenildiği belirtiliyor. Sistem, fiyat artışlarının yüzde 75’e kadar olan kısmını vergi üzerinden karşılıyor.
Destek olmasa fiyatlar uçacaktı
4 Nisan itibarıyla motorin fiyatı 77 lira, benzin ise 62-63 lira bandında seyrediyor. Ancak eşelmobil desteği olmasaydı, motorinin litre fiyatının yaklaşık 94 liraya, benzinin ise 73 liraya kadar yükselmesi bekleniyordu.