81 il 973 ilçede uygulama başladı: Ödemeler dijital cüzdana aktarılacak
- Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, 1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde uygulamaya alındı. Plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade eden tüketicilere ürün başına 1 lira teşvik ödemesi yapılacak.
Türkiye'nin geri dönüşüm altyapısını güçlendirmeyi hedefleyen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, bugün itibarıyla 81 il ve 973 ilçede uygulanmaya başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistemle birlikte içecek ambalajlarının çöpe gitmesi yerine geri dönüşüm zincirine kazandırılması amaçlanıyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleYeni uygulama kapsamında üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları belirlenen iade noktalarına veya Depozito İade Makineleri'ne (DİM) teslim edilebilecek.
Teşvik tutarı 25 kuruştan 1 liraya yükseldi
DOA sistemi ilk olarak Şubat 2025'te Sakarya'da pilot uygulama olarak hayata geçirilmiş, daha sonra "7 Bölge 7 İl" modeliyle kademeli olarak genişletilmişti. Pilot uygulama döneminde ambalaj başına 25 kuruş teşvik ödemesi yapılırken, Türkiye genelindeki uygulamayla birlikte bu tutar dört kat artırılarak 1 liraya çıkarıldı.
Böylece vatandaşlar, iade ettikleri her depozitolu ambalaj için 1 lira kazanabilecek.
Ödemeler dijital cüzdana aktarılacak
Sistem kapsamında kazanılan teşvik tutarları kullanıcıların cep telefonlarına indirecekleri DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdana aktarılacak.
Biriken bakiyeler daha sonra kullanıcıların tercihine göre banka hesaplarına transfer edilebilecek, anlaşmalı bankaların ATM'lerinden nakit olarak çekilebilecek veya sisteme dahil marketlerde alışveriş sırasında ödeme aracı olarak kullanılabilecek.
Bu sayede geri dönüşüm sürecinin tüketiciler açısından hem kolay hem de ekonomik olarak teşvik edilmesi hedefleniyor.
Marketlerden kafelere kadar geniş iade ağı
1 Temmuz itibarıyla depozitolu içecek satışı yapan market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile otel, restoran ve kafeler (HOREKA) sistemin bir parçası haline geldi.
Bu işletmeler, tüketicilerden teslim aldıkları depozitolu ambalajları biriktirerek anlaşmalı saha operatörlerine teslim edecek. Sisteme dahil olmak isteyen işletmelerin ise kayıtlarını Depozito Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden tamamlamaları gerekiyor.
Hedef yılda 25 milyar ambalajın geri dönüşümü
DOA sistemiyle her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüm sistemine kazandırılması hedefleniyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, uygulamanın hem çevre kirliliğini azaltacağını hem de ham madde kullanımını düşürerek döngüsel ekonomiye katkı sağlayacağını belirtiyor.
Yetkililerin hesaplamalarına göre sistemin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık doğrudan katkı sağlaması bekleniyor.