AB'den göçte yeni dönem: AB dışında geri gönderme merkezleri kurulacak
- AB Konseyi, AB'de kalma hakkı bulunmayan kişilerin daha etkin geri gönderilmesini amaçlayan yeni kurallara nihai onayı verdi. Düzenlemeyle AB dışında geri gönderme merkezleri kurulabilecek, geri dönüş kararları karşılıklı tanınabilecek.
Avrupa Birliği (AB) Konseyi, AB'de yasal kalma hakkı bulunmayan kişilerin daha etkin şekilde geri gönderilmesini amaçlayan yeni kurallara nihai onayı verdi. Düzenlemeyle AB dışındaki ülkelerde geri gönderme merkezleri kurulmasının önü açılırken, güvenlik riski oluşturan kişiler için daha sıkı tedbirler getirilecek.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleAB Konseyi, göç ve iltica alanındaki kapsamlı yaklaşımın bir parçası olan yeni düzenlemeyi onayladı.
Yeni kuralların, AB'de kalma hakkı bulunmayan kişilerin geri gönderilmesine ilişkin ortak prosedürler oluşturması ve AB'nin Göç ve İltica Paktı'nın uygulanmasını tamamlaması hedefleniyor.
AB dışında geri gönderme merkezleri kurulabilecek
Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri, AB dışındaki ülkelerde geri gönderme merkezleri (return hubs) oluşturulmasına imkan tanınması oldu.
Buna göre, hakkında geri dönüş kararı bulunan ve AB'de kalma hakkı olmayan kişiler, ilgili AB dışı ülkeyle yapılacak anlaşma veya düzenleme kapsamında bu merkezlere gönderilebilecek.
Ancak bu tür anlaşmalar yalnızca uluslararası insan hakları standartlarına ve uluslararası hukuk ilkelerine saygı gösteren ülkelerle yapılabilecek.
Anlaşmalarda özellikle geri göndermeme ilkesi (non-refoulement) gözetilecek. Refakatsiz çocuklar ise bu tür anlaşmaların kapsamı dışında tutulacak.
Geri dönüş kararları için ortak platform
Yeni düzenlemeyle Avrupa Geri Dönüş Kararı (European Return Order) oluşturulacak.
Üye ülkeler, verdikleri geri dönüş kararlarının temel unsurlarını ortak bir platforma işleyecek. Böylece bir AB ülkesinin verdiği geri dönüş kararının diğer üye ülkeler tarafından tanınması için gerekli bilgiler ortak sistemde bulunacak.
Geri dönüş kararlarının karşılıklı tanınması ilk aşamada gönüllü olacak.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden üç yıl sonra uygulama yeniden değerlendirilecek. Bu aşamada Avrupa Komisyonu, karşılıklı tanımayı zorunlu hale getirecek yeni bir yasal düzenleme teklif edebilecek.
Güvenlik riski oluşturanlara daha sıkı tedbir
Yeni kurallar, güvenlik riski oluşturan AB dışı ülke vatandaşları açısından daha sıkı tedbirler de içeriyor.
Üye devletler, kişinin oluşturduğu güvenlik riski bakımından gerekli ve orantılı olması halinde süresiz giriş yasağı uygulayabilecek.
Ayrıca belirli koşullarda bu kişilerin 24 aydan daha uzun süre gözaltında tutulmasına imkan sağlanacak.
Ev ve ikametgah aramalarına yeni düzenleme
Geri dönüş sürecinde belirli koşullar altında kişilerin ikametgahlarının ve diğer ilgili mekanların aranmasına da imkan tanınacak.
Söz konusu aramalar adli veya idari makamların iznine tabi olacak.
Bu düzenleme, müzakere sürecinde tartışma konusu olmuştu. Sivil toplum kuruluşları, ev aramalarının temel haklar ve özel hayatın dokunulmazlığı açısından risk oluşturabileceği görüşünü dile getirmişti.
Avrupa'da 100'den fazla kuruluş da Şubat 2026'da düzenlemeye karşı çıkarak geri gönderme ve gözetim yetkilerinin genişletilmesine ilişkin endişelerini açıklamıştı.
Yeni kurallar neyi değiştirecek?
Yeni düzenlemeyle AB ülkelerine geri dönüş kararlarını uygulama konusunda daha fazla araç sağlanması hedefleniyor.
Öne çıkan değişiklikler şöyle:
AB dışında geri gönderme merkezleri kurulabilecek.
Geri dönüş kararları için ortak bir Avrupa Geri Dönüş Kararı sistemi oluşturulacak.
Üye ülkelerin geri dönüş kararlarını karşılıklı tanıması ilk aşamada gönüllü olacak.
Güvenlik riski oluşturanlara yönelik daha uzun süreli gözaltı uygulanabilecek.
Belirli kişiler için süresiz giriş yasağı getirilebilecek.
Belirli koşullarda ikametgah ve ilgili mekanlar aranabilecek.
Geri göndermeme ilkesi korunacak ve refakatsiz çocuklar geri gönderme merkezi anlaşmalarının dışında tutulacak.