Bir ülke daha euroya geçebilir: Jeopolitik riskler kronu zorluyor
- İsveç’te siyasi ve ekonomik çevreler, ülkenin Avrupa Birliği’nin ortak para birimi euroya geçip geçmemesi gerektiğini yeniden masaya yatırıyor. Son yıllarda değer kaybı yaşayan İsveç kronu ve artan jeopolitik riskler, para politikası egemenliği konusundaki geleneksel yaklaşımı sorgulatmaya başladı.
İsveç’te siyasi ve ekonomik çevreler, ülkenin Avrupa Birliği’nin ortak para birimi euroya geçip geçmemesi gerektiğini yeniden masaya yatırıyor. Son yıllarda değer kaybı yaşayan İsveç kronu ve artan jeopolitik riskler, para politikası egemenliği konusundaki geleneksel yaklaşımı sorgulatmaya başladı.
Kron son 10 yılda yüzde 20’den fazla değer kaybetti
İsveç kronu, son on yılda euro karşısında yüzde 20’den fazla değer kaybetti. Son aylarda kısmi bir toparlanma görülse de ani bir jeopolitik şokun para biriminde sert bir düşüşe yol açabileceği endişesi sürüyor.
Ekonomistlere göre Baltık bölgesinde olası bir askeri gerilim ya da küresel çapta büyük bir kriz, kron üzerinde ciddi baskı yaratabilir. Böyle bir durumda İsveç Merkez Bankası’nın (Riksbank) enflasyonu kontrol altında tutmak için faizleri hızla artırmak zorunda kalabileceği belirtiliyor. Bu da ekonomide sert bir yavaşlama riskini beraberinde getirebilir.
Hükümet uzman panel kurmayı planlıyor
İsveç Maliye Bakanı Elisabeth Svantesson, parlamentoda yaptığı açıklamada, eylül ayındaki seçimlerin ardından iktidarda kalmaları halinde euroya geçişin artı ve eksilerini değerlendirecek bir uzman panel kurulacağını söyledi.
İsveç, Danimarka gibi resmi bir muafiyet hakkı elde etmemiş olsa da 2003’te yapılan referandumda halkın çoğunluğu euroya geçişe karşı çıkmıştı. Bu nedenle Brüksel ve Frankfurt bugüne kadar süreci zorlamadı.
Jeopolitik dengeler değişiyor
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası İsveç’in NATO’ya katılması, ülkenin güvenlik politikasında tarihi bir kırılma yaratmıştı. Benzer şekilde ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret politikaları ve Avrupa’ya yönelik açıklamaları da para politikası egemenliği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Ekonomistler, dış şoklara karşı “güvenli liman” arayışının euro üyeliğine bakışı değiştirebileceğini belirtiyor. Ancak euro bölgesinin yönetimine yönelik güvensizlik ve olası gelecekteki borç krizlerine dahil olma korkusu, kamuoyunda temkinli yaklaşımın sürmesine neden oluyor.
Kamuoyu hala mesafeli
Eurobarometer anketine göre geçen yıl İsveçlilerin yalnızca yüzde 39’u ülkenin euroya geçmeye hazır olduğunu düşünüyor. Bu oran on yıl öncesine göre 7 puan artmış olsa da çoğunluk hala ikna olmuş değil.
Uzmanlara göre uluslararası gerilimin artması ve kronun yeniden sert değer kaybetmesi halinde kamuoyu desteği hızla değişebilir.
Euroya geçiş kararı alınsa bile sürecin yıllar alacağı belirtiliyor. Ancak mevcut küresel belirsizlik ortamında, İsveç’te para birimi tartışmasının önümüzdeki dönemde daha da yoğunlaşması bekleniyor.