Çin'in İki Oturum toplantıları başladı: Savunma harcamaları ekonomik büyüme hedefini aştı

Çin'de ‘Lianghui’ olarak anılan yıllık İki Oturum toplantıları bu hafta başladı. Binlerce siyasi ve delege, yasaları, personel değişikliklerini ve bütçeyi görüşmek için Pekin'e geldi. Yasama organı Çin Ulusal Halk Kongresi (ÇUHK) ile danışma organı işlevini yerin getiren Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı’nın (ÇHSDK) eş zamanlı genel kurul toplantıları, 4-11 Mart tarihleri arasında yapılıyor.

Başbakan Li Çiang, ÇUHK'nın 5 Mart'taki açılış oturumunda hükümetin çalışma raporunu meclise sundu. Raporda 2025 yılı büyüme, istihdam, enflasyon ve bütçe açığı hedeflerine yer verildi. Hükümetin çalışma raporu ve taslak bütçe, ÇUHK'un 11 Mart'taki kapanış oturumunda oylanarak kabul edilecek.

2025 yılı için yüzde 5 civarında büyüme hedefliyor

Çin'in gayrisafi yurtiçi hasılasının (GSYH) 2024'te yüzde 5 artışla 134,9 trilyon yuana (yaklaşık 18,5 trilyon dolar) ulaştığını ifade eden Başbakan Li, 2025'te de yüzde 5 civarında büyüme hedeflediklerini belirtti.

Geçen yıl kentlerde 12,56 milyon yeni istihdam oluşturulduğuna işaret eden Li, 2025'te 12 milyonu aşkın yeni istihdam sağlayarak işsizliği yüzde 5,5 civarında tutmayı amaçladıklarını kaydetti.

Li, deflasyon baskısının yoğun hissedildiği bir yılın ardından 2025 için enflasyon hedefini yüzde 2 olarak açıkladı.

2025'te savunma harcamalarını yüzde 7,2 artıracak

Maliye Bakanlığı'nın Çin Ulusal Halk Kongresi'ne (ÇUHK) sunduğu bütçe taslağında, savunma harcamalarının bu yıl yüzde 7,2 artışla 1,78 trilyon yuana (250 milyar dolar) çıkacağı belirtildi.

Savunma harcamalarındaki artış, geçen yılın bütçesiyle aynı oranda oldu. Geçen yılki taslak bütçede savunma harcamalarının 2024'te yüzde 7,2 artışla 1,66 trilyon yuana (o günkü kurla 230 milyar dolar) çıkacağı belirtilmişti.

Artış oranı, hükümetin bu yıl için 'yüzde 5 civarında' belirlediği ekonomik büyüme hedefini aşıyor.

6G gibi yüksek teknoloji alanlarında ilerlemek için yeni destek mekanizması kurulacak

Öte yandan Li, Çin’in yüksek teknoloji sektöründeki yenilikleri desteklemeye devam edeceğini belirterek, yapay zeka, akıllı terminaller ve Nesnelerin İnterneti gibi alanlarda büyümeyi teşvik edeceklerini söyledi. Ayrıca 5G teknolojisinin daha geniş ölçekte uygulanacağını aktaran Başbakan, biyomalzeme üretimi, kuantum teknolojisi, somutlaştırılmış zeka ve 6G gibi yüksek teknoloji alanlarında ilerleme kaydedilmesi için 'geleceğin endüstrileri' adı altında yeni bir destek mekanizması oluşturulacağını duyurdu.

Nedir bu İki Oturum?

Çin Ulusal Halk Kongresi ve Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı toplantılarının eş zamanlı gerçekleştirilmesi nedeniyle etkinlik ‘iki oturum’ olarak adlandırılıyor. ÇUHK, 3 bin üyesiyle, Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) yasama organı olarak işlev görürken, ÇHSDK ise sınırlı siyasi etkisi olan bir danışma organı olarak faaliyet gösteriyor. ÇHSDK, demografik kriz gibi konulara ilişkin sıradışı öneriler sunabiliyor.

Toplantılarda neler oluyor?

Toplantılar, başbakanın çalışma raporunu sunmasıyla başlıyor ve bazen parti liderinin konuşması da programa dahil ediliyor. Resmi ekonomik hedefler belirleniyor, askeri bütçeler açıklanıyor ve parti liderlik organlarındaki değişiklikler onaylanıyor. Geçmişte bu toplantılarda, Xi Jinping'in üçüncü liderlik döneminin resmileşmesi ve Hong Kong'un ulusal güvenlik yasası gibi kritik kararlar alınmıştı.

Bu yıl neler farklı?

Bu yıl, Çin'in zor durumdaki ekonomisi ve yüksek genç işsizliği gündemde. Parti, teknoloji sektörüne yönelik politikasında bir değişiklik yapabilir. Xi’nin, önde gelen teknoloji şirketlerinin yöneticileriyle son dönemde olumlu bir yakınlaşma göstermesi dikkat çekiyor.

Tayvan konusunda da sertleşen açıklamalar gelmesi bekleniyor.

Ayrıca, ABD başkanı Donald Trump'ın Çin'e uyguladığı gümrük vergileri de gündemde.

Beklenmedik gelişmeler olabilir mi?

Çin'in siyasi toplantıları son derece planlı olsa da, bazen beklenmedik olaylar yaşanabiliyor. 2022'de Pekin'de Peng Lifa adlı bir aktivistin cesur protestosu büyük yankı uyandırmıştı ve hala nerede olduğu bilinmiyor. Aynı yılda, eski başkan Hu Jintao'nun ÇUHK toplantısından fiziksel olarak çıkarılması büyük tartışma yaratmıştı.