Hürmüz açılmadan geri adım mı? Trump, operasyonları sonlandırmayı düşünüyor
- ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı tam anlamıyla güvenli hale getirilmese bile İran’a yönelik askeri operasyonları sonlandırmaya sıcak baktığı iddiası Washington’da ve piyasalarda yeni bir tartışma başlattı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı tam anlamıyla güvenli hale getirilmese bile İran’a yönelik askeri operasyonları sonlandırmaya sıcak baktığı iddiası Washington’da ve piyasalarda yeni bir tartışma başlattı.
Öncelik değişti: Hedef İran’ın askeri kapasitesi
The Wall Street Journal’ın aktardığına göre Trump yönetimi, operasyonun kapsamını sınırlı tutarak İran’ın deniz gücü ve füze kapasitesini zayıflatmayı birincil hedef haline getirdi. Buna göre, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması kısa vadeli askeri planın merkezinde yer almıyor.
Zaman baskısı: 4-6 haftalık takvim
ABD yönetimi, boğazı yeniden açmaya yönelik geniş çaplı bir operasyonun çatışmayı haftalarca uzatabileceğini değerlendiriyor. Bu nedenle Beyaz Saray’ın önceliği, belirlenen 4 ila 6 haftalık süre içinde askeri hedeflere ulaşmak.
Yeni rol dağılımı: Avrupa ve Körfez devrede
Plan kapsamında, İran’ın askeri kapasitesinin zayıflatılmasının ardından Hürmüz’de kontrolün sağlanması görevinin Avrupa ve Körfez ülkelerine bırakılması öngörülüyor. ABD’nin bu aşamada doğrudan sahada yer almak yerine müttefikleri öne çıkarabileceği belirtiliyor.
Rubio: “Operasyon haftalar içinde tamamlanır”
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, mevcut askeri hedeflerin kısa sürede tamamlanabileceğini ifade ederek, boğazın geleceğinin İran’ın tavrına veya geniş katılımlı uluslararası bir girişime bağlı olacağını söyledi.
Uzmanlardan sert tepki: “Küresel etkiler göz ardı ediliyor”
Brookings Institution uzmanı Suzanne Maloney, Hürmüz açılmadan operasyonların sonlandırılmasını “son derece sorumsuz” olarak nitelendirdi. Maloney, enerji piyasalarının küresel yapısına dikkat çekerek ABD’nin ekonomik etkilerden izole kalamayacağını vurguladı.
Enerji krizi derinleşiyor
Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar küresel ekonomiyi sarsmayı sürdürüyor. Petrol fiyatları yükselirken, özellikle gübre üretimi ve yarı iletken sektöründe kritik öneme sahip helyum arzında ciddi sıkıntılar yaşanıyor.
ABD ham petrol fiyatları, 2022’den bu yana ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıktı. Bazı analistler, kesintinin uzaması halinde fiyatların 200 dolara kadar tırmanabileceği uyarısında bulunuyor.
“ABD kontrolü geri alır” mesajı
ABD Hazine Bakanı Bessent, tanker geçişlerinin güvenliğinin ABD veya çok uluslu bir güç tarafından sağlanabileceğini belirterek zamanla boğazda kontrolün yeniden tesis edileceğini ifade etti.
Öte yandan İngiltere, Fransa ve Kanada’nın da aralarında bulunduğu yaklaşık 40 ülke, Hürmüz’de güvenli geçişin sağlanmasına destek vermeye hazır olduklarını duyurdu.