ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndan onlarca gemi geçirdiği belirtildi
- ABD ordusunun Hürmüz Boğazı üzerinden geçen ticari gemilere yönelik son dönemdeki faaliyetlerine ilişkin yeni bilgiler paylaşıldı. Son üç haftaya dair aktarılan verilerde dikkat çeken bir tablo ortaya konuldu. New York Times 70 ticari geminin boğazı "sessizce" aştığını öne sürdü.
- Haberde son üç haftada günlük ortalama üç geçiş gerçekleştiği belirtildi. Bazı geçişlerin transponderleri kapalı şekilde yapıldığı aktarıldı.
Müzakerelerin tıkanması nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin riskli olmaya devam etmesine rağmen, Amerikan kuvvetlerinin, su yolundan düzinelerce ticari geminin geçişini koordine etmeye yardımcı olduğu bildirildi.
ABD'li New York Times'ın yetkililerden aldığı bilgilere dayandırdığı habere göre, son üç haftada ABD Merkez Komutanlığı Basra Körfezi'ne giriş ve çıkış yapan yaklaşık 70 ticari gemiye boğazdan geçiş konusunda rehberlik etti.
ABD'li yetkililer, gemilerin çoğunun dar su yolundan geçerken tespit edilmemek için transponderlerini kapattığını da ekledi.
Haberde, yetkililerin, Hürmüz'den hangi tür gemilerin hangi rotayı izleyerek geçtiklerini söylemekten kaçındıkları belirtildi. Bir yetkili ise en az bir rotanın İran kıyı şeridinden uzak olduğunu söyledi.
"Gemiler İran'dan saldırı riski altındaydı"
ABD'li yetkililer, İran'dan onay almadan İran yakınlarından geçen gemilerin, İran insansız hava araçları veya füzeleri tarafından neredeyse kesin bir saldırı tehdidiyle karşı karşıya olduğunu da aktardı.
Gemi taşımacılığı analistleri, ABD'nin yönlendirdiği geçişlerin Umman'a daha yakın rotaları izlediğini belirtti.
Günde 3 gemi geçti
Öte yandan Hürmüz Boğazı’nda ABD koordinasyonuyla gerçekleştirilen gemi geçişleri, küresel enerji taşımacılığında kritik bir yeniden yapılanma sürecine işaret ediyor. Son üç haftalık dönemde günlük ortalama üç geçiş gerçekleşirken, bu sayı savaş öncesinde günde 100’ün üzerindeki trafikle kıyaslandığında sınırlı bir toparlanmaya karşılık geliyor.
Söz konusu geçişlerin önemli bir kısmı, denizcilik literatüründe “karanlık geçiş” olarak tanımlanan şekilde transponderlerin kapalı olduğu rotalar üzerinden yapıldı. Bu durum, bağımsız veri sağlayıcıların gerçek trafik hacmini doğrulamasını zorlaştırırken bölgedeki şeffaflık sorununu da derinleştirdi.
Ticari gemilerle iletişim ve koordinasyon sağlandığını ancak doğrudan askeri refakat verilmediği bildirilirken İran’ın boğaz üzerindeki egemenlik iddiası ve olası müdahale riski denizcilik şirketleri açısından önemli bir belirsizlik unsuru olarak öne çıkıyor.
Buna karşın ABD koordinasyonu, bazı gemi sahipleri için alternatif ve daha öngörülebilir bir geçiş modeli oluşturuyor.
Öte yandan analistlere göre, geçişlerin sayısı henüz piyasa dinamiklerini normalleştirecek ölçekte değil. NYT'nin haberine göe, Basra Körfezi’nde uzun süre mahsur kalan tankerler ve lojistik sıkışıklık, sürecin kademeli ve çok katmanlı bir toparlanma gerektirdiğini ortaya koyuyor. Enerji arz zincirinde kalıcı normalleşmenin, hem üretim hem de lojistik tarafında eş zamanlı bir çözülmeye bağlı olduğu değerlendiriliyor.