Peluş oyuncağın karanlık yüzü: Labubu'nun üretiminde çocuk işçiler mi var?
- Çin’de üretilen ve 2025’te küresel satışları patlayan peluş Labubu oyuncaklar hakkında yapılan bir araştırma karanlık bir tabloyu gündeme taşıdı. Bir sivil toplum kuruluşunun bulguları, oyuncakların arkasında çocuk işçi, aşırı mesai ve güvencesiz çalışma iddialarını ortaya koydu.
Çin’de üretilen ve 2025’te küresel satışları patlayan peluş Labubu oyuncaklar, popüler kültürün en hızlı yükselen ürünlerinden biri olurken, üretim zincirine ilişkin yayımlanan bir araştırma karanlık bir tabloyu gündeme taşıdı. Bir sivil toplum kuruluşunun bulguları, oyuncakların arkasında çocuk işçi, aşırı mesai ve güvencesiz çalışma iddialarını ortaya koydu.
Pop Mart’a milyarlar kazandırdı
Çinli oyuncak şirketi Pop Mart tarafından üretilen Labubu’lar, 2026’da da popülaritesini sürdürmesi beklenen bir fenomen hâline geldi. Hong Kong borsasında işlem gören şirket, 2025’in ilk yarısında 4,8 milyar yuan gelir elde etti. Labubu’lar, kısa sürede Çin’in en çok konuşulan kültürel ihracat ürünlerinden biri oldu.
Üretimde çocuk işçi iddiaları
The Guardian’ın aktardığına göre, New York merkezli China Labor Watch (CLW), Labubu’ların üretim zincirini mercek altına aldı. Araştırma; işçilerin boş sözleşmeler imzalamaya zorlandığını, fabrikalarda yetersiz sağlık ve güvenlik önlemleri bulunduğunu ve çalışanlar arasında 16–17 yaşındaki güvencesiz gençlerin yer aldığını ortaya koydu.
Fazla mesai 100 saati aşıyor
CLW, 2025’te üç ay boyunca 4 bin 500’den fazla çalışanı bulunan bir oyuncak fabrikasında inceleme yaptı ve Labubu üretiminde çalışan 50’den fazla işçiyle görüştü. Rapora göre 16–18 yaş arası işçiler, yetişkinlerden farklı bir iş yüküne tabi tutulmadan montaj hattında çalıştırıldı.
İş kanununda aylık 36 saatle sınırlı olan fazla mesainin, 100 saatin üzerine çıktığı belirtildi. 25–30 kişilik ekiplerin günde en az 4 bin Labubu üretmesi beklendi.
Kapasite iki kat aşıldı
Fabrikanın yıllık üretim kapasitesi 12 milyon adet olarak açıklanmasına rağmen, yalnızca iki vardiya ile 24 milyonun üzerinde üretim yapıldığı tespit edildi. CLW, bunun çalışanlar üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti.
Pop Mart: Konuyu araştırıyoruz
Pop Mart’tan yapılan açıklamada, tedarik zincirindeki işçi refahı ve güvenliğinin ciddiyetle ele alındığı vurgulandı. Şirket, OEM ortaklarının düzenli ve bağımsız üçüncü taraf denetimlerden geçtiğini belirterek, iddiaların incelendiğini ve doğrulanması hâlinde yerel yasalara uygun düzeltici adımların atılacağını duyurdu.
Taklit ürünler karaborsası büyüyor
Artan talep, “Lafufus” olarak anılan sahte Labubu’ların da piyasayı doldurmasına yol açtı. Bu taklitlerin, hiçbir denetimin olmadığı ev atölyelerinde kayıt dışı üretildiği belirtiliyor.