Trump ve Şi zirvesinde detaylar belli oldu: 5 ana başlık görüşülecek
- ABD ve Çin tarım, ticaret ve yatırım konularında anlaşmaya hazırlanıyor. Trump ve Şi, Pekin'deki görüşmelerde İran, Tayvan, nükleer enerji, ticaret ve yapay zeka konularını ele alacak.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'e yapacağı iki günlük ziyarette, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile İran, Tayvan, yapay zeka ve nükleer silah konularını ele alması bekleniyor.
ABD'li yetkililerin yaptığı açıklamalara göre, görüşmede nadir minerallere ilişkin anlaşmanın uzatılması da değerlendirilecek.
Dünyanın iki büyük ekonomisinin liderleri, altı ayı aşkın sürede ilk kez yüz yüze görüşecek. İki lider; İran savaşı, ticaret ve anlaşmazlık yaşanan diğer konular sebebiyle gerilimin tırmandığı ikili ilişkilerde denge sağlamaya çalışacak.
Görüşme Çarşamba günü
Trump, Çarşamba günü 2017'den bu yana ilk kez Çin'i ziyaret ederek Pekin'e gidecek. Görüşmelerin Perşembe ve Cuma olmak üzere iki gün sürmesi planlanıyor.
Yetkililere göre, ABD ve Çin'in karşılıklı ticaret ve yatırımları kolaylaştırmak üzere forumlar düzenlemek üzere anlaşmaya varması ve Çin'in Boeing uçakları, ABD üretimi tarım ve enerji ürünleri satın alımlarına ilişkin açıklama yapması bekleniyor.
Bir yetkili, toplantıda Ticaret Kurulu ve Yatırım Kurulu planlarının resmi olarak açıklanabileceğini fakat bu mekanizmaların uygulanabilmesi için daha fazla çalışma yapılması gerekebileceğini söyledi.
Görüşmelerde ayrıca, nadir toprak minerallerinin Çin'den ABD'ye tedarikine olanak sağlayan anlaşmayı uzatma konusu da ele alınacak. Fakat yetkili, anlaşmanın bu hafta uzatılıp uzatılmayacağının henüz belli olmadığını belirtti. Çin ile ABD arasında çıkan ticaret savaşının ardından bu anlaşmaya varılmasıyla gerilim düşmüştü.
Hassas konular gündemde
Trump ve Şi arasındaki görüşmelerde İran, Tayvan, nükleer silahlar ve ABD ile Çin arasında uzun süredir gerilime yol açan diğer konuların da ele alınması bekleniyor.
İran ile ilişkilerini sürdüren Çin, İran petrolünün en büyük ithalatçısı konumunda. Trump, Çin'in nüfuzunu kullanarak İran'ı ABD ile anlaşmaya varmaya ve çatışmaları sona erdirmeye zorlaması için bastırıyor. Trump hükümeti ayrıca Çin'e Rusya ile olan ilişkileri konusunda da baskı uyguluyor.
Yetkililerden biri "Başkan, Şi Jinping ile İran ve Rusya konularını defalarca görüştü. Bu görüşmelerde, Çin'in her iki rejime sağladığı gelirlerin yanı sıra, çift kullanımlı mallar, bileşenler ve parçalar ile silah ihracatı olasılığı da ele alındı. Bu görüşmelerin devam edeceğini bekliyorum" dedi.
Öte yandan, Şi, Tayvan konusunda da ABD'ye karşı hayal kırıklığı yaşıyor. ABD, Çin'in kendi toprağı olarak gördüğü ada ülkesinin en önemli uluslararası destekçisi ve silah tedarikçisi. Yetkili, Çin'in son yıllarda Tayvan civarında askeri varlığını artırdığını fakat ABD'nin politikasının değişmeyeceğini söyledi.
Yapay zeka için kontakta olma hedefi
Trump'ın, Çin'de geliştirilen gelişmiş yapay zeka modelleri konusunda artan endişelerini dile getiren danışmanları, bu modellerin kullanımından kaynaklanabilecek çatışmaları önlemek için iki tarafın "bir iletişim kanalına" ihtiyacı olduğunu düşündüklerini ifade ediyor.
Yetkililerden biri, "Bunun nasıl olacağı henüz belirlenmedi, fakat liderlerin bir araya gelmesini fırsat bilerek bir diyalog başlatmak ve yapay zeka konularında bir iletişim kanalı kurmamız gerekip gerekmediğini görmek istiyoruz" dedi.
ABD uzun süredir Çin ile nükleer silahlar konusunda da görüşmeler başlatmayı umuyor fakat Çin bu konuyu tartışmada isteksiz.
Yetkiliye göre, Çin hükümeti ABD'ye özel olarak "şu anda herhangi bir nükleer silah kontrolü veya bu gibi konuları tartışmakla ilgilenmediklerini" söyledi.
