Trilyonlarca dolarlık risk: IEA, Çin'in kritik mineral ihracat kısıtlamalarının ABD ve Avrupa'ya etkisine karşı uyardı
- IEA, Küresel Kritik Mineraller Görünümü raporunda, Çin'in nadir toprak elementleri ve grafit ihracatına planlanan kontrollerinin tam uygulanmasının, sırasıyla yaklaşık 6,5 trilyon dolar ve 300 milyar dolarlık nihai üretim faaliyetini riske atabilecek tedarik zinciri sorunlarına yol açabileceğini belirtti.
- Raporda, nadir toprak elementlerindeki ekonomik etkinin yaklaşık yarısının ABD ve Avrupa'da oluşacağı belirtilirken, Çin'in küresel işlenmiş grafit üretimindeki payının yüzde 90'ın üzerinde olduğu ifade edildi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), yayımladığı Küresel Kritik Mineraller Görünümü raporunda, Çin'in nadir toprak elementleri ihracatına yönelik kısıtlamalarının tam olarak uygulanması halinde, Çin dışındaki yaklaşık 6,5 trilyon dolarlık nihai üretim potansiyelinin tedarik zinciri aksaklıklarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleDünyanın en büyük nadir toprak elementleri üreticisi olan Çin, geçen yıl ekim ayında ihracat kontrollerini ilave malzemeleri kapsayacak şekilde genişletmiş ve yeni lisanslama şartları getirmişti. Ancak daha sonra bu düzenlemelerin uygulanmasının bir yıl ertelenmesi kararlaştırıldı.
Nadir toprak elementleri, otomobiller, uçaklar, elektronik cihazlar, enerji teknolojileri ve silah sistemleri dahil birçok üründe düşük miktarlarda kullanılan ancak kritik öneme sahip 17 metalden oluşuyor.
IEA raporunda, ihracat kontrollerinin tam olarak yürürlüğe girmesi durumunda otomotiv, yüksek teknoloji, savunma ve enerji sektörlerinde yaklaşık 6,5 trilyon dolarlık üretimin tedarik zincirindeki aksamalardan etkilenebileceği belirtildi. Raporda, bu ekonomik etkinin yaklaşık yarısının ABD ve Avrupa kaynaklı olacağı ifade edildi.
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, rapora ilişkin değerlendirmesinde, "Son analizimiz, ekonomik değerin büyük bir kısmının, tedarik zincirleri oldukça yoğunlaşmış ve bu nedenle kırılgan olan, nispeten küçük miktarlardaki kritik minerallere bağlı olduğunu gösteriyor." ifadelerini kullandı.
Risk elektrikli araç bataryaları için de mevcut
Ajans ayrıca, elektrikli araç bataryalarının temel hammaddelerinden biri olan grafite yönelik planlanan Çin ihracat kontrollerinin de risk oluşturduğunu bildirdi.
Rapora göre, bu kontrollerin tam olarak uygulanması halinde Çin dışındaki yaklaşık 300 milyar dolarlık nihai üretim faaliyetinin etkilenebileceği belirtilirken, Çin'in küresel işlenmiş grafit üretiminin yüzde 90'dan fazlasını karşıladığı kaydedildi.
Raporda, Batılı ülkelerin alternatif kritik mineral tedarik zincirleri oluşturma çalışmalarını hızlandırdığı belirtilerek, yeni projelere yönelik kamu finansmanı taahhütlerinin 2023-2025 döneminde dört kattan fazla artarak 65 milyar dolara ulaştığı aktarıldı.
IEA verilerine göre, ABD ve Malezya'da devreye alınan yeni nadir toprak elementleri arıtma projeleri sayesinde Çin'in küresel pazardaki payı 2023'teki yüzde 90 seviyesinden geçen yıl yüzde 85'e geriledi. Raporda, planlanan projelerin zamanında tamamlanması halinde bu oranın 2035 yılına kadar yüzde 70'e düşebileceği ifade edildi.