Dünya devlerinde işten çıkarma dalgası: 2 ayda 38 bin pozisyon, 6 sektör öne çıktı
- Küresel ekonomide maliyet baskısı ve teknolojik dönüşüm, şirketlerin istihdam politikalarını değiştirdi.
- Dünya devleri, eylül ve ekim aylarında 6 sektörde binlerce pozisyonu azaltmaya yönelik planlarını açıkladı.
- İki ayda 38 binden fazla pozisyon için azaltım planı açıklandı.
Küresel ekonomide maliyet baskısı, bazı sektörlerde zayıflayan talep, yoğunlaşan rekabet ve teknolojik dönüşüm, şirketlerin istihdam politikalarını yeniden şekillendirmeye başladı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekle2026 yılının eylül ve ekim aylarında otomotivden bankacılığa, teknolojiden havacılığa kadar farklı sektörlerde faaliyet gösteren çok sayıda büyük şirket, çalışan sayısını azaltmaya veya pozisyonlarını yeniden yapılandırmaya yönelik planlarını açıkladı.
ABD'de şirketlerin işten çıkarma duyurularını ve eyaletlere yapılan bildirimlerini takip eden Today's Layoffs verilerine göre, eylül ve ekim aylarında toplam en az 38 bin 373 pozisyon için işten çıkarma veya pozisyon azaltma kaydı oluşturuldu.
Bu rakam, iki aylık dönemde aylık ortalama 19 bin 187 pozisyona karşılık geliyor. Yılın ilk sekiz ayındaki aylık ortalama ise 5 bin 757 düzeyindeydi. Buna göre takip edilen kayıtlardaki aylık ortalama yüzde 233 daha yüksek gerçekleşti.
Söz konusu veriler, Today's Layoffs'ın ABD'deki şirket duyuruları, eyalet bildirimleri ve haber kaynaklarından doğrulayabildiği kayıtları kapsıyor.
Bazı şirketler doğrudan işten çıkarma kararı alırken bazıları gönüllü ayrılma programlarını veya çalışan temsilcileriyle yürütülecek istişare süreçlerini tercih etti.
İşten çıkarma kararlarının tamamı yapay zeka kaynaklı olmasa da teknolojik dönüşümün, şirketlerin çalışan ihtiyaçlarını yeniden değerlendirmesinde etkili olduğu gözlemlendi.
Haberimizi hazırlarken incelediğimiz OECD'nin sekiz ülkede 96 iş yeri vakasını inceleyen araştırması da yapay zekanın bankacılıktan havacılık üretimine kadar farklı sektörlerde çalışanların görevlerini nasıl değiştirdiğini ortaya koyuyor. Araştırmadan öne çıkan örneklere haberin sonunda yer verdik.
İncelediğimiz ikinci araştırma olan Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 2026 yılında yayımladığı makalede, şirket yöneticilerinin yapay zekanın önümüzdeki üç yıl içinde verimliliği yüzde 1,4 artırmasını, istihdamı ise yüzde 0,7 azaltmasını beklediği belirtildi.
Peki, eylül ve ekim aylarında hangi şirketler iş gücünü azaltmaya yönelik planlar açıkladı?
İşte sektörlere göre öne çıkan şirketler ve yeniden yapılanma kararları...
Eylül 2026
Sektörler: Otomotiv, sanayi ve üretim
1. Volkswagen Group – 50 bin ilave pozisyon
- Açıklama tarihi: 3 Eylül 2026
- Volkswagen'in denetim kurulu, grup genelinde 50 bin ilave pozisyonun kaldırılmasını öngören yeniden yapılanma planını onayladı.
- Söz konusu hedef, daha önce üzerinde çalışılan 50 bin pozisyonluk azaltıma ek olarak açıklandı.
Şirket, ABD tarifeleri, Avrupa'daki üretim kapasitesi fazlası ve Çinli üreticilerle artan rekabeti yeniden yapılanmanın gerekçeleri arasında gösterdi.
2. Jaguar Land Rover – Yaklaşık 4 bin pozisyon
- Açıklama tarihi: 7 Eylül 2026
- İngiliz otomobil üreticisi Jaguar Land Rover (JLR), önümüzdeki iki yılda küresel iş gücünü yaklaşık 4 bin pozisyon azaltmayı planladığını açıkladı.
- CEO PB Balaji, 7 Eylül'deki açıklamasında otomotiv sektöründeki teknolojik değişim, yoğun rekabet ve jeopolitik belirsizliklere dikkat çekti.
- Şirket, maaşlı çalışanlar ve yönetim kadroları için gönüllü ayrılma programı başlattı. Kesintilerin ağırlıklı olarak üretim dışı pozisyonlarda gerçekleşmesinin beklendiği aktarıldı.
- JLR’nin, organizasyonunu sadeleştirerek iki yılda yaklaşık 1,7 milyar sterlin tasarruf sağlamayı hedeflediği ifade edildi.
3. BMW – Yönetim ve organizasyon yapısında yüzde 20'ye varan azaltım
- Açıklama tarihi: 30 Eylül 2026
- BMW’nin, gelecek yılın ortasına kadar organizasyon yapısındaki bölüm sayısını ve bunlara bağlı yönetim pozisyonlarını yaklaşık yüzde 20 azaltmayı planladığı aktarıldı.
- Uluslararası basında çıkan haberlere göre şirket, yapay zekadan daha fazla yararlanarak yönetim yapısını sadeleştirmeyi ve organizasyonel maliyetleri düşürmeyi hedefliyor.
- Plan, şirketin bütün çalışanlarını kapsayan genel bir işten çıkarma kararı olarak değerlendirilmemeli.
4. Bilfinger – 1.500 kişiye kadar
- Açıklama tarihi: 16 Eylül 2026
- Alman endüstriyel hizmetler şirketi Bilfinger, Program Agile kapsamında dünya genelinde 1.500'e kadar pozisyonu azaltmayı planlıyor.
- Şirketin, programın tam olarak uygulanmasıyla 2028'den itibaren yıllık yaklaşık 75 milyon euro tasarruf sağlamayı hedeflediği belirtildi.
- Yeniden yapılanmanın gerekçeleri arasında Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizliklerin yatırımları ve iş hacmini olumsuz etkilemesinin bulunduğu aktarıldı.
Sektörler: Teknoloji ve dijital hizmetler
5. Uber – Yaklaşık 3.300 kişi
- Açıklama tarihi: 2 Eylül 2026
- Uber, küresel çalışan sayısının yaklaşık yüzde 10'una karşılık gelen 3 bin 300 kişiyi işten çıkaracağını duyurdu.
- CEO Dara Khosrowshahi, yönetim katmanlarının azaltılması, ekiplerin birleştirilmesi ve karar alma süreçlerinin hızlandırılmasını gerekçe gösterdi.
6. Zscaler – Küresel iş gücünün yüzde 3'ü
- Açıklama tarihi: 1 Eylül 2026
- ABD merkezli siber güvenlik şirketi Zscaler, dünya genelindeki çalışan sayısını yaklaşık yüzde 3 azaltacağını SEC bildiriminde açıkladı.
- Şirketin, yeniden yapılanmayla kaynaklarını yapay zeka ve büyüme girişimlerine yönlendirmeyi hedeflediği belirtildi.
- Etkilenecek çalışanların kesin sayısı açıklanmadı.
7. The Trade Desk – İş gücünün yüzde 15'i
- Açıklama tarihi: 3 Eylül 2026
- Dijital reklam teknolojileri şirketi The Trade Desk, çalışan sayısını yaklaşık yüzde 15 azaltmayı planlıyor.
- SEC bildiriminde kararın öncelikli büyüme alanlarına kaynak aktarmak, operasyonel verimliliği artırmak ve organizasyonu sadeleştirmek amacıyla alındığı belirtildi.
Sektörler: Finans ve sigortacılık
8. Legal & General – Yaklaşık 1.000 kişi
- Açıklama tarihi: 23 Eylül 2026
- İngiliz finans ve sigorta grubu Legal & General, 2027 ortasına kadar yaklaşık 1.000 pozisyonu azaltmayı planlıyor.
- İlk aşamada gönüllü işten ayrılma programı uygulanacak. Yeterli katılım sağlanamaması durumunda zorunlu işten çıkarmalar da değerlendirilebilecek.
- Yeniden yapılanma, şirketin maliyetlerini azaltma ve organizasyon yapısını sadeleştirme stratejisinin parçası.
Türkiye'den dikkat çeken gelişme: Bayer
9. Bayer – Gebze tesisindeki faaliyetlerin sonlandırılması
- Açıklama tarihi: 23 Eylül 2026
- Alman ilaç ve kimya şirketi Bayer, Gebze'deki bitki koruma ürünleri tesisinde üretimi 2027 yılı sonu itibarıyla durdurma kararı aldı.
- Şirket, kararın EMEA bölgesindeki üretim ağını daha verimli hale getirme ve rekabet gücünü artırma stratejisinin parçası olduğunu açıkladı.
- Tesiste görev yapan 55 çalışan için destekleyici bir süreç yürütüleceği bildirildi. Ancak şirket, bu çalışanların tamamının işten çıkarılacağını açıklamadı. Dolayısıyla gelişme doğrudan 55 kişilik işten çıkarma kararı olarak değerlendirilmemeli.
Ekim 2026
Sektörler: Teknoloji, yazılım ve yapay zeka
1. FICO – İş gücünün yüzde 15'i
- Açıklama tarihi: 6 Ekim 2026
- ABD merkezli kredi skorlama ve finansal teknoloji şirketi FICO, çalışan sayısını yaklaşık yüzde 15 azaltacağını duyurdu.
- SEC bildirimine göre yönetim, yeniden yapılanma planını 1 Ekim'de karara bağladı. Çalışanlara bildirimler 5 Ekim haftasında başladı.
- Şirketin Eylül 2025 sonundaki 3 bin 811 kişilik çalışan sayısı baz alındığında yaklaşık 570 kişinin etkilenebileceği hesaplanıyor. Bu sayı şirket tarafından açıklanan kesin işten çıkarma rakamı değil.
- FICO, yapay zeka entegrasyonu ve organizasyonel sadeleşmeyi kararın gerekçeleri arasında gösterdi.
2. Netflix – Yaklaşık 1.000 kişi
- Açıklama tarihi: 14 Ekim 2026
- Dijital yayın platformu Netflix, küresel iş gücünün yaklaşık yüzde 6'sına karşılık gelen 1.000 çalışanını işten çıkarma kararı aldı.
- Kesintilerin ağırlıklı olarak ürün, teknoloji, hukuk ve insan kaynakları ekiplerini etkilemesi bekleniyor.
- Şirket yönetimi, çalışan ve yatırım kaynaklarını öncelikli faaliyet alanlarına yönlendirmeyi hedefliyor.
3. Amazon – Ekim ayında iki ayrı kesinti
- Açıklama tarihleri: 7 ve 28 Ekim 2026
- Amazon, ekim ayında iki ayrı işten çıkarma kararıyla gündeme geldi.
- İlk dalgada şirketin Stores biriminde 1.000'den az beyaz yakalı çalışanın işten çıkarıldığı Reuters tarafından bildirildi. Şirket, birimde pozisyon azaltımını doğruladı.
- 28 Ekim'de ise Devices and Services biriminde, ağırlıklı olarak yazılım geliştirme görevlerinde olmak üzere 250'ye kadar pozisyonun kaldırıldığı açıklandı.
- İkinci kesintinin gerekçeleri arasında organizasyonu daha verimli hale getirmek ve çalışan yapısını ürün yol haritasıyla uyumlu hale getirmek bulunuyor. İki gelişme ayrı kararlar olduğundan rakamları kesinleşmiş tek bir toplam olarak değerlendirmemek gerekiyor.
Sektörler: Bankacılık ve finans
4. DNB – Yaklaşık 400 tam zamanlı pozisyon eşdeğeri
- Açıklama tarihi: 6 Ekim 2026
- Norveç'in en büyük bankası DNB, Technology & Services bölümünde yaklaşık 400 tam zamanlı pozisyon eşdeğerini azaltacağını duyurdu.
- Banka, özellikle müşterini tanı (KYC) süreçleri, veri işlemleri, yazılım geliştirme ve kodlama gibi alanlarda yapay zeka ajanlarının manuel yürütülen görevleri devralmaya başladığını açıkladı.
- CEO Kjerstin Braathen, yapay zekanın çalışma biçimini değiştirdiğini ve organizasyonun yeni teknolojiye uyarlanması gerektiğini belirtti.
5. National Australia Bank (NAB) – 2.500 pozisyona kadar
- Açıklama tarihi: 20 Ekim 2026
- Avustralya'nın büyük bankalarından NAB, 2027 mali yılı içinde iş gücünü yaklaşık yüzde 6 azaltmayı planlıyor.
- Bankanın açıklamasına göre 2 bin 500'e kadar pozisyonun kaldırılması beklenirken, 1.500'e kadar pozisyonun 2026 sonuna kadar etkilenmesi öngörülüyor.
- Yeniden yapılanma kapsamında organizasyon yapısının sadeleştirilmesi, tekrarlanan işlerin azaltılması ve teknoloji yatırımlarına daha fazla kaynak ayrılması hedefleniyor.
6. Barclays – Yaklaşık 5 bin kişi
- Açıklama tarihi: 22 Ekim 2026
- İngiliz bankası Barclays, 2026 yılı içinde yaklaşık 5 bin pozisyonu azaltacağını açıkladı.
- Bu rakam bankanın toplam iş gücünün yaklaşık yüzde 5'ine karşılık geliyor.
- Bankanın açıklamasına göre yaklaşık 1.000 pozisyonun azaltılması tamamlanırken, kalan 4 bin kesintinin yılın son çeyreğinde gerçekleştirilmesi bekleniyor.
- Barclays, maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak amacıyla yapay zekâ ve diğer teknolojilerden daha fazla yararlanmayı hedefliyor.
7. American Express – Yaklaşık 3.500 kişi
- Açıklama tarihi: 23 Ekim 2026
- Finansal hizmetler şirketi American Express, dünya genelindeki çalışan sayısının yaklaşık yüzde 5'ini azaltmayı planlıyor.
- CEO Stephen Squeri, yaklaşık 3 bin 500 kişinin etkileneceğini açıkladı.
- Şirket, daha çevik ve verimli bir organizasyon oluşturmayı ve operasyonel maliyetleri kontrol altında tutmayı hedefliyor.
Sektörler: Otomotiv ve havacılık
8. Volvo Cars – 2.500 pozisyon
- Açıklama tarihi: 23 Ekim 2026
- İsveçli otomobil üreticisi Volvo Cars, küresel çapta yaklaşık 2 bin 500 pozisyonu azaltacağını açıkladı.
Bu pozisyonların yaklaşık 2 bini İsveç'te bulunuyor. - Şirket, Çinli üreticilerle rekabet, ABD pazarındaki zayıf talep ve gümrük tarifelerinin oluşturduğu maliyet baskısını gerekçe gösterdi.
- Plan kapsamında danışmanlık sözleşmelerinin sonlandırılması, doğal personel kaybı ve hedefli gönüllü ayrılma paketleri uygulanacak. Dolayısıyla 2 bin 500 pozisyonun tamamı zorunlu işten çıkarma anlamına gelmiyor.
9. airBaltic – 500 ila 700 pozisyon
- Açıklama tarihi: 5 Ekim 2026
- Letonya merkezli havayolu şirketi airBaltic, Riga, Vilnius ve Tallinn merkezlerinde 500 ila 700 pozisyonun etkilenebileceğini açıkladı.
- Yeni iş planı kapsamında şirketin operasyonel yapısı ve maliyetleri yeniden düzenlenecek.
- Kesintilerin kapsamı, çalışan temsilcileri ve sendikalarla yürütülen görüşmelerin ardından netleşecek.
- Dolayısıyla açıklanan rakam nihai işten çıkarma sayısı değil, mevcut planlama tahmini.
Sektörler: İlaç, eğlence ve medya
10. GSK – Belçika'da 1.217 pozisyona kadar
- Açıklama tarihi: 14 Ekim 2026
- İngiliz ilaç şirketi GSK, Belçika'daki operasyonlarında 1.217 pozisyona kadar azaltım öngören bir yeniden yapılanma planı açıkladı.
- Öneri, Rixensart, Wavre ve Gembloux tesislerindeki çalışanları kapsıyor. Üretim hattında görev yapan fabrika çalışanlarının planlanan kesintilerin dışında tutulduğu bildirildi.
- Şirket, üç yıllık maliyet azaltma programıyla araştırma, üretim ve destek faaliyetlerini yeniden düzenlemeyi, kaynakları öncelikli ilaç geliştirme projelerine yönlendirmeyi hedefliyor.
- Plan, çalışan temsilcileriyle yürütülecek görüşmelere tabi.
11. Flutter Entertainment – 1.400 pozisyona kadar
- Açıklama tarihi: 20 Ekim 2026
- Paddy Power, Sky Bet ve Betfair gibi markaların sahibi Flutter Entertainment, Birleşik Krallık ve İrlanda operasyonlarında 1.400'e kadar pozisyonu kaldırmayı planlıyor.
- Kesintilerin önemli bölümünün Leeds ve Dublin'deki merkezleri etkilemesi bekleniyor. Şirketin Porto ve Cluj-Napoca merkezlerindeki Birleşik Krallık ve İrlanda faaliyetlerinde görevli çalışanlar da süreçten etkilenebilir.
- Şirket, İngiltere'de çevrim içi bahis ve kumar faaliyetlerine yönelik vergi artışlarının maliyetleri yükselttiğini ve yeniden yapılanma ihtiyacını artırdığını belirtti.
- Plan çalışanlarla yürütülecek istişare sürecine tabi.
Microsoft: İşten çıkarma değil, gönüllü ayrılma programı
Microsoft – 60 bin çalışanı kapsayan gönüllü ayrılma teklifi
- Açıklama tarihi: 26 Ekim 2026
- Microsoft, ABD, Kanada, Hindistan ve Birleşik Krallık'taki belirli ekiplerde çalışanlarına gönüllü ayrılma teklifi sundu.
- Yaklaşık 60 bin çalışanın programdan yararlanma hakkına sahip olduğu bildirildi. Ancak bu rakam işten çıkarılacak kişi sayısını değil, teklifin sunulduğu çalışan havuzunu ifade ediyor.
- Şirketin programı zorunlu işten çıkarma değil, çalışanların kendi isteğiyle ayrılmasına yönelik bir uygulama olarak tanımlandı.
OECD araştırması: Yapay zeka çalışanların görevlerini nasıl değiştiriyor?
Haber dosyasını hazırlarken OECD'nin 27 Mart 2023'te yayımladığı The Impact of AI on the Workplace: Evidence from OECD Case Studies of AI Implementation başlıklı araştırmayı da inceledik.
Sekiz OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) ülkesinde gerçekleştirilen 96 iş yeri vakasını ele alan araştırma, yapay zekanın özellikle finans ve üretim sektörlerinde çalışanların görevlerini nasıl değiştirdiğini inceliyor.
Çalışmanın önemli sonuçlarından biri, yapay zekanın iş yerlerinde doğrudan çalışanların yerini almasından ziyade mevcut görevlerin yeniden düzenlenmesine daha fazla yol açması.
Araştırmadaki 96 vaka, bütün iş yerlerini temsil eden istatistiksel bir örneklem değil, farklı sektörlerdeki yapay zeka uygulamalarının etkilerini ortaya koyan nitel incelemelerden oluşuyor.
Araştırmada öne çıkan örneklerden biri Avusturya'daki bir bankadan. Bankada finansal belgelerin taranması, verilerin çıkarılması ve bilanço analizlerinin hazırlanması süreçleri otomatikleştirildi. Daha önce bu işleri yapan çalışanların veri girişi ve temel bilanço analizi görevlerine duyulan ihtiyaç ortadan kalktı.
ABD'deki bir bankada ise ATM üzerinden görüntülü kimlik doğrulama sistemine geçilmesiyle müşteri temsilcilerinin yüz yüze yürüttüğü bazı hesap açılış ve kimlik doğrulama işlemleri otomatikleştirildi.
Araştırmada bankanın bu teknolojiyi işe alım hızını yavaşlatmak ve mevcut çalışan sayısıyla büyümek amacıyla kullandığı aktarıldı.
İncelediğimiz araştırmaya göre havacılık üretiminde de benzer bir dönüşüm yaşandığını gördük.
Bir uçak motoru üreticisinde türbin kanatlarının kalite kontrolünde robotik sistemler, görüntü işleme ve makine öğrenmesi kullanılmaya başlandı. Önceden teknisyenlerin manuel olarak yaptığı görsel inceleme ve hata sınıflandırma görevlerinin önemli bir bölümü otomatikleştirildi.
Yapay zeka istihdamda daralma beklentisini artırıyor
Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 2026 yılında yayımladığı The Impact of GenAI on Jobs, Productivity and Work Organization başlıklı araştırma, yapay zekanın istihdam üzerindeki olası etkilerine ilişkin dikkat çekici bulgular ortaya koydu.
Araştırmada incelenen ve ABD, İngiltere, Almanya ile Avustralya'da yaklaşık 6 bin şirket yöneticisini kapsayan bir çalışmaya göre, yöneticilerin yapay zekanın önümüzdeki üç yılda verimliliği yüzde 1,4 artırmasını beklerken istihdamın yüzde 0,7 azalacağını öngördüğü belirtildi.
ILO'nun değerlendirmesinde, yapay zekanın özellikle kariyerinin başındaki çalışanlar açısından risk oluşturabileceğine ilişkin bulgulara da yer verildi.
Araştırmada, yapay zekaya maruziyeti yüksek şirketlerde başlangıç seviyesindeki pozisyonlarda istihdamın azaldığını gösteren çalışmalara dikkat çekildi.
İşten çıkarmalarda 8 temel unsur
Derlediğimiz tüm bu bilgilerden hareketle, işten çıkarmaları 8 temel unsur altında sınıflandırabiliriz.
