Türkiye'deki işletmelerin yarısı küresel müşterilere Meta ile ulaşıyor
- Bağımsız araştırma şirketi Public First tarafından hazırlanan "Meta'nın Türkiye'deki Etkisi" raporu, Türkiye'deki dijital ekonominin 1,7 trilyon Türk Lirası (53 milyar ABD Doları) olarak GSYİH'nin yüzde 4, 1'ini oluşturduğunu ortaya koyuyor.
- Rapora göre uygun koşullar altında bu rakam 2035 yılına kadar 4,3 trilyon TL'ye (130 milyar ABD doları) çıkabilir; bu da öngörülen GSYİH'nin yüzde 6,9'una denk geliyor.
Rapor, Türkiye'deki internet kullanan yetişkinlerin yüzde 72'sinin Meta platformları aracılığıyla bir işletmeyi keşfettiğini ve yüzde 73'ünün Facebook veya Instagram'da buldukları yerel bir satıcıdan ürün veya hizmet satın aldığını ortaya koyuyor.
Çıktılar, dijital platformların Türkiye'deki işletmeleri iç ve uluslararası pazarlara bağlayan başlıca altyapı işlevi gördüğüne dikkat çekiyor. Bu bağlamda, Türkiye'deki her iki işletmeden biri, Meta'nın platformları olmadan uluslararası müşterilere ulaşmanın zor ya da imkansız olacağını belirtiyor.
Rapordaki bulguları değerlendiren Public First Direktörü Alison Neyle, "Türkiye'nin dijital dönüşümü, işletmeler, içerik üreticileri ve tüketiciler için yeni fırsatlar yaratıyor. Bu araştırma, Meta'nın platformlarının firmaların büyümesine yardımcı olduğunu, girişimciliği desteklediğini ve ülkenin hızla genişleyen dijital ekonomisine katılımı güçlendirdiğini gösteriyor," dedi.
KOBİ'ler yerel temeller üzerine inşa ettikleri küresel iş modelleri geliştiriyor
Türkiye'deki küçük işletmeler ve çevrim içi yetişkinlerle yapılan anket, Türkiye'deki küçük işletmeler için Meta'nın platformlarının önemli bir satış kanalı haline geldiğini gösteriyor. Ankete katılan küçük işletme sahiplerinin yüzde 53'ü, Facebook ve Instagram'ın artık ürün satmak ve yeni müşteriler bulmak için kullandıkları başlıca yol olduğunu söylüyor. Bu durum, müşteri edinme maliyetlerini düşürürken, Balıkesir'deki bir işletmeye Londra veya New York'taki işletmelerin yararlandığı reklam ve ticaret araçlarına erişim imkanı sağlıyor.
Araştırma sonuçlarına ilişkin olarak Meta'nın Kuzey Avrupa Bölge Direktörü İlke Toptaş şunları söyledi:
"Türkiye, bölgedeki en dinamik ve girişimci ruhlu dijital ekosistemlerden birine sahip. Balıkesir'de zeytinyağı üreten bir aile işletmesinin Instagram aracılığıyla Türkiye genelinde yeni müşterilere ulaşmasından, WhatsApp ve Facebook'ta topluluklar kuran yerel zanaatkarlara kadar, bu platformlar KOBİ'lerin büyümenin önündeki geleneksel engelleri aşmasına yardımcı oluyor."
WhatsApp, ticari açıdan çok önemli bir altyapı haline geldi
Rapora göre WhatsApp, iletişim maliyetlerini düşürerek ve pazarlara erişimi genişleterek 2025 yılında Türk halkı ve işletmeleri için 220 milyar Türk Lirası (6,8 milyar ABD Doları) tutarında ekonomik değer yarattı. WhatsApp'ı kullanan işletmelerin yüzde 73'ü, uygulamanın ticari açıdan çok önemli bir altyapı haline geldiğini ifade ediyor. Küçük işletmelerin yüzde 60'ı, bu platform olmadan tedarikçileri, müşterileri ve iş ortaklarıyla iletişim kurmanın zor ya da imkansız olacağını belirtiyor.
WhatsApp, Türkiye'de giderek büyüyen esnek iş ekonomisini de destekliyor. Yetişkinlerin yüzde 76'sı, ek işleri için müşteri ilişkileri, satış ve pazarlama faaliyetlerini yönetmek amacıyla WhatsApp'ı kullandığını belirtiyor.
Rapora göre Meta'nın mesajlaşma araçlarını halihazırda kullanan işletmeler önemli ölçülebilir sonuçlar da elde ediyor:
Türk perakendeci Sefamerve, WhatsApp Flows'u kullanarak dönüşüm oranlarında yüzde 158 artış ve satış maliyetlerinde 2,6 kat gelir artışı elde etti.
Balıkesir'den yerel bir işletme olan Özem'le Yaşam, Instagram Direct'e yönlendiren reklamlar ile satışlarını %86 artırdı ve gönderi etkileşimini yüzde 87 oranında yükseltti.
Instagram, Türkiye'nin kültürel mirasının korunmasında rol oynuyor
Raporda, Türkiye'deki yetişkin internet kullanıcılarının yüzde 67'sinin geleneksel el sanatları, yöresel gıdalar veya özgün tasarımlar dahil olmak üzere kültürel ürünleri, Instagram'da keşfettikleri yerel bir üreticiden veya küçük işletmeden doğrudan satın aldığı belirtiliyor. Bu durum, dijital ticaretin ülkenin kültürel zenginliğini korurken nasıl sürdürülebilir geçim kaynakları yarattığını gösteriyor.
Raporun tamamına metaturkiye.publicfirst.co adresinden ulaşabilirsiniz.
Metodoloji Hakkında
Bu rapor, Meta'nın Türkiye'deki ekonomik ve sosyal etkisini ölçümlemek amacıyla kapsamlı bir modelleme ve araştırma sürecine dayanmaktadır:
Ekonomik Modelleme: Türkiye dijital ekonomisinin büyüklüğü, Girdi-Çıktı (I-O) tabloları ve Varsayımsal Çıkarma Yöntemi (HEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Hesaplamalarda TürkStat (TÜİK) 2023 verileri temel alınmış; IMF, Statista ve Dünya Bankası projeksiyonları ile 2025 ve 2035 yıllarına yönelik öngörüler oluşturulmuştur.
WhatsApp Ekonomik Etki Analizi: WhatsApp'ın yarattığı değer; işletmelere sağlanan reklam dönüşleri, operasyonel verimlilik artışları ve WhatsApp Business API üzerinden gerçekleşen satışlar ile tüketicilerin geleneksel SMS/arama yerine platformu kullanarak elde ettiği maliyet tasarrufu üzerinden hesaplanmıştır.
Kanaat Araştırması: Kasım - Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye genelinde iki çevrimiçi anket gerçekleştirilmiştir: Yaş, cinsiyet, bölge ve eğitim düzeyi açısından ülke genelini temsil eden 18 yaş üzeri 1.000 yetişkin ile yapılan bir Tüketici Anketi; ve çeşitli ölçekteki işletmeleri temsil eden 250 üst düzey iş dünyası karar vericisiyle yapılan bir İş Dünyası Anketi.
