Tarım ürünlerinde son 14 yılın en güçlü artışı: 'Henüz market fiyatlarına yansımadı!'
- Savaşlar, aşırı sıcaklar ve güçlenen El Niño tarım piyasalarında arz endişelerini artırdı.
- Bloomberg’in 10 önemli tarım ürününü izleyen endeksi ağustosta yüzde 13'ten fazla yükselerek Temmuz 2012'den bu yana en güçlü aylık artışına hazırlanıyor.
Savaşlar, aşırı sıcaklar ve güçlenen El Niño etkisi küresel tarım piyasalarında fiyatları hızla yukarı taşıyor. Bloomberg’in 10 önemli tarım ürününü izleyen endeksinin ağustosta yüzde 13’ten fazla yükselerek Temmuz 2012’den bu yana en güçlü aylık artışını kaydetmeye hazırlandığı ifade edildi.
Buğdat fiyatlarında sert hareket
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleYükselişte özellikle buğday fiyatlarındaki sert hareketin öne çıktığı ifade edildi. Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın Karadeniz'deki gemi, liman ve tahıl ihracat tesislerini hedef alan saldırılarla yoğunlaşması, bölgeden yapılan tahıl sevkiyatlarını yavaşlattı.
Rusya ve Ukrayna'nın 2026/27 sezonunda toplam 59,5 milyon ton buğday ihraç etmesinin beklendiği ifade edildi. Bu miktarın, dünya genelindeki 212,7 milyon tonluk tahmini buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 28'ine karşılık geldiği vurgulandı.
ABD Tarım Bakanlığı, ağustos ayındaki tahmininde Rusya'nın buğday ihracatı beklentisini 1,5 milyon ton azaltarak 46 milyon tona, Ukrayna'nın ihracat beklentisini ise 1 milyon ton düşürerek 13,5 milyon tona çekti.
Ancak küresel buğday stoklarının aynı dönemde artırılmasının, mevcut sorunun yalnızca üretim yetersizliğinden kaynaklanmadığına işaret ettiği belirtildi. Habere göre savaş nedeniyle üretilen tahılın küresel piyasalara ulaştırılamaması, fiyatlar üzerindeki baskıyı artırıyor.
Karadeniz'deki savaş buğday piyasasını vurdu
Rusya ve Ukrayna’nın, küresel tahıl ticaretinde kritik konumda bulunduğu ifade edildi. Bloomberg’in haberine göre iki ülkenin ihracatının aksamasının, başka üreticilerden yapılacak sevkiyatların önemini artırdığı vurgulandı.
Haberde, “Alternatif kaynakların da sınırlı olması piyasadaki endişeleri büyütüyor. Arjantin'deki mahsulün kalitesine ilişkin belirsizlikler, Kanada'daki arz kısıtlamaları ve Avustralya'nın ihracat kapasitesindeki zayıflık, Karadeniz'deki açığın hızlı şekilde kapatılmasını zorlaştırıyor” ifadelerini kullandı.
Analize göre ABD buğdayının ise alternatif olarak daha yüksek maliyetli olması, küresel fiyat baskısını artırdı.
Uzmanlara göre Karadeniz'deki tahıl sevkiyatlarının uzun süre aksaması halinde mevcut sorun kısa vadeli bir lojistik problem olmaktan çıkıp birden fazla sezona yayılan bir arz krizine dönüşebilir.
El Niño da devrede
Haberde, tarım piyasalarındaki baskının yalnızca savaşlardan kaynaklanmadığı aktarıldı. ABD ve Avrupa'da yaz aylarında yaşanan aşırı sıcaklar mısır üretimini olumsuz etkilerken, şeker ve kakao fiyatları da ağustosta yaklaşık yüzde 20 yükseldi.
Bunun arkasındaki önemli risklerden biri ise El Niño.
Dünya Meteoroloji Örgütü, güçlü bir El Niño'nun gelişmekte olduğunu ve etkinin ağustos-ekim döneminde güçlenmesinin beklendiğini belirtiyor. Kasım ayında zirve yapması beklenen hava olayı, bazı önemli tarım bölgelerinde kuraklık riskini artırabilir.
Şeker piyasasında da benzer bir tablo ortaya çıktı. New York'ta şeker vadeli kontratları ağustosta yaklaşık yüzde 20 yükselerek 2015'ten bu yana en güçlü aylık artışını kaydetti.
Hindistan'da stokların azalması ve bayram dönemi öncesinde talebin artması fiyatları desteklerken, hükümet üretimdeki düşüş nedeniyle 1 milyon ton ham şekerin gümrüksüz ithalatına izin verdi.
Hindistan'ın şeker üretimi tahmini de 34,3 milyon tondan 30,6 milyon tona indirildi.
Gıda enflasyonu yeniden gündemde
Haberde, “Tarım ürünlerindeki yükseliş henüz market raflarına aynı hızla yansımıyor. Ancak tahıl, şeker ve kakao fiyatlarındaki artışın enerji, gübre ve taşımacılık maliyetlerindeki yükselişle birleşmesi, önümüzdeki dönemde gıda fiyatları üzerinde daha fazla baskı oluşturabilir” ifadeleri kullanıldı.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) küresel gıda fiyat endeksi de temmuz ayında yüzde 0,6 artarak 131,1 puana yükseldi. Endeks yıllık bazda yüzde 1 artarken, Mart 2022'deki tarihi zirvesinin hala yüzde 18,2 altında bulunuyor.
