Hukuki kuşatma genişliyor: TikTok ve YouTube da hedefte
- Meta’nın tarihi uzlaşmasıyla sarsılan sosyal medya dünyasında dava rüzgârı diğer devlere sıçradı. Eyalet başsavcıları, gençlerin ruh sağlığını korumak adına TikTok, YouTube ve Snap'i de yakın takibe alarak sektörü dönüştürmeye hazırlanıyor.
California'da sosyal medya alanında dönüm noktası niteliği taşıyan dev dava sona erdi. Instagram ve Facebook’un sahibi Meta’nın eyaletlerle uzlaşmaya varmasının ardından, gözler doğrudan hedef tahtasına oturan TikTok, YouTube ve Snap gibi diğer teknoloji devlerine çevrildi.
18 milyar dolarlık dev anlaşma ve katı kurallar
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleABD’deki onlarca eyaletin açtığı ve teknoloji devinin platformlarının genç kullanıcılara verdiği zararlar konusunda kamuoyunu yanılttığı iddiasıyla sonuçlanan dava, ikinci haftasında uzlaşmayla çözüldü. Anlaşma, bir kısmı diğer sosyal medya devlerinin atacağı adımlara bağlı olarak 18 milyar dolara kadar çıkan bir ödemeyi kapsıyor.
Meta, ödeme bedelinin 12,7 milyar dolarlık kısmını (%70) 10 yıl içinde eyaletlere ödeyecek. Kalan 5,3 milyar dolarlık kısım ise rakipleri TikTok ve Alphabet (YouTube)’in benzer şartları kabul etmesine bağlı olarak şekillenecek.
Genç kullanıcılar için 4 temel değişiklik
Anlaşma kapsamında Meta, 18 yaşın altındaki kullanıcılar için platformlarında radikal düzenlemelere gitmeyi taahhüt etti:
- 2 Saatlik Günlük Kullanım Sınırı: Yalnızca ebeveyn onayıyla kaldırılabilen ekran süresi kısıtlaması.
- Filtre Yasağı: Aşırı makyaj ve estetik ameliyatı özendiren filtrelerin devre dışı bırakılması.
- Gece Modu: Geç saatlerde gençlerin platform kullanımını kısıtlayan düzenlemeler.
- Sıkı Yaş Doğrulama: Yaş tespiti ve kimlik doğrulama önlemlerinin artırılması.
Sektörün diğer devlerine açık uyarı
California Başsavcısı Rob Bonta, Meta uzlaşmasının sektörün geneline verilmiş bir mesaj olduğunu belirtti: "Diğerlerine henüz işimizin bitmediğini ve onlardan da benzer sonuçlar beklediğimizi gösteren bir uyarı niteliğindedir."
Tulane Üniversitesi Öğretim Üyesi Rob Lalka ise şirketlerin itibar riskiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekerek, TikTok, YouTube ve Snapchat’in mahkeme salonlarına düşmeden benzer adımları atmasını beklediğini ifade etti.
TikTok ve YouTube da Hedefte
Meta’nın anlaşmaya varması hukuki mücadeleyi sonlandırmadı. California Başsavcılığı, 2024 yılında New York Başsavcısı Letitia James ve 14 eyaletle birlikte TikTok’a karşı açtıkları bağımlılık ve genç sağlığı davasının aktif olarak devam ettiğini bildirdi. Aynı zamanda Snap ve YouTube ile de benzer kısıtlamaları içeren görüşmelerin yürütüldüğü vurgulandı.
Meta ve YouTube, bu yılın başlarında Los Angeles’ta otomatik oynatma ile sonsuz kaydırma özelliklerinin ruh sağlığına zarar verdiğini öne süren bağımlılık davasını; Meta ayrıca New Mexico’da çocuk güvenliği yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle 900 milyon dolarlık ayrı bir davayı kaybetmişti.
Yasal düzenlemelerin yetersiz kaldığı noktada eyalet başsavcılarının müdahalesiyle biçimlenen bu süreç, sosyal medya devlerinin gençler üzerindeki çalışma prensiplerini kökten değiştirmeye zorluyor.