OpenAI'dan yeni toplum sözleşmesi taslağı: Haftada 32 saat çalışma, bireylere refah payı, şirketlere robot vergisi...
- OpenAI CEO’su Sam Altman’ın yayımladığı yeni politika taslağı, yapay zeka çağında çalışma hayatı ve gelir dağılımına dair radikal öneriler getiriyor.
- 13 sayfalık “Industrial Policy for the Intelligence Age” başlıklı belgede haftada 32 saat çalışma modeli, otomasyon kullanan şirketlere “robot vergisi” ve yapay zekadan doğan ekonomik kazançların vatandaşlarla paylaşılması gibi başlıklar öne çıkıyor.
OpenAI CEO’su Sam Altman, yapay zekanın ekonomik ve toplumsal etkilerine yönelik kapsamlı bir politika çerçevesi sundu. Taslağa göre kurulacak ulusal bir kamu varlık fonu, yapay zeka şirketlerinden alınacak katkılarla finanse edilecek ve hem teknoloji firmalarına hem de yapay zeka kullanan sektörlere yatırım yapacak.
Quartz'da yer alan habere göre, Sam Altman, taslağı Axios'a anlattı. 14 sayfalık taslak, her ABD vatandaşının yapay zeka ekonomisinin büyümesinden doğrudan pay sahibi olmasını sağlıyor.
Belgede ayrıca otomasyonun istihdam üzerindeki baskısını dengelemek için yeni vergi politikaları öneriliyor.
Devlet gelirlerinin ağırlığının maaşlardan ziyade yatırım getirileri ve şirket kârlarına kaydırılması önerilirken, otomatik çalışan sistemlerin kullanımına bağlı yeni vergiler gündeme getiriliyor.
Taslakta yapay zeka verimliliğinin daha fazla üretim yerine daha kısa çalışma sürelerine dönüşmesi gerektiği vurgulanıyor.
Bu kapsamda maaşların korunacağı 32 saatlik çalışma haftasının devlet destekli pilot programlarla test edilmesi öneriliyor.
"Yeni bir toplum sözleşmesi zorunlu"
Altman, Axios’a verdiği röportajda "süper zeka çağının" ABD’de yeni bir toplumsal sözleşmeyi zorunlu kılabileceğini söyledi. Bu dönüşümü 20. yüzyıl başındaki Progressive Era reformları ve Büyük Buhran dönemindeki New Deal politikalarıyla kıyasladı.
Belgede ayrıca yapay zeka kaynaklı iş kayıpları belirli bir eşiği aşarsa gelir desteği, ücret sigortası ve doğrudan nakit ödemelerini otomatik olarak devreye sokacak veri temelli bir sosyal koruma mekanizması da yer alıyor. İşgücü piyasası toparlandığında bu desteklerin kendiliğinden sona ermesi planlanıyor.
Amaç tartışmaların önünü açmak
Taslağın sosyal politika bölümünde, yapay zeka araçlarına erişimin elektrik hizmeti veya okuryazarlık gibi temel bir kamu hakkı olarak değerlendirilmesi gerektiği savunuluyor. Yapay zeka araçlarının fiyatlandırmasının saatlik çalışanlar, kamu kurumları ve düşük gelirli topluluklar için erişilebilir olması gerektiği belirtiliyor.
14 sayfalık taslak metin, nihai bir politika planı olmaktan ziyade kamu tartışması başlatmayı amaçlayan bir taslak olarak sunuldu.
Belge, aynı zamanda kontrol dışına çıkabilecek yapay zeka senaryolarına da dikkat çekti. Kendi kendini kopyalayabilen ve bağımsız hareket edebilen sistemlerin ortaya çıkması halinde geleneksel yöntemlerle kapatılamayabileceği, bu nedenle devlet düzeyinde önceden hazırlanmış acil müdahale planlarının gerekli olduğu vurgulandı.