Savaşla tarımsal girdi fiyatları fırladı: 13 ayın en yüksek artışı
- TÜİK verilerine göre tarımsal girdi fiyat endeksi mart ayında yüzde 3,89, yıllık bazda yüzde 34,26 artış gösterdi. Böylece aylık bazda 2025 Ocak'tan bu yana en yüksek artış görüldü.
- Savaşın etkisiyle gübre fiyatları aylık bazda yüzde 10'a yakın artarken, yıllık artış yüzde 48'i aştı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) mart ayı tarımsal girdi fiyatları endeksi verisini açıkladı.
Tarımsal girdi fiyat endeksi (Tarım-GFE) mart ayında yüzde 3,89, yıllık bazda yüzde 34,26 artış gösterdi.
Savaşın başladığı mart ayını kapsayan veri tarımsal girdi fiyatlarının aylık bazda 2025 Ocak'tan bu yana en yüksek artışı gösterdiğini ortaya koydu. Yıllık bazda da 2025 Eylül'den bu yana en yüksek artış kaydedildi.
Ana gruplarda bir önceki aya göre, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 4,39 artış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 0,84 artış gerçekleşti.
Bir önceki yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 35,82 artış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 25,17 artış görüldü.
Aylık bazda yaşanan yükselişin arkasındaki ana itici güçler, yüzde 9'un üzerinde artış kaydeden enerji ve gübre kalemleri oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, tarımsal maliyetler aylık bazda da tırmanışını sürdürüyor. Mart ayında üreticinin en çok hissettiği fiyat artışları enerji ve toprak besleme gruplarında yaşandı.
Gübre ve toprak geliştiriciler bir önceki aya göre yüzde 9,69 artışla zirveye yerleşti. Enerji ve yağlayıcılar yüzde 9,55'lik artışla gübrenin hemen ardından geldi. Bu iki kalemin, genel Tarım-GFE ortalaması olan yüzde 3,89'un çok üzerinde bir aylık artış göstermesi dikkat çekti.
Genel endeks ortalamasına yakın veya altında kalan diğer harcamalar ise şu şekilde sıralandı:
Tarımsal ilaçlar: yüzde 3,60
Hayvan yemi: yüzde 2,55
Binalar: yüzde 1,99
Tohum ve dikim materyali: yüzde 1,91
Diğer mal ve hizmetler: yüzde 1,41
Bina bakım masrafları: yüzde 1,25
Malzemeler: yüzde 0,68
Veteriner harcamaları: yüzde 0,04
Tek düşüş gösteren kalem: Makine bakım masrafları
Mart ayında fiyatı bir önceki aya göre gerileyen tek alt grup -yüzde 0,16 ile Makine bakım masrafları oldu. Fiyatı düşen bu tek kaleme rağmen, enerji ve gübredeki sert yükseliş tarımsal üretim üzerindeki aylık maliyet baskısını artırmaya devam etti.
Yıllık bazda gübre fiyatında yarı yarıya artış
Açıklanan verilere göre, tarımsal üretimin en önemli girdilerinden biri olan gübre ve toprak geliştiriciler, yıllık yüzde 48,33'lük artışla fiyatı en çok yükselen alt grup oldu. Gübreyi sırasıyla, hayvancılık sektörünü doğrudan etkileyen hayvan yemi (yüzde 35,86) ve veteriner harcamaları (yüzde 35,59) takip etti.
Genel endeks olan yüzde 34,26'lık artışın üzerinde seyreden diğer dikkat çekici kalemler ise şunlar oldu:
Enerji ve yağlayıcılar: yüzde 34,24
Tohum ve dikim materyali: yüzde 33,58
Diğer mal ve hizmetler: yüzde 33,46
En düşük artış tarımsal ilaçlarda
Yıllık değişim oranlarına bakıldığında maliyet artışının nispeten daha düşük kaldığı alt grup, yüzde 20,30 ile tarımsal ilaçlar oldu.
Maliyet artışlarında listenin alt sıralarında yer alan diğer kalemler ise şu şekilde gerçekleşti:
Bina bakım masrafları: yüzde 24,11
Malzemeler: yüzde 24,98
Makine bakım masrafları: yüzde 25,66
Binalar: yüzde 26,57
