Kadın istihdamında yapay zeka alarmı! En riskli meslekler açıklandı
- Avustralya resmi verileri, yapay zeka otomasyon riskinin kadınların yoğunlaştığı idari ve büro işlerinde daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Risk altındaki ilk 20 mesleğin 15’ini kadın egemen işler oluştururken, sekreter ve muhasebeci ilanlarında ciddi düşüş yaşanıyor.
Avustralya resmi kurumu Jobs and Skills Australia verilerine dayanan yeni bir analiz, yapay zeka destekli otomasyon riskinin sanılanın aksine kadınların yoğunlukta çalıştığı sektörlerde daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Kadınların yoğun olduğu meslekler yüksek otomasyon riskine sahip
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleThe Conversation'ın haberine göre yapılan analizde mesleklerin "otomasyona maruz kalma puanı" incelendiğinde, büro ve idari işlerin ilk sıralarda yer aldığı görüldü. Otomasyona açık olan bu sektördeki çalışanların yüzde 70’inden fazlasını kadınlar oluştururken, bu alan Avustralya’daki tüm kadın işgücünün yaklaşık yüzde 20’sine denk geliyor.
Otomasyon riski en yüksek ilk 20 meslek incelendiğinde cinsiyet dağılımındaki dengesizlik belirginleşiyor:
| Sıra | Meslek Grubu | Sektör / İş Kolu | Risk Düzeyi |
| 1 | Klavye/Veri Giriş Operatörleri | Büro ve İdari Hizmetler | Çok Yüksek |
| 2 | Telepazarlamacılar | Satış ve İletişim | Çok Yüksek |
| 3 | Arşiv ve Dosyalama Memurları | Büro ve İdari Hizmetler | Yüksek |
| 4 | İnsan Kaynakları Memurları | Büro ve İdari Hizmetler | Yüksek |
| 5 | Turizm ve Seyahat Danışmanları | Hizmet Sektörü | Yüksek |
| 6 | Çağrı Merkezi Çalışanları | İletişim ve Müşteri Hizmetleri | Yüksek |
| 7 | Muhasebe Memurları | Finans ve Büro Hizmetleri | Yüksek |
| 8 | Finansal Aracı Kurum Elemanları | Finans ve Yatırım | Yüksek |
| 9 | Ön Muhasebeciler (Bookkeepers) | Finans ve Büro Hizmetleri | Yüksek |
| 10 | Genel Büro / İdari Memurlar | Büro ve İdari Hizmetler | Yüksek |
| 11 | Sigorta ve İstatistik Memurları | Finans ve Sigortacılık | Yüksek |
| 12 | Bahis Memurları | Hizmet Sektörü | Yüksek |
| 13 | Çeşitli İdari Destek Elemanları | Büro Hizmetleri | Yüksek |
| 14 | Bordro Memurları | Finans ve İnsan Kaynakları | Yüksek |
| 15 | Kredi ve Narh Danışmanları/Uzmanları | Bankacılık ve Finans | Yüksek |
| 16 | Anketörler / Araştırma Mülakatçıları | Saha ve Büro Hizmetleri | Yüksek |
| 17 | Borç/Tahsilat Takip Memurları | Finans ve İdari Hizmetler | Yüksek |
| 18 | Sekreterler | Büro ve İdari Hizmetler | Yüksek |
| 19 | Yazılım ve Uygulama Programcıları | Bilgi Teknolojileri | Yüksek |
| 20 | Danışma ve Bilgi İletim Memurları | Müşteri İlişkileri ve İdari Hizmetler | Yüksek |
- İlk 20 mesleğin 15’inde kadın çalışanlar çoğunlukta yer alıyor.
- Sekreter, resepsiyonist, muhasebeci, insan kaynakları ve bordro memurları gibi 5 meslek grubunda kadın çalışan oranı yüzde 80’in üzerinde bulunuyor.
- Yüksek riskli ilk 20 meslek arasında erkek egemenliğinin bulunduğu tek alan finansal aracı kurumlar olarak öne çıkarken, kalan 4 meslekte cinsiyet dengesi korunuyor.
Erkek egemen sektörler otomasyondan daha fazla korunuyor
Otomasyona maruz kalma riski en düşük 20 meslek grubu incelendiğinde ise tablonun tersine döndüğü görülüyor. Risk seviyesi en düşük mesleklerin 17’sini erkek egemen meslekler oluştururken, kadınların yoğunlukta olduğu işler bu listede sadece 3 meslekle temsil ediliyor.
Şantiye ortamı, öngörülemeyen fiziksel koşullar ve el becerisi gerektiren zanaat ile işçilik rolleri, mevcut teknolojiler karşısında insani yargı ihtiyacı nedeniyle daha korunaklı bir konumda kalmayı sürdürüyor.
İş ilanlarında düşüş eğilimi başladı
İnternet iş ilanları verileri, yapay zekanın etkilerinin işgücü piyasasında hissedilmeye başladığını gösteriyor. Otomasyon riski yüksek mesleklerdeki açık pozisyon sayıları son üç yıldır genel piyasa ortalamasının üzerinde geriliyor.
Haziran 2026 verilerine göre öne çıkan değişimler şu şekilde kaydedildi:
- Kişisel Asistan ve Muhasebeci: Açık pozisyonlar yıllık bazda yüzde 22 azaldı.
- Genel Sekreterlik: İlanlar yüzde 9 oranında geriledi.
- Genel İşgücü Piyasası: Toplam iş açığındaki düşüş yalnızca yüzde 1,7 seviyesinde kaldı.
- Düşük Riskli Meslekler: Elektrikçi pozisyonlarındaki ilanlar yüzde 14,3, beton işçiliği ilanları ise yüzde 5,5 artış gösterdi.
Politikalarda cinsiyet odaklı yaklaşım çağrısı
Analiz sonuçları, yapay zekanın işgücü piyasasına etkileri değerlendirilirken cinsiyet perspektifinin göz önüne alınmasının önemini ortaya koyuyor. Uzmanlar, dönüşümün olumsuz etkileri yaşanmadan önce proaktif adımlar atılması gerektiğini belirtiyor.
Risk altındaki büro ve idari personelin aktarılabilir becerilerinin tespit edilmesi, bu çalışanların yapay zeka ile ortaya çıkan yeni iş alanlarına veya insani kritik yargı gerektiren rollere yönlendirilmesi için destek mekanizmalarının kurulması öneriliyor.