Liquid Death'ten yapay zeka veri merkezlerine sıra dışı çözüm: “Üzerlerine idrarımızı yapalım”
- Liquid Death ve eski NFL yıldızı Jason Kelce'nin yapay zeka veri merkezlerinin su tüketimine dikkat çekmek için hazırladığı reklam, şaka yollu önerisinin arkasındaki gerçek teknolojiyi de gündeme taşıdı: Geri dönüştürülmüş atık su.
- Veri merkezlerinde içme suyu yerine arıtılmış atık su kullanımı giderek yaygınlaşıyor.
Liquid Death ve eski Philadelphia Eagles oyuncusu Jason Kelce, yapay zeka veri merkezlerinin yüksek su tüketimine dikkat çekmek için sıra dışı bir reklam kampanyasına imza attı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleReklamda Kelce, yapay zeka veri merkezlerinin milyonlarca galon su tükettiğini söyleyerek çözüm olarak insan idrarının kullanılmasını öneriyor. Ardından markalı içeceklerini tüketen kalabalıkla birlikte “İnsanlığı kurtarmak için hep birlikte bilgisayarların üzerine idrarımızı yapalım” sözlerini içeren bir şarkı söylüyor.
Ancak reklamın esprili önerisinin arkasında gerçek bir teknoloji bulunuyor. Uzmanlara göre veri merkezlerini soğutmak için alternatif su kaynaklarının kullanılması zaten uygulanıyor. Bu kaynakların başında ise arıtılmış ve yeniden kullanılabilir hale getirilmiş atık su geliyor.
Ecolab'ın Veri Merkezi Küresel Müşteri İlişkileri Başkan Yardımcısı Michael Obradovitch, reklamın ironik olduğunu ancak veri merkezlerini soğutmak için benzer alternatif su kaynaklarının halihazırda kullanıldığını belirtti.
İdrar doğrudan kullanılabilir mi?
Uzmanlar, Kelce'nin reklamda önerdiği gibi idrarın doğrudan veri merkezlerinin soğutulmasında kullanılmasının pratik olmadığını vurguluyor.
WateReuse Derneği Genel Müdürü ve ABD Çevre Koruma Ajansı'nın su işlerinden sorumlu eski vekil müdür yardımcısı Bruno Pigott'a göre idrar; tuz, üre, bakteri ve mineral birikintilerine yol açabilecek organik maddeler içeriyor. Bu nedenle doğrudan soğutma sistemlerine verilmesi, sistemlerin sürekli temizlenmesini gerektirebilir.
Veri merkezlerinde kullanılan buharlaşmalı soğutma sistemlerinde su, sıcak havadan ısıyı uzaklaştırmak için kullanılıyor. Ancak arıtılmamış idrarın bu sistemlerde kullanılması, birikinti ve bakım sorunları yaratabilir.
Buna karşılık insan atıkları kanalizasyon sistemine karıştıktan sonra arıtma tesislerinde işlenebiliyor. Arıtma süreçlerinde membran biyoreaktörler, ters ozmoz ve ultraviyole ışık gibi teknolojiler kullanılarak su yeniden endüstriyel kullanım için uygun hale getirilebiliyor. Bazı durumlarda ise yeniden içilebilir hale getirilmesi de mümkün.
Veri merkezlerinde geri dönüştürülmüş su kullanımı artıyor
CDM Smith'te suyun yeniden kullanımı konusunda uzman Dr. Greta Zornes, geri dönüştürülmüş suyun onlarca yıldır çeşitli sektörlerde soğutma amacıyla kullanıldığını ve veri merkezlerindeki kullanımının son dönemde hızlandığını söyledi.
Veri merkezlerinin geri dönüştürülmüş su kullanması, yerel içme suyu kaynakları üzerindeki baskıyı azaltabiliyor. Ancak bunun için veri merkezlerinin yeterli kapasiteye sahip atık su arıtma tesislerine yakın olması gerekiyor.
Zornes, özellikle kırsal bölgelere yayılan veri merkezlerinde bu altyapının çoğu zaman yeterli olmadığını belirtti. Veri merkezlerinin milyonlarca galon su tüketebilmesi nedeniyle, mevcut arıtma tesislerinin kapasitesinin genişletilmesi gerekiyor.
Loudoun County'de günde 460 milyon galon su
ABD'nin Virginia eyaletindeki Loudoun County, 250'den fazla veri merkezine ev sahipliği yapıyor. Bölgede en az 24 yeni veri merkezinin daha inşa edilmesi planlanıyor.
2025 itibarıyla Loudoun'daki veri merkezleri toplu olarak her gün yaklaşık 200 milyon galon geri dönüştürülmüş su kullanıyor. Ancak bu miktar, bölgedeki toplam günlük veri merkezi su kullanımının yalnızca yüzde 43'ünü oluşturuyor.
Loudoun Su İdaresi verilerine göre kalan 260 milyon galonluk bölüm, yani günlük tüketimin yüzde 57'si içme suyu kaynaklarından karşılanıyor.
Bu tablo, veri merkezlerinin su tüketimini azaltmak için yalnızca arıtma teknolojilerinin değil, aynı zamanda büyük ölçekli su altyapısının da geliştirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
Teknoloji şirketleri altyapıya yatırım yapıyor
Ecolab yöneticisi Obradovitch, yapay zeka sektörünün su arıtma altyapısının ölçeklendirilmesine kaynak sağlayabileceğini belirtti.
Meta'nın, veri merkezlerinin yakınındaki atık su altyapısı projelerine en az 270 milyon dolar yatırım yapacağı ifade edildi. Uzmanlara göre veri merkezlerinin bu tür altyapı yatırımlarına katkı sağlaması, hem şirketlerin su ihtiyacını karşılamasına hem de yerel toplulukların altyapı kapasitesinin artırılmasına yardımcı olabilir.
Politika tarafında ise Pigott, geri dönüştürülmüş su altyapısına yönelik yatırımları hızlandırmak amacıyla yüzde 30 vergi indirimi sağlayacak bir yasa tasarısını destekliyor.
Liquid Death'in reklamı böylece bir pazarlama şakasının ötesinde, yapay zeka sektörünün büyümesiyle giderek daha önemli hale gelen bir tartışmayı gündeme taşıdı: Veri merkezlerinin artan su ihtiyacı nasıl karşılanacak?