DeepSeek, Çin ordusuna yardım ediyor: Kullanıcı verileri Çin'e aktarılıyor
- ABD'li üst düzey bir yetkili, Çin merkezli yapay zeka girişimi DeepSeek’in Pekin’in askeri ve istihbarat faaliyetlerine destek sağladığını ve ABD ihracat kurallarının yasakladığı üst düzey yarı iletkenlere erişmek amacıyla Güneydoğu Asya’daki paravan şirketleri kullanmaya çalıştığını öne sürdü.
ABD'li üst düzey bir yetkili, Çin merkezli yapay zeka girişimi DeepSeek’in Pekin’in askeri ve istihbarat faaliyetlerine destek sağladığını ve ABD ihracat kurallarının yasakladığı üst düzey yarı iletkenlere erişmek amacıyla Güneydoğu Asya’daki paravan şirketleri kullanmaya çalıştığını öne sürdü.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleReuters’a konuşan yetkili, DeepSeek’in faaliyetlerine ilişkin ABD hükümetinin değerlendirmesinin daha önce kamuoyuyla paylaşılmadığını belirtti. Söz konusu değerlendirme, ABD ile Çin arasında devam eden geniş kapsamlı ticaret savaşının ortasında geldi.
“Açık kaynak erişiminin ötesine geçiyor”
İsmini vermek istemeyen Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, “DeepSeek’in Çin’in askeri ve istihbarat operasyonlarına gönüllü olarak destek sağladığını ve muhtemelen sağlamaya devam edeceğini anlıyoruz. Bu çabalar, şirketin açık kaynaklı yapay zeka modellerinin erişiminin çok ötesine geçiyor” dedi.
Hangzhou merkezli DeepSeek, ocak ayında yapay zeka muhakeme modelleri DeepSeek-V3 ve DeepSeek-R1’in, OpenAI ve Meta gibi ABD’li teknoloji devlerinin modelleriyle aynı seviyede ya da daha iyi olduğunu ve çok daha düşük maliyetle çalıştığını iddia ederek teknoloji dünyasında büyük yankı uyandırmıştı. Ancak bazı yapay zeka uzmanları, şirketin yalnızca 5,58 milyon dolarlık hesaplama gücüyle bu seviyeye ulaşmasının mümkün olmadığını savunarak şüpheyle yaklaştı.
Kullanıcı verilerinin Çin'e aktarıldığı iddiası
Yetkili, DeepSeek’in kullanıcı verilerini ve istatistiklerini Çin hükümetinin gözetim sistemleriyle paylaştığını öne sürdü. ABD’li milletvekilleri daha önce, şirketin gizlilik politikalarına dayanarak, Amerikan kullanıcıların verilerinin Çin devletine ait China Mobile’a bağlı altyapılar üzerinden aktarıldığını belirtmişti.
Şirket, gizlilik uygulamalarına dair sorulara yanıt vermezken, Çin yasalarının ülkede faaliyet gösteren şirketleri talep hâlinde devlete veri sağlamaya zorladığı biliniyor. DeepSeek’in bu uygulamayı halihazırda gerçekleştirdiği iddiası, şirketin dünya genelindeki on milyonlarca kullanıcısı açısından ciddi mahremiyet endişelerine yol açabilir.
Çin ordusuyla bağlantılar
Yetkili, DeepSeek’in Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) ve savunma sanayiyle bağlantılı kurumlara teknoloji hizmeti sağladığını da belirtti. Şirketin, PLA ve diğer Çin savunma kurumlarının tedarik kayıtlarında 150'den fazla kez geçtiği ifade edildi. Bu bilgiler Reuters tarafından bağımsız olarak doğrulanamadı.
Nvidia çipleri ve ihracat kontrolü iddiaları
DeepSeek’in, ABD tarafından Çin’e ihracatı yasaklanan Nvidia’nın üst düzey H100 çiplerine erişim sağladığı da iddialar arasında. 2022’den bu yana ABD, bu çiplerin Çin'in askeri gücünü artırmakta ya da yapay zeka yarışında avantaj sağlamasında kullanılabileceği endişesiyle bu ürünlere kısıtlama getirmişti.
ABD’li yetkili, DeepSeek’in bu çiplere ulaşmak için Güneydoğu Asya’da paravan şirketler kurduğunu ve bölgedeki veri merkezleri üzerinden uzaktan erişimle bu çipleri kullanmaya çalıştığını söyledi. Ancak şirketin bu yollarla başarılı olup olmadığına dair detay paylaşılmadı.
Reuters’a konuşan Nvidia sözcüsü, DeepSeek’in H100 yerine yasal yollarla edinilen H800 ürünlerini kullandığını öne sürdü. Şubat ayında ise Singapur, Nvidia çiplerinin DeepSeek’e ulaştırılmasıyla bağlantılı bir dolandırıcılık davası kapsamında üç kişiyi suçladı.
Malezya Ticaret Bakanlığı da geçtiğimiz hafta, ülkede faaliyet gösteren isimsiz bir Çinli firmanın Nvidia çipleriyle büyük dil modeli eğitimi yaptığını ve herhangi bir yasa ihlali olup olmadığını incelediklerini duyurdu.
ABD yaptırımı gelir mi?
ABD henüz DeepSeek’i herhangi bir ticaret kara listesine almadı. Yetkili, DeepSeek’e yönelik olası yeni yaptırımlar ya da ihracat kontrollerine ilişkin ise “Şu an için duyurulacak bir şey yok” ifadesini kullandı.
Çin Dışişleri Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı ise Reuters’ın yorum taleplerine yanıt vermedi.
Öte yandan, Amazon, Microsoft ve Google gibi ABD’li teknoloji devlerinin müşterilerine DeepSeek hizmeti sunduğu biliniyor. ABD yönetiminin bu ilişkiler konusunda nasıl bir adım atacağı ise merak konusu.