TCMB'den dikkat çeken tespit: KOBİ'ler neden kredi bulmakta zorlandı?
- TCMB’nin çalışmasına göre döviz kuru şoku, döviz riski yüksek bankaların kredi verme davranışını belirgin biçimde etkiledi. Bu bankalar kredi miktarını daha fazla azaltıp vadeleri kısaltırken, şok döviz riski olmayan firmalara da yansıdı. Etki özellikle KOBİ’lerde görüldü.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Banka Dolarizasyonu, Kredi Verme Davranışı ve Reel Etkiler" başlıklı yeni bir çalışma yayımladı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleBanka ve firma finansal tabloları ile kredi mikro verilerinin kullanıldığı çalışmada, bankaların döviz pozisyonlarının döviz kuru şoku sonrasındaki kredi verme davranışlarına ve bunun firmaların reel ekonomik faaliyetlerine etkileri incelendi.
Çalışmaya göre, döviz riski yüksek bankalar, döviz riski düşük bankalara kıyasla kredilerini daha fazla kıstı ve kredi vadelerini kısalttı.
Döviz şoku döviz riski olmayan firmalara da yansıdı
TCMB çalışmasında, bankaların döviz kuru şokunu yalnızca döviz kuru riski taşıyan firmalara aktarmadığı, doğrudan döviz kuru riski bulunmayan firmaların da bu etkiden etkilendiği belirtildi.
Bu etkinin özellikle küçük ve orta ölçekli firmalarda, yani KOBİ'lerde görüldüğü ifade edildi.
Büyük firmaların ise döviz riski düşük bankalara geçerek kredi koşullarındaki daralmayı telafi edebildiği gözlendi.
KOBİ'lerde ciro, istihdam ve yatırım daha olumsuz etkilendi
Çalışmada, bankaların döviz şokunun yayılımındaki rolünün reel ekonomik etkileri de incelendi.
Kredi koşullarının büyük firmalara kıyasla daha fazla kötüleşmesiyle uyumlu olarak, yüksek döviz kuru riskine sahip bankalarla çalışan KOBİ'lerin ciro, istihdam ve yatırım açısından görece daha olumsuz performans gösterdiği tespit edildi.
TCMB'den makro ihtiyati politika vurgusu
TCMB, çalışmanın bulgularının banka bilançolarındaki döviz pozisyonlarını izleyen ve döviz kuru riskini azaltan makro ihtiyati politikaların önemini ortaya koyduğunu belirtti.
Bu politikaların döviz kuru şoklarının reel ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmede önemli olduğu ifade edildi.
Çalışmada ayrıca, döviz kuru riskinden kaynaklanan bilanço etkilerinin para politikasının yürütülmesi sırasında dikkate alınmasının önemine dikkat çekildi.