Trump'tan İran savaşı için kritik karar: Hürmüz açılırsa nükleer anlaşma şartı kalkıyor
- ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen açması halinde nükleer anlaşma sağlanmadan da savaşı sona erdirme seçeneğini değerlendiriyor.
- Tahran'ın boğazın açılması karşılığında ABD'den geniş kapsamlı taleplerde bulunması ise müzakereleri zorlaştırıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen yeniden açması halinde nükleer anlaşma sağlanmadan da savaşı sona erdirme seçeneğini üst düzey yardımcılarıyla değerlendirdi.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleWall Street Journal'ın haberine göre, Beyaz Saray yönetimi, İran'la nükleer müzakerelerde ilerleme sağlanamaması üzerine son haftalarda Hürmüz Boğazı'ndaki ticari trafiğin yeniden başlamasına daha fazla ağırlık vermeye başladı.
Ancak İran'ın boğazın tamamen açılması için öne sürdüğü koşullar, Washington’ın çatışmadan çıkış planını karmaşıklaştırdı.
İran'dan Hürmüz için kapsamlı talepler
İran, Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe tamamen açılması karşılığında ABD'den milyarlarca dolarlık ödeme, Amerikan askerlerinin bölgeden çekilmesi, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması ve yaptırımların sona erdirilmesini istiyor.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohammad Bagher Zolghadr, boğazın yeniden açılması için Washington'ın savaşı kalıcı olarak sona erdirmesi, deniz ablukasını kaldırması, askeri güçlerini bölgeden çekmesi, tüm yaptırımları kaldırması ve İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakması gerektiğini belirtti.
Tahran ayrıca savaş tazminatı ödenmesini ve Amerikan savaş gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verilmemesini talep ediyor. İran, ticari gemilerden gelir elde edilmesini de istiyor.
Washington ise İran'ın boğazdaki geçişleri kısıtlamasını veya gemilerden ücret almasını kabul etmiyor.
Hürmüz Boğazı pazarlık gücünü artırdı
İran’ın füze ve insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılar nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki ticari trafiğin büyük ölçüde aksaması, Tahran’ın müzakerelerdeki pazarlık gücünü artırdı.
Trump, son haftalarda Hürmüz Boğazı’nın tamamen açıldığını birkaç kez açıklamıştı. Ancak son gelişmeler, boğazdaki ticari geçişlerin henüz tam anlamıyla normale dönmediğini ortaya koydu.
ABD’de ara seçimlere üç aydan az süre kalırken, yükselen benzin fiyatları da Trump yönetimi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Cumartesi günü ABD’de ortalama benzin fiyatı galon başına 4,02 dolar seviyesine yükseldi. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 3,16 dolar düzeyindeydi.
Trump nükleer tehdidin sınırlı olduğunu düşünüyor
Wall Street Journal'a göre Beyaz Saray, nisan ayından bu yana İran'ın nükleer silah edinmesini temel hedef olarak belirledi. Ancak nükleer müzakerelerde ilerleme sağlanamaması, yönetimin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına odaklanmasına neden oldu.
Trump'ın son haftalarda üst düzey yardımcılarına, ABD'nin geçen yıl İran'ın üç ana nükleer tesisini imha etmesi nedeniyle Tahran'ın kendi başkanlığı döneminde nükleer çalışmalarını yeniden canlandırmasının düşük ihtimal olduğunu söylediği aktarıldı.
Trump'ın ayrıca ABD istihbaratının İran'ın nükleer tesislerini yeniden inşa etme veya gizlice nükleer silah geliştirme girişimlerini tespit edebileceğine inandığı belirtildi.
Ateşkes süresiz uzatılabilir
ABD'nin İran'ın nükleer programını kontrol altında tutabilmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari trafiğin yeniden başlaması halinde Trump'ın mevcut ateşkesi süresiz olarak uzatmaya daha sıcak bakabileceği ifade edildi.
İran'ın boğazı tamamen açması durumunda Washington'ın İran limanlarına yönelik askeri ablukayı kaldırması da seçenekler arasında bulunuyor.
Taraflar arasındaki en önemli anlaşmazlıklardan biri ise finansman olmaya devam ediyor.
İran, milyarlarca dolarlık savaş tazminatının yanı sıra dünya genelinde dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasını talep ediyor.
Washington’ın İran petrolünün yeniden açık piyasalarda satılmasına imkan sağlayacak yaptırım muafiyetleri verip vermeyeceği konusunda da taraflar arasında görüş ayrılığı sürüyor.