Tüketiciyi korumak için 10 dev adım: 1 Ağustos'ta yürürlüğe giriyor
- Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı yeni yönetmelik 1 Ağustos’ta yürürlüğe giriyor. Yapay zekâlı reklamlardan influencer paylaşımlarına, sahte indirimlerden çocukların profillenmesine kadar 10 kritik alanda aldatıcı ticari uygulamalara son verilecek, tüketicinin korunması sağlanacak.
Dijitalleşen dünyada her gün binlerce reklam ve ticari iletiye maruz kalan tüketicileri korumak adına dev bir adım atıldı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 1 Temmuz 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 1 Ağustos 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe giriyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleYapay zekâ destekli içeriklerden sosyal medya etkileyicilerine, indirimli satışlardan çocukların korunmasına kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu yeni kurallar, dijital mecralarda şeffaflığı ve güveni yeniden tesis etmeyi hedefliyor.
İşte 10 Maddede Tüketiciyi Korumayı Amaçlayan Yeni Düzenlemeler:
- 1. Çocuklara Profilleme Yoluyla Reklam Yasağı: Çocukların kişisel verileri ve çevrimiçi davranışları analiz edilerek (profilleme yöntemiyle) önlerine çıkarılan kişiselleştirilmiş hedefli reklamlar tamamen yasaklandı.
- 2. Influencer Paylaşımlarına Sıkı Denetim: Sosyal medya etkileyicilerinin maddi kazanç, ücretsiz/indirimli ürün ya da davet karşılığında yaptığı paylaşımlarda “reklam” veya “tanıtım” ibarelerini açıkça kullanması zorunlu hale geldi.
- 3. İndirimli Satışlarda Şeffaflık: İndirimli satışlarda sunulan eski fiyat, son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olmak zorunda. Şartlı indirimler de artık bu kurallara tabi tutulacak. Çabuk bozulabilen gıdalarda ise bir önceki fiyat esas alınacak.
- 4. Yasa Dışı Şans Oyunlarına Reklam Yasağı: Fal, medyum ve astrolog reklamları ile yasa dışı bahis yasağının kapsamı genişletilerek tüm yasa dışı şans oyunları reklamları tamamen yasaklandı.
- 5. Şikâyet Platformlarına 48 Saat Sınırı: Şikâyet sitelerinde satıcı ve sağlayıcılara cevap hakkı için tanınan 72 saatlik süre 48 saate indirildi. Yanıt gelmediği takdirde tüketici şikâyetleri doğrudan yayımlanacak.
- 6. Yapay Zekâ Ürünlerine Şeffaflık ve Kısıtlama: Reklamlarda kullanılan ve insandan ayırt edilemeyen yapay zekâ üretimi dijital karakterlerin belirtilmesi zorunlu kılındı. Ayrıca gerçek kişilerin dijital kopyalarının bir ürünü "bizzat deneyimlemiş gibi" tavsiye etmesi yasaklandı.
- 7. "Çevre Dostu" Söylemlerine Belge Şartı: Gelişigüzel kullanılan "çevre dostu" gibi ifadeler yasaklandı. Çevresel beyanların doğruluğunun üniversiteler veya akredite bağımsız test kuruluşlarınca belgelenmesi şartı getirildi.
- 8. Takviye Edici Gıda Reklamlarına Düzenleme: Bu ürünlerin normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi yaratması engellendi. Sağlık beyanları hariç tutularak karşılaştırmalı reklam yapabilmelerinin önü açıldı.
- 9. Akademik Unvanların İstismarına Son: Tüketicinin bilgi eksikliğinden faydalanmak amacıyla akademik unvanların aldatıcı ve yanıltıcı şekilde kullanımı engellendi.
- 10. Gerçekçi Tüketici Değerlendirmeleri: Doğrulanmamış (satın alımı kanıtlanmamış) mecrada yapılan değerlendirmeler yayımlanamayacak. Mal, hizmet ve kargo gibi farklı kategorilerdeki puanlamaların tamamı aynı alanda şeffafça gösterilecek.
Ticaret Bakanlığı'ndan kararlılık mesajı
Bakanlık, 1 Ağustos itibarıyla başlayacak bu yeni dönemde piyasa şeffaflığını artırmak, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliklerinin istismar edilmesini önlemek ve haksız rekabetle mücadele etmek adına denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.
