Hürmüz kapandı, Körfez'de deniz trafiği durdu: Çok sayıda gemi bölgede mahsur kaldı
- Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatılmasıyla birlikte Körfez’e ve Körfez’den deniz trafiği fiilen dururken, çok sayıda geminin bölgede mahsur kaldığı bildirildi. Küresel enerji sevkiyatının kilit noktalarından biri olan boğazdaki aksama, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının sert yükselmesine neden oldu.
Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatılmasıyla birlikte Körfez’e ve Körfez’den deniz trafiği fiilen dururken, çok sayıda geminin bölgede mahsur kaldığı bildirildi. Küresel enerji sevkiyatının kilit noktalarından biri olan boğazdaki aksama, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının sert yükselmesine neden oldu.
Basra Körfezi’nin ağzında yer alan Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor. Küresel günlük petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sinin (yaklaşık 20 milyon varil) geçtiği bu stratejik geçitten; başta Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt ve İran olmak üzere bölge ülkelerinin önemli miktarda petrol ve petrol ürünü taşınıyor. Sevkiyatın büyük bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ekonomilerine yöneliyor.
ABD ve İsrail’in hafta sonunda İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, boğazın geçişlere kapatıldığını ve geçmeye çalışan gemilere müdahale edileceğini açıkladı. Açıklamanın ardından bölgedeki deniz trafiği resmen durdu.
Nakliyeciler alternatif arayışında
Denizcilik araştırma şirketi Drewry’den edinilen bilgilere göre, Hürmüz Boğazı’nın kapanması sonrası Körfez’e yönelik seferlerin durması, nakliyecileri Körfez dışındaki alternatif limanlara yönelmeye zorluyor. Bu kapsamda kara taşımacılığı bağlantılı yeni yükleme çözümlerinin gündeme gelmesi bekleniyor.
Körfez ülkelerinde hava sahasının da önemli ölçüde kapanması, hava kargo operasyonlarını ve mürettebat değişimlerini aksatırken, yeniden açılmaya ilişkin net bir takvim bulunmuyor.
Uzmanlar, artan güvenlik riskleri nedeniyle bazı nakliye şirketlerinin Süveyş Kanalı geçişlerini azaltabileceğini, bunun yerine Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu üzerinden daha uzun ancak nispeten güvenli rotalara yönelebileceğini belirtiyor.
Navlun ve maliyet baskısı artıyor
Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, kargo sahipleri açısından artan navlun ücretleri, uzayan transit süreleri, tedarik zinciri gecikmeleri ve ekipman kıtlığı riskini beraberinde getiriyor. Küresel nakliye şirketlerinin savaş riski ek ücretleri uygulamaya başlaması maliyetleri yukarı çekerken, yükselen yakıt fiyatlarının da taşımacılık maliyetlerini daha da artırması bekleniyor.